Koester de bomen

Wist je dat…

  • … 1️⃣ boom net zo veel koelt als 1️⃣0️⃣ airco’s, zonder stroom te gebruiken?
  • … in 1 jaar tijd een hectare volgroeide bomen dezelfde hoeveelheid CO2 opneemt die wordt geproduceerd wanneer je met jouw auto ong. 42.000 km rijdt?
  • … bomen geuren en vervuilende gassen (stikstofoxiden, ammoniak, zwaveldioxide en ozon) en deeltjes uit de lucht filteren door ze op hun bladeren en schors te vangen?
  • … in 1 jaar tijd een hectare volgroeide bomen voldoende zuurstof kan leveren voor 18 personen?
  • … een boom een levenscyclus heeft? Bomen zijn complexe organismen die door verschillende fases gaan tijdens hun levenscyclus: ze groeien, planten zich voort en sterven af.
  • … een zaailing een jonge boom wordt zodra hij ongeveer 1 meter hoog is? Je zou kunnen zeggen dat de boom dan in zijn puberteit is. Hij groeit snel maar is nog lang niet volgroeid: de stam is nog flexibel en de schors is glad. Jonge boompjes zijn nog niet in staat fruit en bloemen te maken, en dus ook geen zaadjes.
  • … hoewel sommige bomen honderden jaren oud kunnen worden, er ook veel factoren zijn die de levensduur van een boom beïnvloeden? Dingen als ziektes, plagen, weersomstandigheden en menselijke activiteit kunnen allemaal invloed hebben op hoe lang een boom leeft. De oudste nog levende boom in de wereld is -uit onderzoek van de ringen en stamcellen- geschat op 5.062 jaar oud! Deze ‘Great Basin Bristlecone Pine’ (een soort dennenboom) staat in de White Mountains in Californië, VS.
  • … ook rottende bomen van levensbelang zijn voor een rijk, biodivers bosecosysteem? Rottend hout vormt een thuis voor insecten, schimmels en kleine diertjes die zich in de spleten weten te nestelen. Dit trekt op zijn beurt weer grotere dieren aan die er voedsel komen zoeken. Dit rottingsproces van bomen draagt dus veel bij aan de biodiversiteit van hun omgeving.

Bomen beschermen

Om al deze redenen – en nog méér! – is het niet alleen belangrijk dat voor elke boom die sneuvelt minstens één nieuwe boom moet worden geplant, maar ook en vooral dat we zeer goed voor de bestaande bomen zorgen. Word boombeschermer, of ze nou in je eigen tuin staan of op het terrein van een ander. Vier en respecteer de bomen in je omgeving. Geef bomen de vrijheid om bovengronds EN ondergronds te groeien. Laat natuurlijke, organische materialen (blad, gras, paddenstoelen) rondom bomen staan. Kap, halveer of vermink niet bomen zonder goede reden! En nee, schaduw in de tuin, veel blad in de herfst, of een minder rendement van je zonnepanelen zijn echt géén goede redenen om een gezonde boom te kappen.

Boom adopteren

Geen boom in je eigen tuin of in de buurt?
Je kunt ook een boom adopteren in een duurzaam beheerd bos! (zie 🔗)

Alles over bomen op één plek!

Wil je nog meer te weten komen over bomen, zie de kennisbank van Bomen Zijn Belangrijk: er is online veel informatie te vinden over bomen. Dat is fijn maar soms ook wat onoverzichtelijk. In deze kennisbank tref je geselecteerde artikelen aan uit vakbladen, foto’s en het hele Handboek Bomen.

Ben je ook een boombeschermer?

Maai mei niet!

Doe mee aan de ‘Maai mei niet’ maand: doe niets! 🤗🌿🐝🦋

Wist je dat…

  • 🌱 …een niet gemaaid gazon t.o.v. gemaaid gazon tot wel 10x meer bijen aantrekt!
  • 🍀 …tuinen in Nederland een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan de biodiversiteit door de juiste planten te zaaien of te planten!
  • 🌻 …de paardenbloem voedsel biedt aan 27 soorten solitaire bijen. Er is zelfs een Paardenbloembij!
  • 🌷 …ook cultuurplanten in tuinen een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan biodiversiteit.
  • 💚 …No Mow May in het Verenigd Koninkrijk begon, daarna volgde België en nu zijn de Nederlandse grasmatten aan de beurt om in bloei te zetten.
  • 🌍 …alle gazons in Nederland gelijk staan aan 11.000 voetbalvelden. Als we die niet maaien, dan creëren we samen een gigantisch bijenbuffet!
  • 🐝 Bijen eten geen gras, ze willen bloemen! Hoe meer bloemen, hoe meer nectar en hoe meer blije bijen en insecten.
  • En daar is een groot tekort aan! Daarom zetten veel mensen, gemeenten en provincies Nederland in bloei door in mei niet te maaien.

Tover je gazon om tot een bijenparadijs!

Zet grasvelden en gazons in bloei voor de bijen. Maai Mei Niet wil saaie grasmatten omtoveren tot bijenoases vol bloemen. Ook jouw gazon kan meedoen, want wist je dat er meer planten in je gazon zitten dan gras alleen? Die komen tot bloei zodra je een (gedeelte van) je gazon in bloei laat komen. Daar profiteren bijen en vlinders van. Dus doe mee, laat je grasmaaier staan en creëer een gedekte tafel voor deze vrolijke zoemers!

Zie ook onze Tips en ideeën hoe je je tuin & buurt groener kunt maken:
👉 Filter op “Tuin & Natuur”.

Ook de provincies, gemeenten, waterschappen en openbaar groenbeheerders spelen een belangrijke rol bij het verhogen van de biodiversiteit, via bermen en groenstroken in de openbare ruimte die zich over vele duizenden kilometers uitstrekken: circa 140.000 km bij wegen, 17.500 km bij dijken en ong. 3000 km bij spoor. Dat biedt mooie kansen!

Hoe zit dat in ons groene dorp?

In Apeldoorn…

  • … werkt de gemeente met een planning voor het maaien van het openbaar groen; op de ene plek wordt er meer gemaaid dan op de andere plek.
  • … blijft de gras iets langer: zo hebben de lage bloemen zoals madeliefjes meer kans om te bloeien. Ook goed om hierdoor het uitdrogen van de bodem beter tegen te kunnen gaan.
  • … wordt er niet meer tot aan de boomstam gemaaid: om schade aan de boomstam en verdichting van de bodem te voorkomen. De natuurlijke begroeiing onder de boom is ook goed voor de biodiversiteit.
  • … worden bloem- en kruidenrijke velden minder gemaaid om andere soorten de kans te geven om te groeien. Waar nodig wordt extra inheems zaad ingezaaid dat het jaar ervoor door de gemeente geoogst is. Met wel 120 verschillende soorten wilde bloemen, is het bloemrijke Apeldoorn geliefd door bijen, vlinders en andere insecten. Ook de vogels genieten daardoor van een feestmaal tussen de bloemen.
  • … uitgebloeide stukken blijven gedeeltelijk staan, zo zorgen de zaden op natuurlijke wijze dat de velden het jaar erop weer mooi zijn. Daarnaast zijn de zaden voedsel voor vogels. En in de winter zijn deze bloem- en kruidenrijke plekken belangrijk voor het overwinteren van verschillende vogels, insecten en andere dieren.
  • Door anders te maaien zorgt de gemeente dat vogels, insecten en andere dieren plek hebben om te schuilen, verplaatsen, zich voort te planten en voedsel te verzamelen. Dat is goed voor de natuur, insecten en uiteindelijk ook voor de mens.

Mooi, toch?!
Doe je ook mee? 👊

Bronnen: maaimeinietnederland.nl & apeldoorn.nl

Groenten, Fruit en Bloemen: vers van het land! 🥬🥕🍅🍓💐

Lokaal, biologisch en onverpakt

In een vorige tip, las je dat lokaal en biologisch eten met het seizoen mee één van de meest duurzame stappen is die je kunt zetten. En natuurlijk nog beter als je je groenten & fruit zoveel mogelijk zonder verpakking koopt.
Naast het zelf kweken van groenten en fruit, of die bij de supermarkt, (biologische) markt, of natuurwinkel te kopen, kun je ook kijken naar het aanbod bij streekboerderijen. Tegenwoordig zijn veel opties mogelijk, van kleine markt direct bij de boer, tot groentepakketten, Herenboerderijen, of zelf oogsten op het land! We leggen het uit in deze tip:

Groentepakket op maat

Uiteraard zijn de spelregels bij elke boer/organisatie net even iets anders, dus lees altijd de voorwaarden aandachtig voordat je je aanmeldt voor een groentenpakket abonnement .
Over het algemeen, werkt het ongeveer zo:

  • Het groenten (en fruit) pakket wordt door de organisatie samengesteld en bevat een gevarieerd aanbod van seizoensgroenten. Je eet wat het land op dat moment te bieden heeft en zult ook nieuwe verrassende groenten ontdekken (meestal is een receptenboek meegeleverd).
  • Het groenten (en fruit) pakket haal je op een bepaalde dag op bij een adres bij jou in de buurt of een zgn. afhaaladres.
  • De groenten (en fruit) van het groentepakket komen zoveel mogelijk van het eigen land. Bij het samenstellen let de organisatie op de variatie: een kookgroente, groente voor salade, en ook letten ze op kleur en smaak van de groenten.
  • In de winter wordt het assortiment indien nodig aangevuld met groenten van collega telers in de regio of van een verdeelcentrum, vaak zijn dat biologische groenten (Odin), en zoveel mogelijk van Nederlandse bodem.

Herenboerderij

Een Herenboerderij is een plaats waar leden en hun boer elkaar ontmoeten en waar mooie initiatieven ontstaan. Recepten worden uitgewisseld, workshops en lezingen verzorgd, leuke kinderactiviteiten georganiseerd en rondleidingen gegeven. (De organisatie) Herenboeren en hun boer werken zo duurzaam mogelijk, en dat zie je terug op het land. De bodemkwaliteit verbetert, de natuur ontwikkelt en het landschap herstelt zich. Zo is het voor mensen, planten én dieren een fijne plek om te zijn. Herenboeren runnen met elkaar een bedrijf. Hun boer zorgt voor voldoende duurzaam en kwalitatief goed voedsel en krijgt daarvoor een prima salaris. Zo maken de Herenboeren werk van een eerlijk, door mensen gedragen en bovenal toekomstbestendig voedselsysteem. In de omgeving van Apeldoorn vind je 2 Herenboerderijen (Zie links hieronder)

Zelf oogsten

Wil je graag gezonde, lokaal geproduceerde voeding voor een betaalbare prijs? Maakt het versaanbod in de supermarkt je niet blij? Heb je altijd gedroomd van een moestuin, maar heb je geen groene vingers of te weinig tijd? En wil je wel genieten van zelf oogsten en plukken? Dan is de zelfoogsttuin misschien ook iets voor jou!
Naast kruiden en bloemen kun je in een zelfoogsttuin de meest verse groenten zelf oogsten. De boer zorgt voor het land, maar het zijn ook een beetje jouw groenten. Zodra ze oogstrijp zijn krijg je een bericht en kun je je eigen worteltjes, kolen of pompoenen uitzoeken.

Hoe het werkt:

De meeste zelfoogsttuinen werken op basis van een (jaarlijks) lidmaatschap of abonnement in ruil voor een deel van de oogst.
De tuinder laat via infoborden, vlaggen en social media weten wat er die week geoogst mag worden.
Wekelijks kun je langs komen voor verschillende groenten, een bosje kruiden en een bakje fruit.
Het oogstseizoen duurt ongeveer van mei tot oktober-november.

De vele voordelen van zelf oogsten:

Vers, gezond en lekker: je weet wat je eet en wat er met dat voedsel gebeurt voordat het op jouw bord belandt. Je leert welke groenten wanneer groeien en hoeveel tijd, aandacht en energie hierin gaat zitten.
Korte voedselketen: je vermindert aanzienlijk het aantal voedselkilometers; wat je plukt kan minuten later al op je bord liggen. Je groenten gaan ook langer mee dan groenten uit de supermarkt.
Sociaal gebeuren: je ervaart hoe leuk het is om zelf te oogsten op een fijne plek, om even te ontspannen in de buitenlucht. Je hebt direct contact met de boer(in), vrijwilligers en zelfoogsters; die waarschijnlijk graag pluktips en recepten met je delen.
Beter voor het milieu: je draagt bij aan een betere aarde. Veel zelfoogsttuinen zijn biologisch of biodynamisch, telen met respect voor de natuur en verrijken de bodem en biodiversiteit. Dit wordt ook wel regeneratieve landbouw genoemd. Zelf oogsten voorkomt verpakkingsmateriaal en dus (plastic) afval.
Minder voedselverspilling: Je oogst wat je nodig hebt. Je leert je eten (nog meer) waarderen en het eten heeft een rijkere smaak.
Heerlijk is eerlijk: de boer krijgt een eerlijker loon. Risico’s en opbrengsten worden gedeeld met plukkers/oogsters die vooraf een abonnement afsluiten.

Rechtstreeks bij/van de boer

Natuurlijk kun je ook gewoon ervoor kiezen om losse producten te kopen bij boerderijwinkels in jouw buurt, zonder abonnement of lidmaatschap. In de links hieronder vind je een overzicht van streek boerderijen en ook landelijke organisaties.
Ontdek een grote lijst van boerderijwinkels in Nederland, met verse groenten, fruit, kruiden en lokale producten, allemaal binnen handbereik. (En steeds meer van deze winkels bieden bezorgservice).

Links

Groenten en Fruit: Denk vooral in korte keten!

Verpakkingsvrij en duurzaam je boodschappen doen? Appeltje-eitje met onze tips!

Groenten en Fruit: Denk vooral in korte keten!

Lokaal en biologisch eten met het seizoen mee is één van de meest duurzame stappen die je kunt zetten. En natuurlijk koop je je groenten & fruit zoveel mogelijk zonder verpakking.
Een tijd geleden deelde Tiphaine deze anekdote op onze socials:
“Vroeger, toen ik nog niet zo zeer bezig was met een duurzame leefstijl, kocht ik zoete aardappelen wanneer ik er zin in had, uit de supermarkt, per vliegtuig uit Zuid-Amerika gevlogen en vol pesticiden bespoten.”
-> De eerste kleine duurzame stap was om een biologische variant te kopen.
-> De volgende stap was om de biologische zoete aardappelen alleen te kopen wanneer ze in Nederland werden geteeld.
-> Tegenwoordig kweekt ze ze zelf in de moestuin. Lokaal, biologisch en in het seizoen. (H)Eerlijk. 👌🌍💚”

Kleine stapjes – Grote (positieve) impact

Zomaar een voorbeeld van kleine stapjes die je kunt zetten voor een klimaatbewuster bestaan: anders eten en anders je groenten en fruit kopen of zelf je groenten en fruit telen. Natuurlijk, niet iedereen heeft een eigen tuin of groot balkon, maar je kunt bijvoorbeeld ook denken om je aan te sluiten bij een moestuinvereniging (‘eigen’ tuin) of bij een moestuin buurtinitiatief (vrijwilligerswerk). In de gemeente Apeldoorn zijn er diverse moestuin verenigingen en initiatieven te vinden (zie voor meer informatie: Lokale duurzame initiatieven).

Vers van het land

Heb je geen groene vingers, geen tijd/zin om te tuinieren en/of koop je liever je groenten en fruit vers van het land? Kies dan liever voor seizoensgebonden producten die duurzaam, biologisch en/of lokaal zijn geteeld. Let op de bordjes met het land van oorsprong bij de natuurwinkel en in de supermarkt, of ga naar de (biologische) markt, of koop/bestel je groenten bij een lokale boerderij of coöperatie (zie voor meer informatie: Lokale duurzame initiatieven).

Fork Ranger

Soms kan het best ingewikkeld zijn om goed geïnformeerd de juiste keuze te maken qua voeding. Gelukkig zijn er mensen die heel veel tijd stoppen in onderzoek en dat in een handige (gratis) app zetten, zoals de app ‘Fork Ranger‘. Deze app helpt je om het zo makkelijk mogelijk te maken om klimaatvriendelijk te eten. Ze gebruiken data en storytelling om te laten zien welke keuzes het meeste uitmaken en ontwikkelen makkelijke recepten om kennis in praktijk te brengen.

Too Good To Go & geredde groenten & fruit

Het beste kies je dus voor lokale producten uit de volle grond (of uit het land, of uit de EU). Als consument heb je invloed op het aanbod. Niet voor niets wordt er gezegd dat je elke dag met je portemonnee stemt op de wereld die je graag wilt hebben: hoe minder van bepaalde producten (bij voorbeeld uit verre landen) worden verkocht, hoe minder besteld wordt door de winkelier. Het is in niemands belang om producten uit ver te laten komen als ze toch worden verspild.
Dit gezegd hebbende, groenten en fruit staan op de top 3 van het meeste verspilde soort voedsel in Nederland. Door groenten en fruit uit de kortingbak “Tegen voedselverspilling”, via een TooGoodToGo aanbieding, of bijvoorbeeld door je aan te melden als ‘soldaat’ van de No Waste Army kun je groenten en fruit redden die anders worden verspild.

Groente en fruit netten & zakjes

De meeste groenten en fruit kun je op de markt en zelf in sommige supermarkten en natuurwinkels gewoon los in een mand (en op de band bij de kassa) doen. Als je liever de groenten en fruit inpakt, kun je ervoor kiezen om herbruikbaar/wasbaar zakjes en netjes te gebruiken. Hiermee vermijd je veel verpakkingsafval.
Herbruikbare zakjes en netjes, zijn (zeer) stevig maar licht in gewicht, verkrijgbaar in allerlei kleuren, vormen en maten, ook in verschillende materialen: (bio)katoen, nylon.
Wasbaar op 30 °C in de wasmachine, doe ze liever niet in de droger want ze kunnen krimpen.
Als je een beetje handig bent met een naaimachine, kun je ze ook zelf maken, van oude lakens bijvoorbeeld. Zorg er alleen voor dat je een niet al te zwaar materiaal gebruikt want in sommige winkels (en supermarkten) kun je niet de weegschaal resetten (“tarreren“), en betaal je dus het gewicht van het zakje zelf mee met de inhoud.
Bonus Tips voor je eigen verpakking:

  • Kies liever voor een plasticvrij variant, want nylon zakjes laten microplastics los tijdens gebruik en tijdens het wassen.
  • Doe fruit en groenten die wat zachter zijn en snel kunnen beschadigen, in een bakje (kunststof/RVS) – maar let op dat je het gewicht van het bakje niet meeweegt. Dus weeg eerst de groente of het fruit los om de prijs te bepalen en stop het daarna in je bakje.

Zero Waste Wandeltour

Is winkelen met je eigen verpakkingen nieuw voor je en weet je niet zo goed wat daarin mogelijk is, of voel je nog een drempel om dat te gaan doen? We nemen je dan graag eens mee op “zero waste wandeltour”. Tijdens de tour laten onze lokale Zero Waste helden zien waar je terecht kan met je eigen verpakkingen en hoe makkelijk en gewoon dat is. Deze wandeltours worden een paar keer per jaar georganiseerd en zien er zo uit: https://www.youtube.com/watch?v=OrOai3UmDvc
Abonneer je op onze maandelijkse nieuwsbrief, houd de agenda in gaten of stuur ons een mailtje als je een zero waste wandeltour in Apeldoorn wilt volgen.

Eigen verpakking welkom

Over het algemeen mag je losse producten kopen met je eigen verpakking, het kan soms gebeuren dat een winkelier het zelf niet fijn vindt omdat hij/zij het niet hygiënisch vindt. Je kunt het altijd aan de winkelier vragen, of letten of je een sticker op de winkelruit of marktkraam ziet.
Om de drempel te verlagen voor klant EN winkelier, heeft Zero Waste Nederland namelijk een sticker ontworpen met daarop te tekst “Neem gerust je eigen verpakking mee”. Bij veel winkels en marktkramen in heel Nederland wordt zo duidelijk aangegeven via deze raamsticker dat de winkelier het heel normaal vindt als je je eigen verpakkingen meeneemt.
In Apeldoorn hebben we deze winkels in kaart gebrachthttps://tinyurl.com/4vs85vsw
Wil je als winkelier of marktkraamhouder binnen de gemeente Apeldoorn zo’n sticker op je winkelraam of marktkraam opplakken? Stichting Zero Waste Apeldoorn heeft een aantal stickers op voorraad, je kunt een sticker via de mail aanvragen: info@zerowasteapeldoorn.nl.

Hergroeibare groenten

Wist je dat je nieuwe planten kunt kweken uit keukenafval? Oftewel, de ‘kontjes’ van groenten & kruiden opnieuw laten groeien! 😄🍀🌱🌿💚

Gooi de wortels van je (biologische) groenten niet weg!
Met een beetje zon en water kun je bosuitjes, selderij, sla, venkel en prei opnieuw laten groeien – daar heb je geen groene vingers, en ook niet eens een tuintje of balkon, voor nodig! 🥬🌱 Het is echt eenvoudig, en het werkt echt! 👌

Zo doe je dat:

Om nieuwe kruiden en groenten uit restjes te laten groeien, houd je een stuk van de stengel (met de wortel) over tijdens het voorbereiden van je maaltijd:

  • Zet de stengel in een pot met een beetje water (zorg ervoor dat bladeren het water niet raken) en zet de pot op een zonnige plek;
  • Ververs het water om de paar dagen;
  • Na een paar dagen beginnen de wortels te ontspruiten vanaf de onderkant van de stengel en groeien nieuwe stelen of nieuw blad in het midden van de plant;
  • Je kunt daarna de nieuwe kruiden-/groentenplant in een potje met potgrond overzetten.

Om de plant opnieuw te laten groeien moet de stengel/het kontje (minimaal) de volgende lengte hebben:

  • Venkel & Sla: stronkje van 2 tot 5 cm
  • Paksoi, Selderij, Citroengras, Prei & Bosui: stronk/stengels van 5 tot 10 cm
  • Basilicum & Koriander: stengels van minstens 10 cm

Wat kun je nog meer laten hergroeien?

Wortelgroenten

Je kunt zowel het knolgewas als het loof van wortelen, pastinaak, bieten en rapen eten!
Bewaar minstens 2cm van het bovenstuk van het knolgewas, plaats deze in een ondiepe schaal met water op een zonnige vensterbank. Binnen een week heb je verse groene toppen (heerlijk voor salades of pesto’s). Als je het knolgewas zelf wilt laten groeien, wacht dan tot deze stek meer wortels heeft gekregen en plant het in potgrond. Geef regelmatig water. Na 6-8 weken kun je de groenten weer oogsten.

Gember

Plant een stekje van de gemberwortel in potgrond (knoppen naar boven) op een zonnige vensterbank. Geef het voldoende water, maar nooit veel in een keer. Na een paar weken komen er scheuten uit de plant. Na een paar maanden kun je de gember oogsten door de plant omhoog te trekken en de groeiende wortels af te snijden. Herplant weer een stekje om jouw gemberoogst het hele jaar door gaande te houden!

Knoflook & Ui

Plant een teentje knoflook (met de wortels naar beneden) of het afgesneden worteluiteinde van de ui (minstens 2,5 cm boven de wortel) in een pot met aarde. Houd het in direct zonlicht, geef twee keer per week water. Na een paar dagen steken spruiten uit, die uiteindelijk groot worden en onder de grond ontwikkelt zich een nieuwe knoflookbol/uienbol.

Aardappelen

Snij 1 aardappel (met ‘ogen’/uitlopers aan elke kant) in 2 stukken. Plant de stukjes een paar centimeter diep (ogen naar boven) in potgrond en voeg regelmatig water toe. Na een maand kun je beginnen met het oogsten van de aardappelen (krieltjes) of ze nog een paar weken laten groeien.

🔗 LINKS

Beewashing: trap er niet in!

Beewashing, lijkt op greenwashing en dat is het ook, maar dan specifiek gericht op bijen. 🐝

Met de honingbij gaat het beter in Nederland, maar meer dan de helft van de 350 Nederlandse bijensoorten staat op de Rode Lijst van bedreigde diersoorten of is zelfs al uit het land verdwenen. Dat is problematisch, want veel planten zijn afhankelijk van de bestuiving door wilde bijen.
De belangrijkste oorzaak daarvan: voedselgebrek door te weinig wilde bloemen en te weinig plekken waar de bijen kunnen nestelen.
Als burger wil je graag je goedbedoelde hulp aanbieden en bedrijven die initiatieven tonen om de insecten te redden een hart onder de riem steken, maar let wel op: veel bedrijven spelen hier sluw op in met ‘beewashing’.

Het grootste en bekendste voorbeeld van Beewashing is bedrijven/tuincentra die spullen verkopen onder het mom van de “bijen redden”, die uiteindelijk nutteloos of zelfs averechts kunnen werken, zoals:
– (deels) uitheemse zaadmengsels waar de wilde bijen niks aan hebben;
– kleurrijke cultuurplanten en bloembollen die van de andere kant van de wereld komen of die steriel zijn (zonder nectar of stuifmeel) waar bijen niks mee kunnen; of waar veel bestrijdingsmiddelen op zitten, die de bijen vergiftigd;
– insectenhotels die niet werken* (zie commentaren)

Maar je kunt ook denken aan boeren die kleurrijke akkerranden inzaaien, bijvoorbeeld naast een aardappelakker, die meerdere keren per week bespoten worden.

Hoe voorkom je dat jij verkeerd kiest?
> De oplossing om de wilde bijen een handje te helpen ligt juist vaak bij NIETS of MINDER doen:
– Laat het hele jaar door (ook in de winter!) de natuurlijke “rommel” liggen in je tuin, zoals afgeknakte stengels, rommelhoekjes met bladeren of kevergaatjes in een dode boom;
– Gebruik GEEN gif tegen luizen, slakken en mieren;
– Maai je gras niet of niet te vaak en gefaseerd;
– Kijk wat er uit zichzelf in je tuin of boomspiegel opkomt aan inheemse bloemen, zoals paardenbloem, duizendblad en melkdistel: dat zijn juist de planten waar wilde bijen op afkomen!
> Zaai biologische, inheemse bloemen in je tuin, maar denk ook aan LATE BLOEIERS (herfst)
> Let goed op bij het kopen of zelf maken van een insectenhotel

🔗 LINKS:
Bron: artikel Anne Havelaar, 9 juni 2022 -> https://downtoearthmagazine.nl/iedereen-op-bij-les
> https://bijenclub.com/bloemen-voor-bijen/onweerstaanbare-bloemen-voor-bijen-kalender/
> https://www.eigenwijsblij.nl/huis-tuin/veelgestelde-vragen-en-antwoorden-over-bijenhotels

Voer de bij bij 🐝

22 april is de Dag van de Aarde.
Dit is een jaarlijks evenement dat in het teken staat van milieubescherming, en is sinds zijn introductie in 1970 een populair fenomeen geworden.
Ieder jaar wordt de periode vanaf 22 april tot eind april/mei uitgeroepen tot Week van de Aarde; en tot eind mei tot Maand van de Aarde met als hoogtepunt de Dag van de Aarde op 22 april. De activiteiten worden wereldwijd gecoördineerd door de Earth Day Association.

Nationale Zaaidag
En zo is in Nederland op 22 april ook het Nationale Zaaidag .☀️🌻🌷🐝
Op maar liefst 3000 verschillende plekken in Nederland openen tussen 10 en 22 april voedselbanken voor bijen: plekken waar je gratis inheems bloemzaad kunt ophalen. Zo kunnen we deze essentiële bestuivers samen een flinke boost geven! Want bijen, hommels, zweefvliegen, vlinders en nog veel meer bestuivers spelen een cruciale rol in ecosystemen én zijn onmisbaar voor onze voedselvoorziening.

Pollinators
Zaai er dus dit voorjaar flink op los, samen met The Pollinators. Want als het goed gaat met bestuivers, gaat het ook goed met ons.
The Pollinators voert deze actie omdat bijen het moeilijk hebben. Er is steeds minder ruimte voor bloemen. “En dat terwijl ze onmisbaar zijn in onze voedselketen: 80 procent van ons voedsel is afhankelijk van de bestuiving door bijen en aanverwante insecten”, aldus de initiatiefnemers.

In Apeldoorn kun je op zo’n 45 (!) plekken gratis bloemzaadjes ophalen! Zo werkt het:
1. Zoek een Voedselbank voor Bijen bij jou in de buurt. Het adres is bij benadering in verband met privacy. De Voedselbank voor Bijen geeft na het eerste contact het exacte adres.
2. Vul het contactformulier in om contact op te nemen met een Voedselbank voor Bijen.
3. Maak een afspraak in onderling overleg.

Zaaien doen we dus samen op 22 april, tijdens de Nationale Zaaidag & Dag van de Aarde!
(Tja, dan kan natuurlijk ook een dag eerder of later als je op 22 april andere afspraken hebt, hé 😜)

🐞🌸🐞🐝🌱🌻🌷🐞🐝🐛

🔗 Links
ThePollinators: https://www.thepollinators.org/
Voedselbanken voor bijen: https://voerdebijbij.nl/voedselbanken/
Dag van de aarde: https://www.dagvandeaarde.nl/dag-van-de-aarde/

Zaadjes, Planten, Bomen en Struiken

Terwijl de ongeduldige en/of goed georganiseerde tuinier al lang zaden in de kas of in een warme en gesloten ruimte heeft laten kiemen en al klaar staat om ze te verspenen, heeft de avontuurlijke en/of luie tuinier (waaronder yours truly 😅) gewacht totdat de temperatuur een paar dagen achter elkaar rond de 10 graden bleef hangen – en de zon een paar uur achter elkaar scheen – om zaden en zaailingen rechtstreeks in de grond te planten. Of je nu groenten & fruit in je eigen tuin, in een moestuin (vereniging) of op je balkon kweekt en ongeacht wanneer je aan de slag gaat: een belangrijke tip is om met een goede basis te beginnen. 🌱🍎🥕

Biologisch & inheems
Kies bij voorkeur voor biologisch gecertificeerde en inheemse grondsoorten, zaden, zaailingen en planten, die van nature in Nederland voorkomen of zijn geproduceerd.

Voorraad
Voordat je nieuwe zaden koopt, controleer je je oude voorraad. Maak eerst de oude zaden op voordat je een nieuw zakje opent. Ook als de T.H.T-datum al is verstreken: de meeste zaden blijven veel langer goed dan op het zakje staat aangegeven. De kans is klein dat niet alles gaat kiemen, maar het is altijd de moeite waard om ze te planten in plaats van weg te gooien. Bewaar je zaden in afgesloten papieren zakjes, droog, in het donker, en in een goed afgesloten kistje – vooral als je je zaadjes niet in je huis bewaart: knaagdieren zijn er dol op!

Ruilen
Je kunt ook met andere tuiniers die ook biologisch tuinieren zaden en zaailingen ruilen of delen. In Apeldoorn (en bij sommige moestuinverenigingen) vind je planten- en zadenbiebs waar je van ongeveer april tot november planten en zaden kunt ruilen; maar bekijk ook wat het aanbod is in de online weggeefhoek en tuiniersgroepen op Facebook.

Struikroven
Struikrovers (van de stichting Struikroven ) redden bestaande planten en struiken, die moeten wijken voor sloop of renovatie van woonwijken, en geven het in de omgeving een nieuwe bestemming.
Dit kun je ook doen door buurtapps en Facebook groepen in de gaten te houden en zelf een soort “Struikrover” held te worden door planten over te nemen en ze een nieuwe plek in je tuin of op je balkon te geven.

🔗 Kaart Apeldoorn

Tegels eruit, Vijver erin! 🐸💧🦎🌱

Het liefst zonder visjes. Tijdens het informatieve kikkercafé, georganiseerd door een lokale politieke partij eerder dit jaar, leerden we dat het heel slecht gaat met amfibieën in Nederland. Je kunt bijdragen door een vijver(tje) in je tuin aan te leggen.

Kosten
Een vijver aanleggen in de tuin hoeft niet duur of moeilijk te zijn, maar dat is natuurlijk afhankelijk van de grootte van de vijver. Wanneer je kiest voor een ecologische tuinvijver, onderhoudt deze zichzelf grotendeels en heb je geen filters of pompen nodig! Het mooie is dat je bijna overal een natuurlijke vijver kunt aanleggen.
Bonus Tip: Check ook het aanbod op de weggeefhoek en Marktplaats. Je kunt er van alles vinden, van voorgevormde vijvers tot keien, dakpannen en oude potten (handig voor het inrichten van schuilplekken rondom de vijver/tuin).

Beschermd
In Nederland zijn amfibieën beschermde soorten, dus let op: het meenemen van een beetje kikkerdril naar je vijver is eigenlijk niet toegestaan, en je mag geen amfibieën opvangen om ze in je vijver uit te zetten! Maar vrees niet, als je je tuin en de vijver aantrekkelijk en veilig inricht voor kikkers, padden en watersalamanders, zullen ze vanzelf de weg naar jouw tuinvijver vinden!


Tips voor een ecologische vijver

  • Graaf de ideale ecologische tuinvijver op een zonnig plekje.
  • Zorg voor zacht glooiende oevers waarop amfibieën gemakkelijk in en uit de vijver kunnen kruipen.
  • Maak je vijver minstens 60cm diep (liefst zelfs 1,5 meter), zodat de poel nooit tot op de bodem bevriest. Zorg ook voor ondiepe hoekjes die snel opwarmen.
  • Vul je vijver met onderwaterplanten die voor zuurstof en beschutting zorgen en een afzetplekje zijn voor eitjes.
  • Plaats GEEN vissen in je natuurlijke vijver. Ze eten namelijk veel van het andere waterleven op, zoals kikkervisjes, wat ten koste gaat van de dieren die je naar je tuin wilt lokken.
  • Zorg voor plekken met schaduw en schuilplaatsen in de buurt van de vijver.
    Noot: Hoe groter je vijver, hoe beter, maar vijvers groter dan 30m² vereisen wel een stedenbouwkundige vergunning.
    Kers op de taart
    Weet dat kikkers en padden dol op slakken en muggen(larven) zijn! Nog een goede reden om deze natuurlijke vijanden in je tuin te verwelkomen.

🔗 Links
Kijk voor meer informatie over het inrichten van een tuinvijver met kikkers en watersalamanders op:

Plant een geveltuin 🏡🌷🌻

Heb je geen tuin of wil je meer groen rondom je huis? Ga dan voor een geveltuintje of groene gevel! Deze zorgen voor ruimte voor dieren en insecten, werken verkoelend in de zomer en zorgen voor schonere lucht.

Tijdens de Week van de Groene Tuin legde Milieu Centraal uit hoe je stap voor stap een geveltuintje of groene gevel aanlegt!

1️⃣ Check bij je gemeente
Verwijder niet zomaar stoeptegels voor je huis/flat, maar check bij je gemeente wat de regels rondom geveltuinen zijn. Sommige gemeentes helpen zelfs een handje door de tegels en het zand te verwijderen. Check of er in jouw gemeente subsidies zijn voor vergroening in de Groene Subsidiewijzer (Zie 🔗 voor Apeldoorn)

2️⃣ Groene gevel?
Check de voegen. Een groene gevel kan met zelfklimmende planten tegen de muur. Dan is het belangrijk om eerst je voegwerk te controleren. Kan de muur de zelfklimmende planten aan?Je kunt ze ook op een klimconstructie laten klimmen. Deze kun je aan de muur bevestigen, maar ook daarvoor is het van belang om je muur goed te controleren.

3️⃣ Verwijder de tegels
Ga je de tegels zelf verwijderen? Wrik de tegels dan los met de spade. Gebruik de tegels voor een stapelmuurtje in je tuin of watergootje als je de regenpijp afkoppelt. Je kunt de tegels ook tweedehands aanbieden. (En meld de gewipte tegels aan voor het NK tegelwippen!)

4️⃣ Graaf het zand af
Het zand wat onder de tegels lag, moet je afgraven. Graaf minimaal 30 centimeter diep. Controleer bij je gemeente of ze een service hebben om zand of tegels op te halen.

5️⃣ Vul de plek met tuinaarde
De plek die is vrijgekomen bij het afgraven vul je met turfvrije tuinaarde. Let bij tuinaarde op het keurmerk met behulp van de Keurmerkenwijzer.

6️⃣ Plant of zaai de beplanting
De grond is nu klaar om beplant of ingezaaid te worden!

Dank voor de tip Week van de Groene Tuin ! 🤗

🔗Apeldoorn.nl/groeninitiatief