Afvalvrij Thee zetten

Tips voor de theeleuten om je (kruiden)thee duurzamer te drinken. ☕️

Voorkom onnodig afval

Thee en kruidenthee wordt in Nederland veel gedronken. In vele huishoudens dagelijks. Uit gewoonte of gemakzucht en soms ook om een groot assortiment smaakjes te kunnen aanbieden kopen we meestal thee in zakjes. Dit zorgt helaas voor onnodig afval:

  • Theedoosjes zijn meestal verkocht met een plasticfolie eromheen;
  • Het kartonnen doosje mag bij oud papier, maar vergeet niet dat het inkt bevat, wat ook niet geheel onschadelijk is;
  • En de zakjes zelf horen nu composteerbaar te zijn maar daar heb je ook een stukje touw en een papiertje aan hangen. Let’s be honest, wie (behalve onze stichtingsvoorzitter 😇) neemt echt de moeite om alle onderdelen uit elkaar te halen om het afval goed te scheiden?

Zonde toch?! Want het is net zo makkelijk om losse thee (verpakkingsvrij) te kopen en afvalvrij je (kruiden)thee te zetten met een herbruikbare (en, uiteraard: een tweedehands) thee-filter, thee-lepel of thee-ei 🤗
Bonus tip: Drink je vaak thee op een dag? Vul dan een grote dubbelwandige theepot, een thermosfles of een gewone theepot die je warm kunt houden onder een (zelfgemaakte) theemuts.

Verpakkingsvrij kopen en bewaren

Koop je fairtrade en/of biologiche (kruiden)thee met je eigen zakje, blik of pot, bij een koffie- en theespeciaalzaak, zoals (in Apeldoorn) Simon Lévelt of Bijzondere Bonen.
Thee kun je het beste bewaren in droge blikjes of donkere glazen potjes en ook op deze manier kun je thuis een breed en leuk assortiment in smaken hebben. Bewaar kleine blikjes (of ga op schattenjacht bij de kringloopwinkel 😄) en gebruik ze opnieuw om losse thee in kleine hoeveelheden te kopen. Vaak is dat ook nog eens goedkoper dan theezakjes (per kilo berekend)! Je kunt deze verpakking meenemen om je losse (kruiden)thee te kopen bij de specialiteiten winkel:
-> Geef je meegenomen blik aan de winkelier.
-> Deze zet eerst het bakje op de weegschaal om het te “tarreren“, oftewel: het gewicht van je lege verpakking te bepalen, zodat dit niet meegeteld wordt.
-> Zo betaal je alleen voor de inhoud.

Zelf kweken

Uiteraard kun je ook je eigen kruiden voor thee thuis zelf kweken! Het is niet alleen milieuvriendelijk, maar kan kosten besparen. Hier zijn enkele kruiden die je gemakkelijk thuis kunt kweken voor je eigen kruidenthee:

  • Munt: Munt is een van de gemakkelijkste kruiden om thuis te kweken. Het groeit snel en gedijt goed in zowel potten als in de tuin. Muntthee is verfrissend en kalmerend.
  • Citroenmelisse: Citroenmelisse heeft een heerlijk citroenachtig aroma en smaak. Het is een meerjarig kruid dat goed groeit in potten. Het staat bekend om zijn kalmerende eigenschappen en het bevorderen van een goede nachtrust.
  • Kamille: Kamille is een kruid dat bekend staat om zijn ontspannende eigenschappen. Je kunt kamillebloemen eenvoudig thuis kweken en ze drogen om later te gebruiken voor thee.
  • Lavendel: Lavendel heeft een heerlijk bloemig aroma en wordt vaak gebruikt om een rustgevende thee te maken. Het groeit goed in zonnige, goed doorlatende grond.
  • Citroenverbena: Citroenverbena heeft een sterk citroenaroma en smaak. Het is een meerjarig kruid dat goed groeit in warme, zonnige omstandigheden. Het toevoegen van een paar bladeren aan je thee geeft een heerlijke citrusachtige smaak.
  • Gember: Hoewel gember technisch gezien geen kruid is, kun je het gemakkelijk thuis kweken en gebruiken om je thee een pittige kick te geven. Gemberplanten kunnen binnenshuis worden gekweekt in potten.

Bonus tip: Zorg ervoor dat je kruiden regelmatig water geeft en in een zonnige plek plaatst als ze veel zonlicht nodig hebben. Oogst de bladeren of bloemen voorzichtig en droog ze goed voordat je ze gebruikt om thee te zetten. Geniet van je zelfgekweekte, afvalvrije kruidenthee!

Thee-to-go

Gebruik voor onderweg een kleine thermos-fles of reisbeker. Merken zoals Retulp Tumbler, KleanKanteen, Contigo en Dopper bieden prima thermosflessen en thermosbekers aan. Check ook het aanbod bij je lokale kirngloopwinkel(s)!
Neem een goed sluitend blikje met thee in je tas mee om je thermosbeker later weer op te vullen.

Hergebruik theeblaadjes

Wist je dat je op verschillende manieren gebruikte theeblaadjes kunt hergebruiken, naast dat je het op de composthoop of in je GFT bak kunt gooien? Bijvoorbeeld, kun je (met mate) theebladjes doorspoelen door de grootsteen om de afvoer te reinigen.
Op internet vind je nog veel meer tips zoals deze. Check it out! Je zult verbaasd zijn over de vele opties!

IJsthee

Heb je thuis een theepot vol gevuld en is het helemaal koud geworden voordat je hem leeg hebt kunnen drinken? Je kunt het natuurlijk opwarmen of het juist nog even in de koeling zetten en er ijsthee van maken. Heerlijk!

Thee met een zoetje

Gebruik je honing in je thee, koop het dan het liefst biologisch en lokaal of bij de imker, in een glazen potje. Soms kun je zelfs honing in glazen potten met statiegeld vinden, bijvoorbeeld bij de Nootzaak in Apeldoorn, of via Pieter Pot.
Probeer voor de vegan variant eens agavesiroop!

Afvalvrije Chai Latte

Zelfs een Chai Latte kun je afvalvrij zetten! Zie onze tip voor het kopen van melk in glazen flessen met statiegeld. De specerijen kun je ook met je eigen potjes kopen op de zaterdagmarkt bij de Kruiden en Specerijen kraam naast de notenkraam.
Voor een vegan variant, maak je zelf je eigen havermelk in een handomdraai!

Zo zie je, zero waste thee, kruidenthee, ijsthee en zelf Chai Latte zetten, dat kan allemaal even snel en makkelijk… Afvalvrij en beter voor het milieu. Heerlijk toch?! ☕

Plasticvrij koffie zetten

Plasticvrij koffie zetten: tips voor duurzame koffieliefhebbers ☕️

Ben jij een koffieliefhebber? Ontdek hoe je je koffie duurzamer kunt drinken met deze tips voor plasticvrij en afvalvrij koffie zetten. Soms is teruggaan naar ouderwetse methoden de beste manier om een verschil te maken voor het milieu.

Lekker ouderwets koffiezetten

Koop je koffiebonen verpakkingsvrij bij een lokale koffieboer en maal ze thuis of in de winkel. Gebruik een klassiek koffiezetapparaat met een herbruikbare filter voor een kopje heerlijke, afvalvrije koffie. Dit is niet alleen milieuvriendelijk, maar vaak ook goedkoper dan het gebruik van koffiepads of capsules.

Tip: Voor speciale koffie kun je ook een (volautomaat) espressomachine, Chemex, percolator, of French Press gebruiken.

Bonus tip! Voor een vegan cappuccino of latte variant, maak je zelf je eigen havermelk in een handomdraai!

Investeer in een duurzaam koffiezetapparaat

Overweeg bij het vervangen van je koffiezetapparaat een model zonder wegwerpfilters of cups (zie bovengenoemde opties). Hoewel espressomachines vaak duurder zijn, kun je prima tweedehands apparaten vinden. Afhankelijk van je koffieverbruik is zo’n machine vaak binnen een jaar kostenbesparend.

Herbruikbare pads en cups

Liever koffie met een cupsysteem? Kies voor herbruikbare pads of cups om afval te verminderen. Ze vragen iets meer onderhoud, maar dragen aanzienlijk bij aan een duurzamere levensstijl.

Wist je dat… over wegwerpcups?

Wegwerpcups van aluminium zorgen voor veel afval en belanden vaak in de verkeerde afvalstroom. Nespresso biedt recycling aan, maar de verwerking kost extra energie. Bioplastic cups, zoals die van Koffiejongens, zijn een stap in de goede richting maar blijven restafval in Nederland.

Koffiepads en theezakjes in de GFT (2023)

Sinds 2023 mogen koffiepads eindelijk bij het GFT, dankzij afspraken tussen de overheid en bedrijven. Hierdoor zijn de meeste pads nu echt composteerbaar. Je zou denken dat dit al lang het geval was, maar jarenlang waren veel theezakjes en koffiepads vaak gemaakt van plastic en/of papier met een plastic coating, waardoor ze niet geschikt waren voor compostering en dus bij restafval hoorden. In een Green Deal met de rijksoverheid en de Vereniging Afvalbedrijven, beloofden Nederlandse koffie- en theebedrijven nu hun koffiepads en theezakjes echt composteerbaar te maken.

Repareren is de slimste keuze

Is je koffiezetapparaat stuk? Repareren is duurzamer dan een nieuw apparaat kopen. In Apeldoorn kun je terecht bij verschillende Repaircafé’s en reparatiewinkels, zoals te vinden op Heel Apeldoorn Repareert.

Verpakkingsvrij kopen en bewaren

Koop biologische en fairtrade koffiebonen met je eigen pot of zakje bij koffiespeciaalzaken zoals Simon Lévelt of Bijzondere Bonen. in Apeldoorn.
Koffiebonen van Bosbrand kun je niet los kopen, maar zijn in Apeldoorn gebrand. (H)Eerlijk lokaal!
Bewaar je koffie vervolgens in een luchtdicht blik of container, donker en droog voor optimale versheid.

Pro Tip: Bij winkels zoals Simon Lévelt kun je je eigen verpakking laten wegen (tarreren), zodat je alleen betaalt voor de koffie.

Wist je dat je bij Simon Lévelt en Bijzondere Bonen ook onverpakte chocolaatjes kunt kopen? Nom nom nom! Ook zo leuk om cadeau te geven in een mooi glazen potje #hergebruik. ☕️🍫

Hergebruik koffiedik

Gooi koffiedik niet zomaar weg! Wist je dat je op verschillende manieren koffiedik kunt hergebruiken, naast dat je het op de composthoop of in je GFT bak kunt gooien? Bijvoorbeeld rechtstreeks in de (moes-)tuin, om de bodem te verbeteren (slakken zijn trouwens geen grote fan van koffiedik!).
Koffiedik kun je ook –met mate– gebruiken om je grootsteen te schrobben, of maak er een natuurlijke scrub van voor onder de douche. Noot: Wees voorzichtig bij het doorspoelen; te veel koffiedik kan verstoppingen veroorzaken.
Op internet (tip: gebruik Ecosia als zoekmachine) vind je nog veel meer tips zoals deze. Check it out! Je zult verbaasd zijn over de vele opties!

Duurzaam koffie-to-go

Neem je koffie mee in een thermosbeker van bijvoorbeeld Retulp Tumbler, KleanKanteen, Contigo en Dopper. Check ook je lokale kringloopwinkel voor duurzame opties.

En nu… Coffee Please! ☕

Zuiver water

Zuiver water: goed voor jou en het milieu 💧

Zo hé, kreeg je ook al bijna een kater van al die tips over drank? Tijd voor zuivering! Vandaag zetten we het helderste drankje in het zonnetje: water!

Waarom kraanwater beter is:

🌍 Milieu-impact:
De klimaatimpact van één glas flessenwater is vergelijkbaar met die van wel 100 tot 200 glazen kraanwater. En wist je dat er voor het maken van een plastic fles van één liter drie tot zes keer zoveel water nodig is als wat er daadwerkelijk in zit?

💸 Kosten:
Kraanwater is bijna 150 keer goedkoper dan bronwater uit een fles. Je betaalt gemiddeld minder dan een halve cent per liter.

✅ Kwaliteit:
Het Nederlandse kraanwater behoort tot het beste ter wereld. Het wordt streng gecontroleerd en is in veel gevallen zelfs schoner dan flessenwater.

⚡ Duurzame energie:
Onze drinkwaterbedrijven gebruiken relatief veel duurzame energie voor het winnen, zuiveren en transporteren van water. Dus elke slok kraanwater is óók een slok voor de energietransitie!

🧬 Microplastics:
Kraanwater bevat vrijwel geen microplastics groter dan 0,5 mm, terwijl flessenwater die vaak wel bevat. Volgens de WHO krijg je door het dagelijks drinken van flessenwater jaarlijks tienduizenden plastic deeltjes binnen. Ai…

💡 Tips voor lekkere en duurzame variaties:

🍋 Maak je water smaakvol:
Geef je water een twist met een schijfje citroen, komkommer, munt, rode vruchten of zelfs wat gember. Gebruik bij voorkeur biologische producten zonder verpakking, of uit je eigen tuin of balkon!

🧴 Water filteren:
Vind je kraanwater niet lekker? Probeer een actieve houtskoolstaaf in je karaf of drinkfles – het zuivert smaak en geur op een natuurlijke manier.

❄️ Koud water?
Zet een karaf met kraanwater in de koelkast. Koud water smaakt vaak frisser en helpt om sneller voor kraanwater te kiezen.

🚶 Onderweg? Slimme drinkwatergewoonten:

🥤 Altijd een hervulbare fles mee:
Wij nemen standaard een drinkfles, campingmok of reisbeker mee. Zo besparen we samen miljoenen plastic flesjes per dag!

☕ Eigen beker = minder afval + korting:
Bestel je koffie ‘to go’ in je eigen mok of thermosbeker. Steeds meer koffietentjes geven korting als je je eigen beker meeneemt.

🔍 Watertappunten: gratis kraanwater onderweg

📍 In Nederland zijn er zo’n 3000 openbare watertappunten waar je gratis je fles kunt vullen. Superhandig!
💡 Tip: download de Drinkwaterkaart app of bewaar een linkje op je telefoon.

📌 Apeldoornse watertappunten:
Indebuurt Apeldoorn zette er alvast 11 voor je op een rij. Dus: op pad in Apeldoorn? Flesje mee en bijvullen maar!

🧼 Houd je fles schoon (en jezelf gezond)

4 tips van onze collega-Greenfluencers van Het Kan Wel om je drinkfles fris en hygiënisch te houden:

  1. Direct spoelen: Spoel je flesje na elk gebruik om. Vergeet het mondstuk niet!
  2. Dagelijkse reiniging: Was je fles dagelijks af met een druppel afwasmiddel. Gebruik een flesborstel bij smalle openingen.
  3. In de vaatwasser: Kan je fles in de vaatwasser? Zet ’m bovenin, en was de dop of mondstukje met de hand.
  4. Goed laten drogen: Schroef de dop pas weer op als de fles goed droog is – zo voorkom je een broeinest van bacteriën.

🌱 Extra tips die ook helpen:

  • Zet een herinnering: Vergeet je vaak te drinken? Zet een karaf op tafel of stel een reminder in.
  • Organiseer een waterchallenge op werk of school: Wie drinkt het meeste kraanwater in een week?
  • Zeg nee tegen ‘gratis’ flesjes: Vaak worden bij events of vergaderingen gratis flesjes water uitgedeeld. Bedank vriendelijk en wijs op je eigen fles.
  • Vermijd frisdrank: Door vaker voor water te kiezen, verminder je niet alleen plastic afval, maar ook suikerinname.

Dus: kies kraanwater en draag bij aan een schoner milieu en een gezondere levensstijl. Proost! 💚

Kies voor Fairtrade

Kies voor Fairtrade tijdens de Voorjaar Fairtrade Week! (En ook daarna 😇)

Fairtrade Weken

Ieder jaar, in het voorjaar en in het najaar, vraagt Fairtrade aandacht voor de boeren en werknemers die ons voedsel verbouwen in Afrika, Azië en Latijns-Amerika. Een hele belangrijke week dus. Supermarkten en merken promoten tijdens de Fairtrade Week hun Fairtrade producten en vrijwilligers organiseren allerlei activiteiten om te laten zien hoe belangrijk eerlijke handel is. Doe je ook mee? 🙌
De Voorjaar Fairtrade Week vindt meestal plaats begin mei.
De Najaar Fairtrade Week vindt meestal plaats eind oktober/begin november.

Jouw aankoop telt! 👛

Jouw dagelijkse keuzes zijn onwijs belangrijk en hebben invloed op wereldniveau. Neem je de auto of de trein? Kies je voor koffie met een keurmerk of zonder? Ga je voor de goedkoopste banaan of kies je voor de eerlijkste banaan? Koop je nieuwe kleding of tweedehands? We beseffen vaak niet dat onze dagelijkse keuzes een systeem in stand houden of juist veranderen.
In Nederland zijn verschillende producten fairtrade. Je kunt denken aan koffie, thee, wijn, broodbeleg, chocolade, noten, ijs, rijst, vruchtensappen, olie, noedels, etc. Naast eten en drinken zijn er nog veel meer producten. Zoals eerlijk katoen, speelgoed, vazen, beelden en tassen. Genoeg te kiezen dus!
Jij als consument kan het verschil maken door waar kan voor Fairtrade producten te kiezen.
Dat geldt natuurlijk elke dag maar zeker ook tijdens de Fairtrade Weken. Verras iemand met een fairtrade product, bak een taart met fairtrade ingrediënten of geniet van een fairtrade kopje koffie thuis, onderweg of op je werk. Zo simpel kan het zijn.

Wat doet Fairtrade?

Fairtrade helpt boeren en arbeiders in ontwikkelingslanden een betere positie te krijgen in de handelsketen, zodat ze kunnen leven van hun werk en kunnen investeren in een duurzame toekomst. Fairtrade is zowel een keurmerk als een wereldwijde beweging. Samen maken we de wereld eerlijk, met gelijke kansen voor iedereen.

De 3 P’s 🧒🌍👛

In een duurzame wereld zijn (people), milieu (planet) en economie (profit) met elkaar in evenwicht. Zo raakt de aarde niet uitgeput.

Keurmerken

Sommige producten kunnen zowel fairtrade zijn als op een andere manier bijdragen aan een betere wereld. Dit zijn bijvoorbeeld producten die niet alleen het internationale fairtrade keurmerk dragen, maar tegelijk ook EKO (biologisch) gecertificeerd zijn. Of kledingstukken gemaakt van fairtrade gecertificeerd katoen en die daarnaast bijvoorbeeld door Fair Wear Foundation erkend zijn als verantwoord geproduceerd.
Zie je door de bomen soms het bos niet meer door al die labels? Zie het handige overzicht in de Fairtrade Gemeente handleiding (Bladzijde 58, 59, 60).

Fairtrade Gemeente

Wist je dat 25% van alle Nederlandse gemeenten al Fairtrade is? Sinds 2020 is Gemeente Apeldoorn ook een Fairtrade gemeente.
Wat dat inhoudt kun je in details in de Fairtrade Gemeente handleiding lezen.

Bronnen: Milieu Centraal, Fairtrade.nl

Liever brood in de zak…


Liever brood in de zak… dan onnodig plastic in de PMD bak! 😇

Iedere week belandt er ongemerkt behoorlijk wat verpakkingsafval in de prullenbak — en dat is vaak totaal onnodig. Eén van de makkelijkste én lekkerste manieren om verpakkingen te besparen? Neem je eigen broodzak mee naar de markt, bakker of natuurwinkel! 🥖

Verpakkingsvrij brood kopen: zo makkelijk kan het zijn

Een gemiddeld huishouden van vier personen eet zo’n vier broden per week. Door brood (en andere lekkernijen) in een herbruikbare broodzak te kopen, bespaar je al snel ruim 200 plastic zakken per jaar. Tel daar croissantjes, broodjes en koekjes bij op, en je impact groeit flink. Kleine moeite, groot verschil!

Waar kun je verpakkingsvrij brood kopen?

  • Bij de bakker of op de markt is verpakkingsvrij kopen vaak geen probleem: daar wordt brood meestal pas op verzoek verpakt.
  • In natuurwinkels vind je vaak zelfbediening met losse broodjes, koekjes en ander lekkers.
  • In de supermarkt is het soms lastiger, omdat het brood al vroeg op de dag in plastic is verpakt. Maar wie zoekt, vindt! Sommige filialen hebben een zelfbedieningsafdeling of willen graag met je meedenken als je je eigen zak meeneemt.

Herbruikbare broodzakken: wat, waar en hoe?
Een goede broodzak is:
✔️ Herbruikbaar
✔️ Wasbaar op 30°C
✔️ Gemaakt van stevig materiaal zoals (biologisch) katoen, linnen of gerecycled PET (bijvoorbeeld van het merk Onya)
✔️ In allerlei formaten verkrijgbaar – zelfs voor stokbrood!

💡 Tip: Ben je handig met een naaimachine? Maak je eigen broodzak van een oud laken of overgebleven stof. Super duurzaam en origineel!

Brood bewaren & invriezen zonder afval
Ook het bewaren en invriezen van brood kan prima zonder wegwerpplastic:

  • Gebruik je stoffen broodzak ook in de vriezer (zeker de modellen met waterdichte binnenzak van gerecycled PET).
  • Of: vervoer je brood in een stoffen zak en bewaar het thuis in een oude plastic broodzak (die je dus steeds hergebruikt). Let wel op: hou de zak droog van binnen tegen schimmelvorming.
  • Een broodtrommel werkt ook goed in combinatie met je broodzak.

En dan hebben we het nog niet gehad over… croissants, koekjes en taartjes 🧁
Bij de bakker, natuurwinkel en op de markt zijn ook veel zoete en hartige lekkernijen verpakkingsvrij verkrijgbaar. Neem een goed afsluitbare trommel (zoals van Mepal of Tupperware) of glazen bakje mee voor kwetsbare lekkernijen.
Wist je dat je soms ook droge gist los kunt kopen bij de bakker? Vraag het gerust – met je eigen potje of bakje in de aanslag!

Twijfel je nog of dit “mag”? Eigen verpakkingen zijn (bijna) overal welkom!

Steeds meer winkels en marktkramen zijn helemaal oké met klanten die hun eigen bakjes of zakken meebrengen. Om dat nóg duidelijker te maken, heeft Zero Waste Nederland een speciale raamsticker ontworpen: “Neem gerust je eigen verpakking mee.”
👉 In Apeldoorn hebben we zelfs een kaart gemaakt van deelnemende winkels en markten: Bekijk de kaart.
👉 Wil je als winkelier of marktkraam meedoen? Mail ons op info@zerowasteapeldoorn.nl — we hebben nog stickers op voorraad!

Nieuw in de wereld van Zero Waste winkelen? Doe mee met een Zero Waste Wandeltour!

Tijdens onze Zero Waste Wandeltours nemen we je mee langs winkels, marktstalletjes en bakkerijen waar je met je eigen verpakkingen terechtkunt. Je ziet hoe makkelijk en leuk het is om verpakkingsvrij te winkelen — en we delen natuurlijk praktische tips en leuke anekdotes.
📅 De tours worden een paar keer per jaar georganiseerd. Bekijk de video, meld je aan voor onze nieuwsbrief of stuur ons een mailtje!

Extra tips voor Zero Waste broodliefhebbers:

🍞 Gebruik een stoffen broodzak ook als picknickzak!
🥖 Vraag bij je bakker naar restjes of snijbrood — vaak verpakkingsvrij en voordelig. Kijjk of je bakker meedoet met het TooGoodToGo initiatief! Goed tegen voedselverspilling
🥪 Maak zelf crackers of croutons van oud brood, zo hoef je niks weg te gooien.
🧼 Broodzak vies? Draai hem binnenstebuiten en was mee met een lage-temperatuur-was.

Elke keer dat je je eigen zak meeneemt, bespaar je afval. En met brood, broodjes en koekjes gaat dat sneller dan je denkt. Dus: zak mee, goed brood kopen, plastic besparen. Zo simpel is het 🌍💚

Groenten, Fruit en Bloemen: vers van het land! 🥬🥕🍅🍓💐

Lokaal, biologisch en onverpakt

In een vorige tip, las je dat lokaal en biologisch eten met het seizoen mee één van de meest duurzame stappen is die je kunt zetten. En natuurlijk nog beter als je je groenten & fruit zoveel mogelijk zonder verpakking koopt.
Naast het zelf kweken van groenten en fruit, of die bij de supermarkt, (biologische) markt, of natuurwinkel te kopen, kun je ook kijken naar het aanbod bij streekboerderijen. Tegenwoordig zijn veel opties mogelijk, van kleine markt direct bij de boer, tot groentepakketten, Herenboerderijen, of zelf oogsten op het land! We leggen het uit in deze tip:

Groentepakket op maat

Uiteraard zijn de spelregels bij elke boer/organisatie net even iets anders, dus lees altijd de voorwaarden aandachtig voordat je je aanmeldt voor een groentenpakket abonnement .
Over het algemeen, werkt het ongeveer zo:

  • Het groenten (en fruit) pakket wordt door de organisatie samengesteld en bevat een gevarieerd aanbod van seizoensgroenten. Je eet wat het land op dat moment te bieden heeft en zult ook nieuwe verrassende groenten ontdekken (meestal is een receptenboek meegeleverd).
  • Het groenten (en fruit) pakket haal je op een bepaalde dag op bij een adres bij jou in de buurt of een zgn. afhaaladres.
  • De groenten (en fruit) van het groentepakket komen zoveel mogelijk van het eigen land. Bij het samenstellen let de organisatie op de variatie: een kookgroente, groente voor salade, en ook letten ze op kleur en smaak van de groenten.
  • In de winter wordt het assortiment indien nodig aangevuld met groenten van collega telers in de regio of van een verdeelcentrum, vaak zijn dat biologische groenten (Odin), en zoveel mogelijk van Nederlandse bodem.

Herenboerderij

Een Herenboerderij is een plaats waar leden en hun boer elkaar ontmoeten en waar mooie initiatieven ontstaan. Recepten worden uitgewisseld, workshops en lezingen verzorgd, leuke kinderactiviteiten georganiseerd en rondleidingen gegeven. (De organisatie) Herenboeren en hun boer werken zo duurzaam mogelijk, en dat zie je terug op het land. De bodemkwaliteit verbetert, de natuur ontwikkelt en het landschap herstelt zich. Zo is het voor mensen, planten én dieren een fijne plek om te zijn. Herenboeren runnen met elkaar een bedrijf. Hun boer zorgt voor voldoende duurzaam en kwalitatief goed voedsel en krijgt daarvoor een prima salaris. Zo maken de Herenboeren werk van een eerlijk, door mensen gedragen en bovenal toekomstbestendig voedselsysteem. In de omgeving van Apeldoorn vind je 2 Herenboerderijen (Zie links hieronder)

Zelf oogsten

Wil je graag gezonde, lokaal geproduceerde voeding voor een betaalbare prijs? Maakt het versaanbod in de supermarkt je niet blij? Heb je altijd gedroomd van een moestuin, maar heb je geen groene vingers of te weinig tijd? En wil je wel genieten van zelf oogsten en plukken? Dan is de zelfoogsttuin misschien ook iets voor jou!
Naast kruiden en bloemen kun je in een zelfoogsttuin de meest verse groenten zelf oogsten. De boer zorgt voor het land, maar het zijn ook een beetje jouw groenten. Zodra ze oogstrijp zijn krijg je een bericht en kun je je eigen worteltjes, kolen of pompoenen uitzoeken.

Hoe het werkt:

De meeste zelfoogsttuinen werken op basis van een (jaarlijks) lidmaatschap of abonnement in ruil voor een deel van de oogst.
De tuinder laat via infoborden, vlaggen en social media weten wat er die week geoogst mag worden.
Wekelijks kun je langs komen voor verschillende groenten, een bosje kruiden en een bakje fruit.
Het oogstseizoen duurt ongeveer van mei tot oktober-november.

De vele voordelen van zelf oogsten:

Vers, gezond en lekker: je weet wat je eet en wat er met dat voedsel gebeurt voordat het op jouw bord belandt. Je leert welke groenten wanneer groeien en hoeveel tijd, aandacht en energie hierin gaat zitten.
Korte voedselketen: je vermindert aanzienlijk het aantal voedselkilometers; wat je plukt kan minuten later al op je bord liggen. Je groenten gaan ook langer mee dan groenten uit de supermarkt.
Sociaal gebeuren: je ervaart hoe leuk het is om zelf te oogsten op een fijne plek, om even te ontspannen in de buitenlucht. Je hebt direct contact met de boer(in), vrijwilligers en zelfoogsters; die waarschijnlijk graag pluktips en recepten met je delen.
Beter voor het milieu: je draagt bij aan een betere aarde. Veel zelfoogsttuinen zijn biologisch of biodynamisch, telen met respect voor de natuur en verrijken de bodem en biodiversiteit. Dit wordt ook wel regeneratieve landbouw genoemd. Zelf oogsten voorkomt verpakkingsmateriaal en dus (plastic) afval.
Minder voedselverspilling: Je oogst wat je nodig hebt. Je leert je eten (nog meer) waarderen en het eten heeft een rijkere smaak.
Heerlijk is eerlijk: de boer krijgt een eerlijker loon. Risico’s en opbrengsten worden gedeeld met plukkers/oogsters die vooraf een abonnement afsluiten.

Rechtstreeks bij/van de boer

Natuurlijk kun je ook gewoon ervoor kiezen om losse producten te kopen bij boerderijwinkels in jouw buurt, zonder abonnement of lidmaatschap. In de links hieronder vind je een overzicht van streek boerderijen en ook landelijke organisaties.
Ontdek een grote lijst van boerderijwinkels in Nederland, met verse groenten, fruit, kruiden en lokale producten, allemaal binnen handbereik. (En steeds meer van deze winkels bieden bezorgservice).

Links

Groenten en Fruit: Denk vooral in korte keten!

Verpakkingsvrij en duurzaam je boodschappen doen? Appeltje-eitje met onze tips!

Groenten en Fruit: Denk vooral in korte keten!

Lokaal en biologisch eten met het seizoen mee is één van de meest duurzame stappen die je kunt zetten. En natuurlijk koop je je groenten & fruit zoveel mogelijk zonder verpakking.
Een tijd geleden deelde Tiphaine deze anekdote op onze socials:
“Vroeger, toen ik nog niet zo zeer bezig was met een duurzame leefstijl, kocht ik zoete aardappelen wanneer ik er zin in had, uit de supermarkt, per vliegtuig uit Zuid-Amerika gevlogen en vol pesticiden bespoten.”
-> De eerste kleine duurzame stap was om een biologische variant te kopen.
-> De volgende stap was om de biologische zoete aardappelen alleen te kopen wanneer ze in Nederland werden geteeld.
-> Tegenwoordig kweekt ze ze zelf in de moestuin. Lokaal, biologisch en in het seizoen. (H)Eerlijk. 👌🌍💚”

Kleine stapjes – Grote (positieve) impact

Zomaar een voorbeeld van kleine stapjes die je kunt zetten voor een klimaatbewuster bestaan: anders eten en anders je groenten en fruit kopen of zelf je groenten en fruit telen. Natuurlijk, niet iedereen heeft een eigen tuin of groot balkon, maar je kunt bijvoorbeeld ook denken om je aan te sluiten bij een moestuinvereniging (‘eigen’ tuin) of bij een moestuin buurtinitiatief (vrijwilligerswerk). In de gemeente Apeldoorn zijn er diverse moestuin verenigingen en initiatieven te vinden (zie voor meer informatie: Lokale duurzame initiatieven).

Vers van het land

Heb je geen groene vingers, geen tijd/zin om te tuinieren en/of koop je liever je groenten en fruit vers van het land? Kies dan liever voor seizoensgebonden producten die duurzaam, biologisch en/of lokaal zijn geteeld. Let op de bordjes met het land van oorsprong bij de natuurwinkel en in de supermarkt, of ga naar de (biologische) markt, of koop/bestel je groenten bij een lokale boerderij of coöperatie (zie voor meer informatie: Lokale duurzame initiatieven).

Fork Ranger

Soms kan het best ingewikkeld zijn om goed geïnformeerd de juiste keuze te maken qua voeding. Gelukkig zijn er mensen die heel veel tijd stoppen in onderzoek en dat in een handige (gratis) app zetten, zoals de app ‘Fork Ranger‘. Deze app helpt je om het zo makkelijk mogelijk te maken om klimaatvriendelijk te eten. Ze gebruiken data en storytelling om te laten zien welke keuzes het meeste uitmaken en ontwikkelen makkelijke recepten om kennis in praktijk te brengen.

Too Good To Go & geredde groenten & fruit

Het beste kies je dus voor lokale producten uit de volle grond (of uit het land, of uit de EU). Als consument heb je invloed op het aanbod. Niet voor niets wordt er gezegd dat je elke dag met je portemonnee stemt op de wereld die je graag wilt hebben: hoe minder van bepaalde producten (bij voorbeeld uit verre landen) worden verkocht, hoe minder besteld wordt door de winkelier. Het is in niemands belang om producten uit ver te laten komen als ze toch worden verspild.
Dit gezegd hebbende, groenten en fruit staan op de top 3 van het meeste verspilde soort voedsel in Nederland. Door groenten en fruit uit de kortingbak “Tegen voedselverspilling”, via een TooGoodToGo aanbieding, of bijvoorbeeld door je aan te melden als ‘soldaat’ van de No Waste Army kun je groenten en fruit redden die anders worden verspild.

Groente en fruit netten & zakjes

De meeste groenten en fruit kun je op de markt en zelf in sommige supermarkten en natuurwinkels gewoon los in een mand (en op de band bij de kassa) doen. Als je liever de groenten en fruit inpakt, kun je ervoor kiezen om herbruikbaar/wasbaar zakjes en netjes te gebruiken. Hiermee vermijd je veel verpakkingsafval.
Herbruikbare zakjes en netjes, zijn (zeer) stevig maar licht in gewicht, verkrijgbaar in allerlei kleuren, vormen en maten, ook in verschillende materialen: (bio)katoen, nylon.
Wasbaar op 30 °C in de wasmachine, doe ze liever niet in de droger want ze kunnen krimpen.
Als je een beetje handig bent met een naaimachine, kun je ze ook zelf maken, van oude lakens bijvoorbeeld. Zorg er alleen voor dat je een niet al te zwaar materiaal gebruikt want in sommige winkels (en supermarkten) kun je niet de weegschaal resetten (“tarreren“), en betaal je dus het gewicht van het zakje zelf mee met de inhoud.
Bonus Tips voor je eigen verpakking:

  • Kies liever voor een plasticvrij variant, want nylon zakjes laten microplastics los tijdens gebruik en tijdens het wassen.
  • Doe fruit en groenten die wat zachter zijn en snel kunnen beschadigen, in een bakje (kunststof/RVS) – maar let op dat je het gewicht van het bakje niet meeweegt. Dus weeg eerst de groente of het fruit los om de prijs te bepalen en stop het daarna in je bakje.

Zero Waste Wandeltour

Is winkelen met je eigen verpakkingen nieuw voor je en weet je niet zo goed wat daarin mogelijk is, of voel je nog een drempel om dat te gaan doen? We nemen je dan graag eens mee op “zero waste wandeltour”. Tijdens de tour laten onze lokale Zero Waste helden zien waar je terecht kan met je eigen verpakkingen en hoe makkelijk en gewoon dat is. Deze wandeltours worden een paar keer per jaar georganiseerd en zien er zo uit: https://www.youtube.com/watch?v=OrOai3UmDvc
Abonneer je op onze maandelijkse nieuwsbrief, houd de agenda in gaten of stuur ons een mailtje als je een zero waste wandeltour in Apeldoorn wilt volgen.

Eigen verpakking welkom

Over het algemeen mag je losse producten kopen met je eigen verpakking, het kan soms gebeuren dat een winkelier het zelf niet fijn vindt omdat hij/zij het niet hygiënisch vindt. Je kunt het altijd aan de winkelier vragen, of letten of je een sticker op de winkelruit of marktkraam ziet.
Om de drempel te verlagen voor klant EN winkelier, heeft Zero Waste Nederland namelijk een sticker ontworpen met daarop te tekst “Neem gerust je eigen verpakking mee”. Bij veel winkels en marktkramen in heel Nederland wordt zo duidelijk aangegeven via deze raamsticker dat de winkelier het heel normaal vindt als je je eigen verpakkingen meeneemt.
In Apeldoorn hebben we deze winkels in kaart gebrachthttps://tinyurl.com/4vs85vsw
Wil je als winkelier of marktkraamhouder binnen de gemeente Apeldoorn zo’n sticker op je winkelraam of marktkraam opplakken? Stichting Zero Waste Apeldoorn heeft een aantal stickers op voorraad, je kunt een sticker via de mail aanvragen: info@zerowasteapeldoorn.nl.

Duurzaam Pasen

🌼🐣 Yay! 2️⃣0️⃣+ tips voor een zo duurzaam mogelijk Pasen!

Of je nu groots uitpakt of het lekker knus houdt: met deze tips maak je jouw paasontbijt, brunch of diner niet alleen gezellig, maar ook een stukje liefdevoller voor onze planeet 🌍💚

🌿 Tafel, servies en decoratie

🤏 Less is more: houd het simpel en koop alleen wat je écht nodig hebt
🔁 Hergebruik spullen van vorige jaren – die ene konijnenvaas verdient best nog een comeback
🧶 Knutsel zelf versiering met kinderen (of zelf!): denk aan vlaggetjes van restjes stof, eierdooshaasjes, of servetringen van wc-rollen
🚪 Leen servies of tafeldecoratie van buren, vrienden of familie
👛 Ruilen? Leuk én duurzaam! Organiseer een paasswap met je buren
🛍 Geen succes met lenen of ruilen? Duik de kringloopwinkel in
✋ Vermijd goedkope plastic gadgets of decoratie uit lagelonenlanden: niet duurzaam, en vaak niet eerlijk
🌷 Wil je bloemen? Kies voor lokaal en biologisch. Denk ook aan bolbloemen zoals tulpen of narcissen die je daarna in de tuin kunt planten
🍽 Gebruik een stoffen tafelkleed en stoffen servetten – feestelijk én herbruikbaar
🛍️ Paasmandjes: gebruik herbruikbare mandjes (geen wegwerp plastic)

🎨 Extra tip: gebruik natuurlijke verf om eieren te versieren (zoals kurkuma, rode kool of bietensap)

🥕 Eten & drinken met een groen tintje

🚶‍♀️🚲🚌 Doe je boodschappen met de fiets, te voet of met het OV
🎒 Neem herbruikbare zakjes, bakjes en tassen mee
🏬 Winkel lokaal bij biologische markten of natuurwinkels
🥦 Koop seizoensgroenten van lokale telers: lekker en met minder transport kilometers
♻️ Koop alleen wat je nodig hebt en plan slim – zo voorkom je verspilling
🧑‍🍳 Kook met gered voedsel van initiatieven zoals Too Good To Go of een voedselkastje
🥗 Ga (deels) plantaardig: Pasen is hét moment voor een feestelijke vega(n) maaltijd
Koffie & thee: Kies voor fairtrade en biologische koffie/thee en zet koffie zonder cups (of gebruik herbruikbare cups)
🍞 Haal je (biologische) paasbrood zonder verpakking bij een lokale bakker
🥚 Kies voor biologische of lokale eieren
🍫 Kies voor biologische, fairtrade chocolade – zoals van Tony’s Chocolonely of Chocolate Makers
🥚 Tip: losse chocolade eitjes zonder folie kun je vaak vinden bij (eco) speciaalzaken zoals Bijzondere Bonen, in Apeldoorn

Kies voor fairtrade en biologische koffie/thee

Bonus tips

✨ Toch eitjes in aluminiumfolie gekocht? Maak er één grote prop van en lever die in bij je PMD-afval. Hoe groter de prop, hoe beter deze wordt herkend én gerecycled
🎧 Zin in inspiratie? Luister naar de podcast Die Duurzame Meiden – check hun aflevering over duurzame paasdecoratie!

💚 Duurzaam Pasen = bewust Pasen

Met kleine aanpassingen maak je een groot verschil. Duurzaam Pasen betekent minder afval, minder verspilling én meer verbinding. Want bewuste keuzes smaken altijd beter 🌱

Fijne, feestelijke, duurzame Pasen gewenst! 🐣🌷🌍

Ga zelf aan de slag met composteren

Zelf compost maken? Dit zijn de beste methodes! ♻️🌱

Eerder schreven we al over het belang van een schone GFT stroom om goede compost op grote schaal te maken. Maar wist je dat je ook zelf thuis compost kunt maken? En dat dit heel eenvoudig is?

Er zijn zoveel manieren om te composteren, dat we ze nooit in één kort bericht kunnen behandelen. Daarom vandaag een paar highlights uit de handige website: CompostBrigade.nl. Check deze site voor alle ins en outs over composteren!

Vier manieren om zelf te composteren

🌱 Wormcomposteren
Met een wormenbak zetten compostwormen groente- en fruitresten om in hoogwaardige compost. Je voert ze met ongekookte groente en fruit, en zij doen de rest! Het resultaat? Voedzame compost en vloeibare plantenvoeding (‘wormthee’) die perfect is voor je tuin.

🌱 Fermenteren (Bokashi)
Bokashi is een zuurstofloos proces waarbij organisch materiaal wordt gefermenteerd in plaats van gecomposteerd. Dit is een snelle manier om je keukenafval om te zetten in voedingsrijke bodemverbeteraar.

🌱 Koud composteren
Dit is de meest traditionele manier van composteren: je stapelt keuken- en tuinafval in een composthoop en laat de natuur zijn werk doen. Het duurt wat langer, maar het is simpel en werkt altijd.

🌱 Warm composteren
Als je een snelle compostering wilt, is warm composteren ideaal. Door een goede mix van materialen, zuurstof en vocht kan de temperatuur in de composthoop oplopen tot wel 65°C. Hierdoor breekt organisch materiaal razendsnel af, en is je compost binnen 6-8 weken klaar!

Waarom lokaal composteren belangrijk is

🌱 Een gezonde bodem
Wat uit de natuur komt, moet terug de natuur in! Compost voedt de bodem en helpt planten beter groeien. Daarnaast houdt een gezonde bodem beter water vast, wat handig is in droge zomers.

🌱 Minder broeikasgassen
Wanneer GFT-afval verbrandt of op een afvalberg belandt, komt er veel CO₂ vrij. Door te composteren houd je koolstof vast in de bodem en help je klimaatverandering tegen te gaan.

🌱 Je eigen potgrond maken
Hoe tof is het om van je eigen afval een waardevolle grondstof te maken? Met zelfgemaakte compost weet je precies wat je aan je planten geeft!

🌱 Minder restafval
In sommige steden bestaat meer dan 30% van het restafval uit GFT. Door te composteren haal je waardevol materiaal uit de afvalstroom, en hoeven vuilniswagens minder rond te rijden.

Extra tips voor beginners

✔️ Composteren kun je leren!
Heb je vragen of wil je tips? Sluit je aan bij online tuiniergroepen, of bezoek Moestuin Havenpark Apeldoorn op woensdag- of donderdagochtend. Help een keer mee en krijg direct handige composttips!

✔️ Buurtcompost: samen composteren
Geen ruimte of zin om thuis te composteren? Lever je GFT-afval in bij de buurtcompost in Moestuin Havenpark. Tip: bewaar je GFT in de vriezer om geur en fruitvliegjes te voorkomen.

🔗 Meer weten? Bekijk deze handige websites:
👉 CompostBrigade.nl
👉 Milieu Centraal – Zelf composteren

Door te composteren verklein je je afvalberg én help je de natuur. Dus… welke methode ga jij proberen? 😊♻️

Schone GFT = Schone compost

Schone GFT = Schone compost

Onlangs kregen we een exclusieve rondleiding bij de composteerinstallatie van Attero in Wilp, verzorgd door Senior Technoloog en Zero Waste Apeldoorn-secretaris Michel Buitenhuis. Een unieke kans om met eigen ogen te zien hoe GFT-afval wordt omgezet in compost. Dit is wat we hebben geleerd:

Van GFT naar compost en biogas

Een deel van het GFT-afval wordt eerst vergist om biogas (groene energie) op te wekken en daarna samen met de rest van het GFT gecomposteerd. Het eindresultaat? Compost en biomassa! Maar helaas is er ook een deel dat door vervuiling met ander afval niet verwerkt kan worden en moet worden verbrand.

Wat ons – als geoefende zwerfafvalrapers – meteen opviel: ongeveer 5% van het GFT-afval hoort daar helemaal niet in thuis. Zonde! Maar hoe komt dat eigenlijk?

Verwarring = vervuiling

Soms gaat het per ongeluk mis (die oude soeplepel verdwijnt met de soep mee in de bak… oeps!), maar vaak ook door misleidende verpakkingen. Bijvoorbeeld bioplastics: hoewel ze als composteerbaar worden verkocht, hebben ze een veel langere afbraaktijd dan de huidige installaties aankunnen. Het gevolg? Ze worden er weer uitgehaald en alsnog verbrand.

💡 Onze tip: Twijfel je? Raadpleeg de GFT-lijst (🔗 Zie hier) en check wat er wél en niet in mag. Nog steeds niet zeker? Gooi het bij het restafval.

We doen het samen!

Helaas, aan de vele spullen te zien die er niet tussen horen, worden ook veel producten bewust in de GFT-bak gegooid waar geen verwarring over mogelijk is, zoals kunststof ballonnen, bloempotten, blikjes en plastic flessen, chips zakken, luiers, textiel, etc.
Wil jij helpen om GFT-afval schoner te maken en zo betere compost te krijgen? Kijk kritisch naar wat je in de GFT-bak gooit! 💪🏻

🔎 Wist je dat…
Hydrokorrels NIET in de GFT-bak horen?
Kattenbakkorrels ook niet! Die horen bij het restafval.

Bonustip: GFT zonder zak, hoe doe je dat?

Geen plastic of composteerbare zakken in de GFT-bak? Zo houd je je bak toch schoon en geurvrij:

✔️ Leg een krantenpagina onderin om te voorkomen dat afval blijft plakken of vastvriest.
✔️ Plaats je GFT-bak niet in de volle zon en zet hem regelmatig aan de weg.
✔️ Voorkom maden: Leg een tak klimop (hedera) in de bak – dit is giftig voor maden.
✔️ Madenbestrijding: Strooi een handje zout of kalk in de bak, dat droogt ze uit.
✔️ Schoonmaken: Gebruik water met soda of groene zeep.
✔️ Etensresten in de zomer? Doe vis- en vleesresten in een afgesloten bakje in de koelkast en gooi ze pas op de ophaaldag in de GFT-bak (eventueel verpakt in een krantenpagina).
✔️ Gooi afval zo droog mogelijk in de bak! Laat gemaaid gras even drogen en laat etensresten uitlekken in het gootsteenbakje.

🔗 Meer weten? Check deze links:
🌿 Wat mag er wel en niet in de GFT-bak?
🌱 Afvalscheidingswijzer
♻️ Milieu Centraal over GFT