Tag Archief van: reduce

hoe duurzaam is AI eigenlijk? Zero Waste Apeldoorn

The Sound of Zero Waste: hoe duurzaam is AI eigenlijk?

/0 Reacties/in , /door
The Sound of Zero Waste - Hoe duurzaam is AI

The Sound of Zero Waste: hoe duurzaam is AI eigenlijk?

Een boodschappen-netje vol groenten, een herbruikbare drinkfles, dansend in de Alpen… en natuurlijk de titel The Sound of Zero Waste. Leuk plaatje toch?
Maar er zit een serieus verhaal achter. Want deze afbeelding is gemaakt met AI. En hoewel AI ons steeds meer mogelijkheden geeft, is het gebruik ervan niet zonder gevolgen voor het milieu.
Want digitaal betekent niet dat iets geen grondstoffen, energie of water kost.

AI draait niet op lucht

Als je ChatGPT, Claude, Copilot, Ecosia AI of een andere AI-chatbot gebruikt, lijkt het alsof je alleen maar een vraag intikt en vrijwel direct antwoord krijgt. Achter dat eenvoudige scherm staat echter een enorme fysieke infrastructuur.

AI-modellen draaien in datacenters vol krachtige computers en chips. Die gebruiken elektriciteit en produceren warmte. De servers moeten worden gekoeld en daarvoor kan water nodig zijn. Daarnaast zijn voor de bouw van datacenters, servers en chips grondstoffen en kritieke mineralen nodig. En uiteindelijk blijven er ook elektronische apparaten over die moeten worden vervangen en verwerkt.

De milieu-impact van AI zit dus niet alleen in de elektriciteit die nodig is voor een prompt. Het gaat om de hele keten: van grondstoffen en productie van chips tot datacenters, energiegebruik, koeling en uiteindelijk elektronisch afval.

💧 Water

Water is misschien wel een van de meest verrassende onderdelen van het verhaal.
Datacenters kunnen water gebruiken om servers te koelen. Maar watergebruik zit ook indirect in de productie van elektriciteit. Hoeveel water er precies nodig is, verschilt sterk per datacenter, koelsysteem, locatie en energiebron.

Het nieuwe rapport van het United Nations University Institute for Water, Environment and Health (UNU-INWEH) kijkt daarom niet alleen naar CO₂, maar ook naar de water- en landvoetafdruk van AI. De onderzoekers benadrukken dat die drie niet automatisch dezelfde kant op bewegen: een energiebron die weinig CO₂ uitstoot, kan bijvoorbeeld relatief veel water of land vragen.

⚡ Energie

AI vraagt behoorlijk wat rekenkracht en dus elektriciteit. En het gaat daarbij niet alleen om het trainen van grote AI-modellen.

Eenmaal online worden die modellen voortdurend gebruikt. Volgens UNU-INWEH is naar schatting 80 tot 90 procent van het energiegebruik van AI toe te schrijven aan het draaien van modellen voor dagelijkse toepassingen (inference), en niet aan het trainen ervan.
Oftewel: niet alleen het bouwen van het model kost energie. Iedere keer dat wij het gebruiken, draaien er ergens computers. En dat tikt aan als miljarden mensen dat regelmatig doen.

En dan zijn er nog chips, grondstoffen en land

AI heeft hardware nodig. Heel veel hardware.

Voor krachtige AI zijn gespecialiseerde chips nodig. Voor de productie daarvan zijn grondstoffen, water en energie nodig. Ook datacenters zelf nemen ruimte in beslag en vragen infrastructuur: gebouwen, elektriciteitsnetten, koelsystemen en verbindingen.

UNEP wijst daarnaast op het gebruik van kritieke mineralen en op de groeiende hoeveelheid elektronisch afval die samenhangt met de uitbreiding van AI-infrastructuur.

Het is dus eigenlijk een beetje vreemd om AI alleen te zien als “een slim stukje software”. AI is ook een fysieke industrie.

En een afbeelding maken dan?

Daar komt onze vrolijke Sound of Zero Waste-afbeelding om de hoek kijken.
Een tekstvraag aan AI en een compleet gegenereerde afbeelding zijn namelijk niet hetzelfde. Volgens UNU-INWEH kan het energiegebruik per AI-taak enorm verschillen. In hun analyse ligt het energiegebruik van een typische AI-afbeelding ongeveer 1.450 keer hoger dan dat van een eenvoudige tekstclassificatietaak. AI-video’s vragen nog veel meer.

Dat betekent natuurlijk niet dat één plaatje maken hetzelfde is als 1.450 ChatGPT-gesprekken. Het is een vergelijking met een specifieke, veel lichtere AI-taak. Maar het laat wél zien dat wat je AI laat doen ertoe doet.

Een simpele tekstvraag is iets anders dan een afbeelding genereren. Een afbeelding is weer iets anders dan een hele video laten maken.
En daar zit een mooie zero-waste-les in: Gebruik wat je nodig hebt. Niet alleen omdat het kan.

Dus nee, we gaan niet voortaan iedere AI-afbeelding de grond in stampen. Maar misschien hoeven we ook niet de hele klas, familie, voetbalvereniging én buurvrouw als Muppet te laten genereren omdat het grappig is. 😉

Dus: moeten we stoppen met AI?

Nou… niet per se. En eerlijk is eerlijk, het zou een utopie zijn om te denken dat men dat echt gaat doen.
AI kan ook een handig hulpmiddel zijn, dat je het voor betere en heldere communicatiedoelen gebruikt, bijvoorbeeld om een tekst te corrigeren, of aantrekkelijker te maken voor de lezers, of om informatie op te zoeken.

Zo gebruiken we zelf bij Zero Waste Apeldoorn zelf ook weleens AI. Bewust en met mate, met het hogere doel om meer mensen mee te kunnen bereiken en informeren.
En zo is de afbeelding bij dit artikel met AI gemaakt. Niet omdat we vonden dat de wereld nog één AI-plaatje nodig had, maar omdat we met dit beeld juist aandacht willen vragen voor- en informatie willen verstrekken over de milieu-impact van AI. Zoals Balzac het zo terecht schreef: “On ne fait pas d’omelette sans casser des œufs.” (oftewel, “Je kunt geen omelet maken zonder eieren te breken!”)

Maar AI kan toch ook iets goeds doen?

Zeker. En dat is belangrijk om erbij te vertellen.
AI is niet alleen maar slecht voor het milieu. Het kan juist worden ingezet om milieuproblemen aan te pakken. Denk bijvoorbeeld aan:

  • 🌞 het beter voorspellen en benutten van zonne- en windenergie;
  • ⚡ het slimmer aansturen van elektriciteitsnetten;
  • 🏭 het efficiënter maken van productieprocessen;
  • 🚛 het optimaliseren van routes en logistiek;
  • 🏢 het verminderen van energiegebruik in gebouwen;
  • 🔧 voorspellend onderhoud, waardoor apparatuur langer mee kan;
  • 🛰️ het analyseren van satellietbeelden voor natuur- en klimaatmonitoring;
  • 🌍 het opsporen van methaanlekken;
  • ♻️ het analyseren en sorteren van afvalstromen.

De International Energy Agency (IEA) beschrijft bijvoorbeeld toepassingen waarbij AI elektriciteitsnetten helpt optimaliseren en meer hernieuwbare energie kan integreren. Ook kan AI worden gebruikt voor efficiëntere productie, gebouwen en transport.

Een mooi actueel voorbeeld komt van UNEP: AI wordt ingezet om satellietgegevens over methaanemissies sneller te analyseren, waardoor grote methaanlekken eerder kunnen worden opgespoord en aangepakt.
AI kan dus onderdeel zijn van de oplossing. Maar het is geen gratis oplossing. En ook daar geldt: de winst die AI oplevert, moet worden afgezet tegen de middelen die ervoor nodig zijn.

En hoe zit dat dan met Ecosia en AI? 🌳

Ook AI is niet zwart-wit. Een mooi voorbeeld is Ecosia, de zoekmachine die bekendstaat om het financieren van boomplant- en andere klimaatprojecten.

Ecosia gebruikt zijn winst voor klimaatactie: het grootste deel daarvan gaat naar het planten en beschermen van bomen. Dat geld komt onder meer uit advertentie-inkomsten die ontstaan wanneer mensen via Ecosia zoeken en op advertenties klikken.

Maar wat gebeurt er als je niet gewoon zoekt, maar een vraag stelt aan Ecosia AI Chat?

Ecosia biedt inmiddels een eigen AI-chatfunctie aan. Die gebruikt momenteel Mistral Small 4, een relatief klein AI-model. Volgens Ecosia is dit model energie- en waterefficiënter dan veel grotere AI-modellen. Ecosia zegt bovendien dat het meer schone energie produceert dan de energie die zijn zoek- en AI-functies verbruiken.

Betekent dat dat je met iedere vraag aan Ecosia AI Chat automatisch een boom plant? Nee. Het is geen systeem waarbij één AI-vraag rechtstreeks aan één boom wordt gekoppeld. Wel stelt Ecosia dat zoeken op zijn platform – inclusief het gebruik van de AI-functies – onderdeel blijft van zijn bredere model waarmee het klimaatactie financiert.

En ook bij Ecosia blijft de belangrijkste nuance overeind: AI-gebruik vraagt rekenkracht en dus energie. Dat Ecosia die energie probeert te beperken en tegelijkertijd investeert in hernieuwbare energie en klimaatactie, maakt het gebruik bewuster en anders dan bij veel andere aanbieders, maar maakt een AI-vraag niet ineens impactvrij.

Ook hier geldt dus: kijk niet alleen naar het label, maar naar wat je daadwerkelijk gebruikt.

Maar wacht eens… hoe zit het dan met Netflix?

Hier wordt het interessant. Want als we eerlijk naar onze digitale voetafdruk kijken, moeten we niet alleen naar AI wijzen.
Ook streaming, videobellen, social media en andere digitale diensten vragen energie en data. Een vergelijking die in juni 2026 werd gepubliceerd naar aanleiding van het UNU-INWEH-onderzoek stelt dat 30 minuten Netflix kijken qua energiegebruik overeenkomt met 91 ChatGPT-gesprekken. In hetzelfde artikel wordt aangehaald dat een uur Teams-vergaderen overeenkomt met ongeveer 100 AI-chats.

Dat is een belangrijke kanttekening bij het AI-debat. Want het heeft weinig zin om heel principieel één AI-vraag te vermijden om vervolgens iedere avond urenlang video te streamen.

Dezelfde bron citeert AI-trainer Bas Prins, die erop wijst dat een gemiddelde Nederlander dagelijks veel tijd besteedt aan streaming, sociale media en videobellen. Zijn punt: je digitale gedrag als geheel bepaalt je impact, niet alleen je AI-gebruik.

En ja: Spotify, YouTube, podcasts en Netflix vallen allemaal onder streaming wanneer je ze online afspeelt. Een nummer, video of podcast die je iedere keer opnieuw via internet binnenhaalt, vraagt dus opnieuw netwerk- en datacenterinfrastructuur. Bij downloaden voor offline gebruik hoeft die inhoud niet telkens opnieuw te worden gestreamd.

Bewust digitaal gedrag

Als je je digitale voetafdruk wilt verkleinen, hoef je echt niet terug naar een leven zonder internet. Begin gewoon met jezelf af te vragen:

Moet ik dit echt doen?
Moet die serie aan als je na vijf minuten met je ogen dicht op de bank ligt?
Moet dat filmpje op YouTube echt nog een keer?
Moet je iedere dag urenlang muziek streamen terwijl je ook een playlist offline kunt opslaan?
Moet je voor iedere kleine vraag een AI-tool gebruiken?
En moet je twintig varianten van dezelfde afbeelding laten genereren omdat nummer 21 misschien nét iets leuker wordt? Misschien niet.

Digitale vervuiling zie je niet. Maar het bestaat wel.

Dat is misschien het lastigste aan digitale duurzaamheid. Bij een plastic fles zie je de fles. Bij een wegwerpkoffiebeker zie je het afval. Bij een autorit zie je de benzine verdwijnen. Maar wanneer je een prompt intikt, gebeurt er op je scherm eigenlijk… niets bijzonders. Je krijgt een antwoord.
Toch draaien er ondertussen servers. Wordt er elektriciteit gebruikt. Is er koeling nodig. Zijn er chips en andere hardware geproduceerd. En achter die hardware zitten grondstoffen, fabrieken, transport en uiteindelijk elektronisch afval. De impact is onzichtbaar geworden, maar daarmee is hij niet verdwenen.

Dus misschien is dit wel de belangrijkste zero-waste-tip voor AI:

Denk na vóór je prompt.

Gebruik AI als het iets toevoegt. Kies waar mogelijk voor een lichtere toepassing. Vraag niet om een afbeelding als tekst voldoende is. Genereer niet eindeloos door omdat het kan. En kijk niet gedachteloos urenlang naar content omdat die toevallig automatisch begint te spelen.

Niet alles wat digitaal kan, hoeft ook digitaal.

Tips Samen tegen voedselverspilling

Samen tegen voedselverspilling

/0 Reacties/in , /door

Wat kunnen we (samen) doen tegen voedselverspilling

Wist je dat*…

… we in Nederland zo’n kwart van ons eten nooit opeten? Al dat voedsel wordt verbouwd, vervoerd, gekoeld, en gekookt, en dat kost bakken energie. Energie die onze aarde opwarmt. 🌍🌡️
… we jaarlijks in Nederland maar liefst 2 miljard kilo voedsel verspillen? Dat is genoeg om een eindeloze rij vrachtwagens te vullen van Utrecht tot Barcelona, bumper aan bumper! 🚛🚛🚛
… in 2022 per persoon gemiddeld 33,4 kilo vast voedsel in de prullenbak belandde, en 64,4 liter drinken in de gootsteen of het toilet? Brood, groente, fruit, aardappelen en zuivel zijn de grootste boosdoeners. 🍞🍓🥦🥔🥛
… als alle Nederlanders een week lang géén voedsel verspillen, we 22 miljoen maaltijden zouden redden? Dat scheelt ook nog eens 33 miljoen kilo aan CO2-uitstoot, oftewel bijna een half miljoen ritjes van Groningen naar Maastricht. 🚗🚗🚗
… we per persoon zo’n drie boterhammen per week kunnen redden van de vuilnisbak? Dat komt neer op ruim 60 miljoen boterhammen per week in heel Nederland!

Wat kun je doen?

Tips voor thuis

🍌 Check je voorraad: wat moet er als eerste op?
🥛 Heeft een product de Tenminste Houdbaar Tot-datum bereikt? Kijk, ruik, en proef! Vaak is het nog prima te gebruiken. (Let op: dit geldt niet voor de Uiterste Verbruiksdatum op verse producten zoals vlees!)
🧊 Eet of vries in vóór de Te Gebruiken Tot-datum.
❄️ Zet je koelkast op 4 graden voor optimale versheid.
🌡️ Bewaar je eten op de juiste plek: elk product heeft z’n ideale bewaarplek! Bij twijfel, gebruik de Bewaarwijzer.
🥄 Kook op maat: zo voorkom je restjes én verspilling. Gebruik bijvoorbeeld een eetmaatje.
🍲 Warm restjes op, niet de aarde! Plan een kliekjesdag om lekker creatief te zijn met wat er nog in huis is.
🥪 Vries je brood in, of maak van oud brood iets lekkers.

Slim boodschappen doen

🥫 Check eerst je voorraad voordat je boodschappen gaat doen.
📝 Maak een planning én een lijstje: zo koop je precies wat je nodig hebt.
🧺 Koop gepast en vermijd impulsaankopen.
📱 Gebruik de TooGoodToGo app om voedsel te redden dat anders weggegooid zou worden.
👛 Haal producten uit de ‘Korting tegen verspilling‘-bak en red groenten, fruit en meer van de prullenbak! Let op stickers zoals ‘Samen tegen verspilling‘.
💪 Word Soldaat van de No Waste Army! Samen kunnen we echt verschil maken.

Verspillingsvrije week

Tijdens de Verspillingsvrije Week vraagt Stichting Samen Tegen Voedselverspilling aandacht voor voedselverspilling. Het is een week vol toffe acties, tips en inspiratie om jou te helpen bewuster om te gaan met je eten. Natuurlijk streven we ernaar om het hele jaar door verspillingsvrij te leven, maar deze week is een mooi startpunt!

Bekijk onze tips en ga aan de slag! Samen tegen Voedselverspilling in Apeldoorn:
– 8 tips voor een dagje minder afval – Zero Waste Apeldoorn
– Ode aan de pannenlikker – Zero Waste Apeldoorn
– Gaan met die weesbanaan! – Zero Waste Apeldoorn
– Very nICE cream! – Zero Waste Apeldoorn
– Bananen mugcake – Zero Waste Apeldoorn
– Duurzaam op vakantie: Maak het op! – Zero Waste Apeldoorn
– Voorkom voedselverspilling tijdens de feestdagen – Zero Waste Apeldoorn

Op de website van Samen Tegen Voedselverspilling vind je nog meer tips en ideeën. Elke kleine actie helpt de planeet een beetje meer!

Hoe verspillingsvrij ben jij?
Doe de test op de website van Milieu Centraal!

*Bron: Samen Tegen Voedselverspilling

Maak je buurt ‘afvalblij’ met de DoneerRing

Maak je buurt ‘afvalblij’ met de DoneerRing

/0 Reacties/in , /door

Maak je buurt ‘afvalblij’ met de DoneerRing

Wist je dat Apeldoorn landelijk koploper is met meer dan 300 DoneerRingen? En dat deze simpele statiegeldringen bij openbare prullenbakken inmiddels een groot effect hebben op het verminderen van zwerfafval én het redden van waardevolle grondstoffen? 👏

De DoneerRing is een slimme tussenoplossing voor iets waar we eigenlijk nog niet genoeg op voorbereid zijn: de enorme hoeveelheid statiegeldblikjes en -flesjes die onderweg worden gekocht, maar vaak niet bij een automaat belanden.

Wat is een DoneerRing?

▶️ Het is een ring aan een prullenbak waar je je lege, onbeschadigde blikjes en flesjes met statiegeld in kunt zetten.
▶️ Zo geef je iemand anders de kans om het statiegeld in te leveren, en voorkom je dat het blikje of flesje in de vuilnisbak (en dus in de verbrandingsoven) verdwijnt.
▶️ Degene die het flesje of blikje uit de ring haalt en bij een statiegeldautomaat inlevert, mag het statiegeld houden – of doneren aan een goed doel, sportclub of vereniging.

Win-win-win dus! Jij bent je afval kwijt op een goede manier, iemand anders verdient er wat aan, en de grondstoffen worden gerecycled. 🤝🌍

De DoneerRing komt uit Duitsland, waar het systeem al jaren succesvol wordt ingezet. In Nederland wordt het geïntroduceerd door The Happy Activist en fritz-kola, als onderdeel van de campagne Every Bottle Helps. Dankzij deze campagne zijn in Apeldoorn in 2023 de eerste 8 ringen geplaatst, en inmiddels dus al 300+ verspreid over de hele stad (het merendeel in de binnenstad en bij druk bezochte plekken)!

🚮 Waarom zijn DoneerRingen, statiegeldrekken- en bakken belangrijk?

Openbare prullenbakken zijn restafvalbakken. Alles wat daarin belandt, wordt verbrand – zelfs een ongeschonden statiegeldflesje. Zonde van het statiegeld, zonde van de grondstoffen, zonde voor het milieu.

DoneerRingen, statiegeldrekken- en bakken voorkomen:

  • zwerfafval
  • verspilling van statiegeld
  • verlies van recyclebare grondstoffen

En ondertussen stimuleren ze circulair denken op straatniveau. In een ideale wereld gebruiken we natuurlijk alleen herbruikbare flessen en bekers. Maar zolang er nog miljoenen drankjes per dag worden verkocht in wegwerpverpakkingen, is dit een slimme tussenstap.

💡 Bonus tips van Team Zero Waste:

  • Neem altijd je eigen fles of beker mee. Da’s het allerbeste, en je kunt vaak onderweg een (gratis) watertappunt vinden.
  • Toch dorst onderweg? Kies dan liever voor een blikje of flesje mét statiegeld.
  • Niet in de buurt van een automaat? Zet je verpakking in een DoneerRing, statiegeldrek of statiegeldbak in plaats van in de prullenbak.
  • Woon je in een andere gemeente? Vraag je gemeente om ook statiegeldsystemen te plaatsen in winkelstraten, recreatiegebieden en parken. Dit kan een DoneerRing zijn of rekken of aparte inleverbakken.

🏪 Meer én betere innamepunten

Er zijn in Nederland ongeveer 5000 supermarkten waar je statiegeld kunt inleveren. Daarnaast zijn er zo’n 22.000 andere punten, zoals sportkantines, tankstations en NS-stations.

✔️ Let op bij het inleveren:

  • Blikjes en flesjes moeten onbeschadigd zijn
  • De streepjescode moet goed leesbaar zijn
  • Platgedrukte of (zwaar) gedeukte verpakkingen worden niet geaccepteerd door de automaat

💚 Apeldoorn laat zien hoe het kan

Met 300+ DoneerRingen en een groeiend aantal innamepunten geeft Apeldoorn het goede voorbeeld. Zo maken we samen een stad waar zwerfafval minder kans krijgt en grondstoffen écht circulair blijven.

Zie ook

Voor meer info:
🌐 Doneerring.nl
📽️ Bekijk hier het filmpje van The Happy Activist (2023)
📰 Nieuwsartikel 100e DoneerRing in Apeldoorn (2024)

Zuiver water tip

Zuiver water

/0 Reacties/in /door

Zuiver water: goed voor jou en het milieu 💧

Zo hé, kreeg je ook al bijna een kater van al die tips over drank? Tijd voor zuivering! Vandaag zetten we het helderste drankje in het zonnetje: water!

Waarom kraanwater beter is:

🌍 Milieu-impact:
De klimaatimpact van één glas flessenwater is vergelijkbaar met die van wel 100 tot 200 glazen kraanwater. En wist je dat er voor het maken van een plastic fles van één liter drie tot zes keer zoveel water nodig is als wat er daadwerkelijk in zit?

💸 Kosten:
Kraanwater is bijna 150 keer goedkoper dan bronwater uit een fles. Je betaalt gemiddeld minder dan een halve cent per liter.

✅ Kwaliteit:
Het Nederlandse kraanwater behoort tot het beste ter wereld. Het wordt streng gecontroleerd en is in veel gevallen zelfs schoner dan flessenwater.

⚡ Duurzame energie:
Onze drinkwaterbedrijven gebruiken relatief veel duurzame energie voor het winnen, zuiveren en transporteren van water. Dus elke slok kraanwater is óók een slok voor de energietransitie!

🧬 Microplastics:
Kraanwater bevat vrijwel geen microplastics groter dan 0,5 mm, terwijl flessenwater die vaak wel bevat. Volgens de WHO krijg je door het dagelijks drinken van flessenwater jaarlijks tienduizenden plastic deeltjes binnen. Ai…

💡 Tips voor lekkere en duurzame variaties:

🍋 Maak je water smaakvol:
Geef je water een twist met een schijfje citroen, komkommer, munt, rode vruchten of zelfs wat gember. Gebruik bij voorkeur biologische producten zonder verpakking, of uit je eigen tuin of balkon!

🧴 Water filteren:
Vind je kraanwater niet lekker? Probeer een actieve houtskoolstaaf in je karaf of drinkfles – het zuivert smaak en geur op een natuurlijke manier.

❄️ Koud water?
Zet een karaf met kraanwater in de koelkast. Koud water smaakt vaak frisser en helpt om sneller voor kraanwater te kiezen.

🚶 Onderweg? Slimme drinkwatergewoonten:

🥤 Altijd een hervulbare fles mee:
Wij nemen standaard een drinkfles, campingmok of reisbeker mee. Zo besparen we samen miljoenen plastic flesjes per dag!

☕ Eigen beker = minder afval + korting:
Bestel je koffie ‘to go’ in je eigen mok of thermosbeker. Steeds meer koffietentjes geven korting als je je eigen beker meeneemt.

🔍 Watertappunten: gratis kraanwater onderweg

📍 In Nederland zijn er zo’n 3000 openbare watertappunten waar je gratis je fles kunt vullen. Superhandig!
💡 Tip: download de Drinkwaterkaart app of bewaar een linkje op je telefoon.

📌 Apeldoornse watertappunten:
Indebuurt Apeldoorn zette er alvast 11 voor je op een rij. Dus: op pad in Apeldoorn? Flesje mee en bijvullen maar!

🧼 Houd je fles schoon (en jezelf gezond)

4 tips van onze collega-Greenfluencers van Het Kan Wel om je drinkfles fris en hygiënisch te houden:

  1. Direct spoelen: Spoel je flesje na elk gebruik om. Vergeet het mondstuk niet!
  2. Dagelijkse reiniging: Was je fles dagelijks af met een druppel afwasmiddel. Gebruik een flesborstel bij smalle openingen.
  3. In de vaatwasser: Kan je fles in de vaatwasser? Zet ’m bovenin, en was de dop of mondstukje met de hand.
  4. Goed laten drogen: Schroef de dop pas weer op als de fles goed droog is – zo voorkom je een broeinest van bacteriën.

🌱 Extra tips die ook helpen:

  • Zet een herinnering: Vergeet je vaak te drinken? Zet een karaf op tafel of stel een reminder in.
  • Organiseer een waterchallenge op werk of school: Wie drinkt het meeste kraanwater in een week?
  • Zeg nee tegen ‘gratis’ flesjes: Vaak worden bij events of vergaderingen gratis flesjes water uitgedeeld. Bedank vriendelijk en wijs op je eigen fles.
  • Vermijd frisdrank: Door vaker voor water te kiezen, verminder je niet alleen plastic afval, maar ook suikerinname.

Dus: kies kraanwater en draag bij aan een schoner milieu en een gezondere levensstijl. Proost! 💚

Zuiver water tip
drinkfles waterpunt Retulp
Zero waste liefde

Zero waste liefde

/0 Reacties/in , , /door
Zero waste liefde

💚 Zero Waste Valentijnsdag – liefde voor je valentijn én de aarde!

Valentijnsdag draait om liefde – en de liefde vieren hoeft echt niet altijd met nieuwe en/of dure cadeaus! Van een romantisch ontbijt op bed tot een tweedehands vondst met een mooi verhaal, er zijn talloze manieren om je geliefde te verrassen zonder negatieve impact op het milieu. Duurzaam, origineel en met extra liefde voor onze planeet!

🌿 Dit zijn onze duurzame cadeautips voor Valentijnsdag.

💐 Duurzame bloemen

Bloemen zijn prachtig, maar boeketten bevatten vaak pesticiden, komen uit verre landen en verwelken snel. Gelukkig zijn er eco-vriendelijke alternatieven:
🌷 Tulpen met bol – Geef een tulpenschoof cadeau, het liefst biologisch gekweekt. Deze tulpen hebben de bolletjes er nog aan, zodat je ze na de bloei in de tuin kunt planten en er jarenlang plezier van hebt. #langlevedeliefde
🪵 Houten bloemen – In plaats van echte bloemen kun je kiezen voor handgemaakte houten boeketten van Xposies, een duurzaam en blijvend alternatief.
🍶 Glazen bloemen – Studio.Jaa neemt je graag mee in de wereld van glasbewerking en creativiteit met Tiffany Bloemen, oftewel glas in lood bloemen.
🌸 Gedroogde bloemen – By Manoa maakt prachtige handgemaakte lijstjes met gedroogde bloemen, perfect als tijdloos aandenken.
💐 Biologische droogboeketten – Koop een gedroogd boeket of zet een herinnering in je agenda om later dit jaar zelf bloemen te plukken en te drogen. Volgend jaar geef je een zelfgemaakt droogboeket – een cadeau vol liefde en geduld!

🍫 Liefde gaat door de maag

💝 Koop fairtrade, biologische en/of vegan chocolade of snoepjes in je eigen herbruikbare potje of zakje.
♻️ Geef het cadeau in een hergebruikt glazen potje of blikje, versierd met een stoffen lintje of een mooie takje rozemarijn.

💚 Pre-loved liefde – kringloopgeluk!

💘 Koop tweedehands – Een vintage boek, sieraden of een unieke mok van de kringloop is een cadeau met karakter én minder impact op het milieu.
🎁 Pak je cadeau in met een furoshiki (een mooie doek of sjaaltje), zodat de verpakking hergebruikt kan worden.

✂️ Handmade with love

💌 Zelfgemaakte kaarten – Maak een kaart van oud papier of gerecycled karton. Extra bijzonder? Papier maken met bloemzaadjes en gedroogde bloemen, zodat je kaart kan uitgroeien tot een veld vol bloemen!
🧁 Bakken & koken – Bak een cakeje, kook een romantisch diner of verras je Valentijn met een ontbijtje op bed.
🎨 Doe-het-zelf cadeaus – Maak een fotocollage, schrijf een liefdesbrief of maak een Spotify-playlist met jullie favoriete nummers.

🌱 Geef een ervaring cadeau

Soms is een mooie herinnering het allerbeste cadeau:
🎟️ Een theatervoorstelling, museumbezoek of wellnessdag – Samen tijd doorbrengen is veel waardevoller dan spullen.
🚴 Een romantische picknick of wandeling – Neem een thermosfles met warme chocolademelk mee en geniet van een gezellige winterwandeling.
🌿 Een workshop samen volgen – Van keramiek tot chocolade maken, een duurzame ervaring is een blijvend cadeau!

🥰 Liefde is meer dan cadeaus

Valentijnsdag hoeft niet commercieel te zijn. Een lieve boodschap, een knuffel of gewoon tijd voor elkaar is vaak het mooiste cadeau. 💕

Meer duurzame tips? Kijk op 👉 zerowasteapeldoorn.nl

#LoveIsAllYouNeed #DuurzaamValentijn #ZeroWasteLove #AllYouNeedIsLove

Loveisallyouneed
Tip! Leg een knoop in deze zakdoek

Leg een knoop in deze zakdoek

/0 Reacties/in , /door
Tip! Leg een knoop in deze zakdoek

Leg een knoop in deze zakdoek! 🤧

Net als bij het keukenpapier: zodra we de ruil deden van wegwerp zakdoek naar een herbruikbaar / wasbaar alternatief, is er daarna geen dag geweest dat we terug in de oude gewoontes gingen. Goodbye Kleenex en andere gebleekte papieren doekjes in plastic verpakt 👋 Bonjour wasbare katoenen zakdoekjes! 🤗

Voordelen

Een stoffen zakdoek is ook niet minder efficiënt dan de wegwerp variant. Het kent zelfs meer voordelen: we raken ze minder gauw kwijt, ze zijn veel zachter voor de huid, een druppel etherische olie op een hoek van het zakdoek kan wonderen doen bij verkoudheid, en.. ze zien er leuker uit dan de saaie witte papieren doekjes.

En wat een besparing! Niet alleen voor het milieu, maar ook voor je portemonnee.

Tweedehands

Je kunt trouwens ook prima zakdoekjes tweedehands kopen, maar dan moet je het geluk hebben om ze te vinden in een kringloopwinkel. De kans is groter om een zwervende zakdoek te vinden. Was het 1 of 2 keer op hoge temperatuur in de wasmachine (eventueel met een paar druppels Tea tree etherische olie) en je kunt het zelf prima gebruiken.

Snoetenpoetser

Neem standaard een schone zakdoek elke dag mee in je jaszak/broekzak in je handtas en enventueel in je werktas. Komt in alle soorten situaties goed te pas!
Bonus tip: zorg dat je ook een klein flesje schoon water; eventueel met een druppel groene zeep en/of tea tree etherische olie; in je (hand)tas bewaart. Zo heb je altijd een zero waste “snoetenpoetser” bij de hand. 🙌
Bonus tip 2: Hiervoor, kun je ook oude lakens of handdoeken verknippen en tot kleine lapjes naaien! Hulp nodig? Dit kunt je bijvoorbeeld doen onder begeleiding tijdens een Fixing Fashion avond bij CODA.

Poetsdoeken

Plasticvrije poetsdoeken

/0 Reacties/in /door
duurzaam poetsen met plasticvrije poetsdoeken

Duurzaam poetsen met plasticvrije poetsdoeken! 🧽🌿

Gebruik je wasbare poetsdoeken? Super! Maar als je microvezeldoeken gebruikt, is het tijd om verder te lezen. Waarom? Omdat deze doeken plastic bevatten en bijdragen aan de vervuiling met microplastics.

Het probleem met microvezeldoeken

Microvezeldoekjes zijn gemaakt van synthetische vezels zoals polyester en acryl. Bij gebruik en tijdens het wassen laten ze minuscule plasticdeeltjes los: microplastics.
🔹 In huis: Deze deeltjes blijven achter op oppervlakken en zweven door de lucht.
🔹 In water: Via de wasmachine komen microplastics in ons water terecht, waar ze niet worden gefilterd. Dit draagt bij aan de plasticvervuiling in rivieren en oceanen.

Kies voor duurzame alternatieven

🌱 100% natuurlijke materialen: Gebruik poetsdoeken van biologisch katoen of bamboe. Deze materialen zijn hernieuwbaar en laten geen microplastics los.
🌱 Tweedehands opties: Check kringloopwinkels voor katoenen doeken of hydrofiele doeken. Goed voor het milieu én je portemonnee.
🌱 Hydrofiele doeken: Perfect om streeploos glas en spiegels schoon te maken. Misschien liggen er nog oude luierdoeken in je kast? Hergebruik ze!
🌱 Handdoek-upcycling: Oude handdoeken kun je in kleinere stukken knippen en gebruiken als poetsdoek.

Tweedekans poetsdoeken

Wist je dat je tijdens opruimacties vaak prima poetsdoeken, vaatdoeken of andere herbruikbare items tegenkomt?
🌀 Schoon en bruikbaar: Vaak zijn ze alleen vergeten of verloren, en na een grondige wasbeurt op hoge temperatuur zijn ze zo goed als nieuw. Geef ze een tweede leven! ♻️👌🏻

Maak je eigen poetsdoeken of tawashi!

Ben je creatief?

  • Haak of brei zelf poetsdoeken van gerecyclede of biologisch katoenen garens.
  • Online (bijvoorbeeld Pinterest) vind je veel simpele patronen en inspiratie om je eigen tawashi spons te breien of haken 😉 ♻️

Wat als je toch synthetische stoffen gebruikt?

Als je microvezeldoeken of ander synthetisch textiel blijft gebruiken, kun je maatregelen nemen om microplastics te verminderen:
🔹 Guppyfriend waszak: Houdt microplastics vast tijdens het wassen.
🔹 PlanetCare-filter: Dit filter, dat je op je wasmachine kunt aansluiten, vangt tot 90% van de microplastics op. Controleer vooraf of dit past bij jouw wasmachine.

Zero waste betekent ook slim omgaan met wat je al hebt! Wat is jouw favoriete manier om poetsdoeken te hergebruiken of upcyclen? Laat het ons weten in de reacties. 🌎

Tip Neem je huis onder de loep

Neem je huis onder de loep!

/0 Reacties/in , /door

Neem je huis onder de loep!

Wist je dat het grootste deel van onze ecologische voetafdruk wordt veroorzaakt door de (nieuwe) spullen die we kopen én bewaren zonder ze echt te gebruiken? Tijd voor actie! Neem dit jaar je huis onder de loep (letterlijk 😉) en ontdek welke items – van boeken en kleding tot meubels – nauwelijks worden gebruikt. Geef ze een tweede leven door ze te verkopen, weg te geven, of te ruilen. Minder spullen betekent meer ruimte, rust én impact!

Waarom minimaliseren loont

‘Reduce’ staat niet voor niets bovenaan in de 5 R’en van zero waste. Door te minimaliseren krijg je niet alleen meer rust in je huis, maar ook in je hoofd. Minder spullen betekent:

  • Meer overzicht: minder zoeken, minder stress.
  • Meer tijd: minder opruimen, meer tijd voor jezelf.
  • Meer waarde: een bewuster leven waarin je geniet van wat je hebt.
  • Minder verspilling: geef spullen een kans op een nieuw leven.

Zoals wij zeggen: “Neem genoegen met genoeg!”

Hoe ga je aan de slag?

1. Verkopen

Geef waardevolle spullen een tweede kans via platforms zoals Marktplaats, of Vinted.
Tips:

  • Gebruik Google Lens: Scan items om te ontdekken wat ze waard zijn. Houd wel rekening met de enorme milieubelasting van AI-tools, zoals servers die veel energie verbruiken. Alternatief? Gebruik groene zoekmachines zoals Ecosia of ZoekGroen.
  • Duurzaam verzenden: Vermijd lange verzendafstanden. Verkoop lokaal en gebruik herbruikbare verpakkingen.
  • Tweedehandswinkels met consignatie: Breng je kleding naar winkels zoals H!PP of Appel en Ei. Als jouw item verkocht wordt, krijg je een percentage van de opbrengst terug.

2. Weggeven

Sommige spullen zijn perfect om weg te geven en kunnen veel betekenen voor anderen.

3. Ruilen

Ruilen is een duurzame manier om spullen te delen zonder nieuwe aankopen te doen.

  • Kledingruilmarkten of The Clothing Loop: Geef kleding een nieuwe eigenaar en ontdek zelf iets unieks.
  • Minibiebs: Doneer boeken of ruil ze voor nieuwe titels.
  • Speelgoedruil: Organiseer of bezoek een speelgoed- of puzzelruilbeurs. Of sluit je aan bij een (online) puzzelruilgroep.

Let op: Ruilen is een goede opstap om minder nieuw te kopen, maar focus nog steeds op minimaliseren voor een écht duurzaam effect.

Bewustwording door impact

Bij elke aankoop en elk bezit hoort een verborgen impact. Van ontbossing tot watergebruik, onze spullen vragen veel van de aarde. Door minimalistisch te leven en bewust om te gaan met wat je écht nodig hebt, verminder je jouw ecologische voetafdruk én inspireer je anderen hetzelfde te doen.

Doe mee!

Welke (preloved) spullen ga jij dit jaar een tweede leven geven? En wat doe je met het geld dat je hebt verdiend door te verkopen? Gebruik het voor iets bijzonders: ga samen uit eten, bezoek een concert, of plan een leuke dag met vrienden of familie. Een belevenis met betekenis maakt niet alleen jou blij, maar ook de mensen om je heen! 💚

tip duurzame menstruatie middelen

Duurzame menstruatiemiddelen

/0 Reacties/in , /door
menstruatie middelen

Duurzame menstruatiemiddelen: goed voor jou én de planeet

Deze tip is misschien iets specifieker voor een bepaalde (vrouwelijke) doelgroep, maar onderschat de impact niet! Of het nu voor je eigen menstruatie, of urineverlies is, of om iemand in je omgeving te inspireren: deze kennis kan levens veranderen. 😇
Met duurzame menstruatiemiddelen kies je voor een gezondere optie – vrij van schadelijke stoffen – en maak je een grote stap richting een volledig afvalvrije menstruatie. Dat is niet alleen fijn voor het milieu, maar ook voor je portemonnee. Het is een echte win-win-win! 🌍👛

Wasbaar maandverband en inlegkruisjes

Deze duurzame klassieker is ideaal voor wie net begint met afvalvrije menstruatieproducten. Je kunt ze kant-en-klaar kopen (tip: kies bij voorkeur biologisch katoen) of zelf maken als je handig bent met een naaimachine. Het gebruik is simpel en schoon: je gebruikt het precies zoals een wegwerpmaandverband. Maar in plaats van na gebruik weggooien, spoel je het maandverband eventueel eerst even met koud water voordat je het op 40 graden mee wast met de rest van je wasgoed.
Moet je buitenshuis je verband wisselen? Er bestaan prachtige ‘wetbags’ (waterdichte bewaarzakjes) waarin je discreet en schoon je dichtgevouwen maandverband kan bewaren en meenemen.

Menstruatieslips

De menstruatieslip is een all-in-one oplossing; comfortabel en betrouwbaar, vooral op lichtere dagen of als extra zekerheid in combinatie met een menstruatiecup, -disc of maandverband. Hoewel menstruatieslips een iets grotere investering zijn, gaan ze jarenlang mee als je ze met zorg behandelt (bijvoorbeeld niet in de droger). Wist je dat je tegenwoordig je menstruatieslips ook bij de HEMA kunt kopen?

Menstruatiecup of -disc

De menstruatiecup en -disc zijn een favoriet onder zero waste-enthousiastelingen en worden tegenwoordig zelfs bij drogisterijen verkocht. Het is een vervanger voor de wegwerptampon. Je kan de cup en disc veel langer dragen dan een tampon, vanwege de opvangcapaciteit en het materiaal. Je leegt het op het toilet en spoelt het om met koud water. Het wordt aangeraden de cup of disc na de menstruatie met een desinfecterende wasgel te wassen voordat je het droog en opbergt in het bijgeleverde bewaarzakje tot de volgende menstruatie. Met een goede verzorging kan een menstruatiecup of -disc tot wel 20 jaar meegaan, wat het niet alleen duurzamer, maar ook extreem budgetvriendelijk maakt.
Het verschil tussen beiden? De cup heeft een vaste vorm en is lekvrij doordat het vacuüm trekt. De disc is flexibeler en klemt achter het schaambot. Sommige merken disc claimen geschikt te zijn voor seks tijdens de menstruatie.
Perfect voor wie op zoek is naar flexibiliteit én duurzaamheid.

Wasbare tampons

Deze natuurlijke tampons zijn gemaakt van biologisch katoen of natuurlijke zeespons. Ze zijn herbruikbaar, maar hebben een kortere levensduur dan andere alternatieven. Liever toch wegwerp? Kies dan voor biologisch afbreekbare tampons of maandverband zonder plastic, bijvoorbeeld van merken als Naty of Yoni.

Incontinentieproducten

Voor urineverlies zijn wasbare inlegkruisjes en menstruatieslips geweldige alternatieven. Ze zijn net zo effectief als wegwerpproducten, maar besparen je bergen afval én kosten op de lange termijn.

Door te kiezen voor deze duurzame alternatieven, verminder je niet alleen afval, maar maak je ook een positieve impact op je gezondheid en je budget. Laat je inspireren en help mee aan een schonere wereld, één duurzame keuze tegelijk! 🌱

Gastblog Ina Heppie Opgeruimd Opslaruimtes

Opslagruimtes: redder in nood of eindstation voor vergeten spullen?

/0 Reacties/in /door
Gastblog Ina Heppie Opgeruimd Opslaruimtes

Gastblog door Ina – Heppie Opgeruimd

Opslagruimtes: redder in nood of eindstation voor vergeten spullen?

Ze schieten als paddenstoelen uit de grond: opslagruimtes. Je ziet ze overal. Reclames die beloven dat je huis weer lucht krijgt als je “even” wat spullen elders stalt. En eerlijk is eerlijk: dat klinkt aantrekkelijk. Zeker als je zolder uitpuilt, de schuurdeur niet meer goed sluit en je in huis steeds over dat ene kampeerbed stapt dat je maar één keer per jaar gebruikt.

De gedachte is snel geboren: misschien moet ik gewoon een opslagruimte huren.
Opgelucht breng je dozen weg, de zolder is leeg… en voor je het weet staat er weer iets nieuws. Want ja, er is ruimte.

Dus wat is een opslagruimte eigenlijk?
Een redder in nood?
Of een eindstation voor spullen die we langzaam vergeten?

Hoe zijn we aan al die spullen gekomen?

Als je om je heen kijkt, is het eigenlijk niet zo gek. Tijdens corona zijn we massaal online gaan shoppen. Gemakkelijk, snel, en met één klik ligt er weer iets op de mat. En laten we eerlijk zijn: die buitenlandse webshops waar je voor een paar tientjes een hele winkelwagen vult, geven even een heerlijk gevoel. Totdat je het uitpakt en denkt: hmm… dit was het toch net niet.

​Tel daarbij op dat huizen steeds kleiner worden. Minder woonoppervlak, kleinere tuinen, kleinere schuren. Zolders die inmiddels slaapkamers zijn. En ondertussen hebben we wél zomer- én winterkleding, kerstspullen, kampeersets, ski’s, hobby’s van vroeger en meubels waar we “misschien ooit” nog iets mee doen.

We kopen sneller iets nieuws als we op het oude zijn uitgekeken. Trends veranderen, smaken ook. En voor we het weten, beheren we vooral spullen… in plaats van dat ze ons dienen.

Waarom kiezen mensen voor een opslagruimte?

Er zijn absoluut goede redenen om tijdelijk extra ruimte te huren. Bijvoorbeeld:

  • Verhuizen – je huis is verkocht, de nieuwe woning nog niet klaar
  • Verbouwen – stof, gips en chaos; je bank staat liever veilig
  • Seizoensspullen – ski’s, kerstbomen en kampeeruitrusting zijn fantastisch… maar niet het hele jaar
  • Klein wonen – fijn voor de hypotheek, minder fijn voor de winterbanden
  • Zakelijk gebruik – archieven, voorraad, materialen

In deze situaties kan een opslagruimte echt rust geven. Even ademruimte. Overzicht.

De voordelen (die zijn er zeker)

Je struikelt niet meer over spullen die je zelden gebruikt.
Alles staat droog, veilig en uit het zicht.
En tijdelijk huren kan nét het verschil maken tussen stress en overzicht.

Maar… (je voelt ’m al aankomen)

De valkuil

Een opslagruimte heeft één groot risico:
dat het een vergeet-mij-niet-hok wordt.

Want hoe vaak ga je écht langs om die dozen door te nemen? Hoe vaak mis je dat bijzettafeltje, dat servies van je oma of die stapel knutselwerkjes die je allemaal hebt bewaard toen je kinderen klein waren?*

Voor je het weet betaal je al jaren huur voor spullen die je eigenlijk niet mist. En dat is zonde. Van je geld, maar ook van je aandacht.

Even persoonlijk

Ik spreek uit ervaring.
Zelf had ik vier jaar lang een opslagruimte. Ik woonde tijdelijk in een huis van mijn werkgever en wist niet hoe mijn volgende woning eruit zou zien. Wel dat het voor drie jaar was. Is uiteindelijk vier jaar geworden omdat ik tijdelijk in een studio heb gewoond.
Alles opnieuw kopen zou me veel meer kosten dan de opslag. Dus dit was een bewuste, tijdelijke keuze.

En het werkte.
Het gaf rust, overzicht en later de ruimte om opnieuw te kiezen: wat wil ik écht meenemen?

Tijd om eerlijk te kijken

Sta eens stil bij wat er nu bij jou ligt opgeslagen.
Op zolder misschien een salontafel die er al vijf jaar staat. Wees eerlijk: ga je die nog in je woonkamer zetten?
Of dozen met tekeningen en knutselwerkjes van je kinderen.
Of het servies van je oma, dat je bewaart uit schuldgevoel.

Een confronterende, maar waardevolle vraag is:
als je er morgen niet meer zou zijn, wie gaat er dan door je spullen? En wat wil je liever niet dat ze tegenkomen?

Die vraag was voor mij een keerpunt. Het zette me aan het denken en liet me kritisch door mijn kasten gaan. Wat heeft voor mijn kinderen echt waarde en wat vooral voor mij?

Opslag of opruimen?

Het geld dat je maandelijks uitgeeft aan een externe zolder of schuur, kun je ook sparen. Voor een etentje. Een weekend weg. Of gewoon rust in je hoofd.

Ga daarom, vóórdat je een opslagruimte huurt, eerst eens door je spullen. Echt. Elk hoekje. Je zult verbaasd zijn hoeveel er weg kan zonder dat je iets mist.

Een boek dat dit onderwerp prachtig en luchtig raakt, is De edele Zweedse kunst van het opruimen van Margareta Magnusson. Geen zware kost, wel eyeopeners.

Tot slot

Het staat iedereen vrij om een opslagruimte te huren. Soms is het een slimme, tijdelijke oplossing.
Maar kijk er van alle kanten naar. Gebruik het bewust. En maak het geen parkeerplaats voor spullen die je eigenlijk al losgelaten hebt.

Want jouw huis verdient ruimte om in te leven.
Niet alleen om in op te slaan.

—

Ina – Heppie Opgeruimd

*Ook zonder het gebruik van een externe opslagruimte is het slim om deze vragen voor jezelf te beantwoorden.

Tag Archief van: reduce

Zero Waste Winter Week Apeldoorn 2026 banner

Zero Waste Winter Week

/0 Reacties/in , , , , , , , , , , , , , , , , /door

Zero Waste Winter Week 2026

📅 Maandag 2 t/m zondag 8 november 2026

Alweer de 9e editie van de Zero Waste Week in Apeldoorn!

Dit jaar valt de Zero Waste Winter Week in Apeldoorn samen met de Klimaatweek – een perfecte combinatie! Tijdens deze week laten we inwoners van Apeldoorn kennismaken met inspirerende duurzame initiatieven, activiteiten en organisaties.

Bekijk het hele programma en doe mee ➡️ Zero Waste Winter Week