Heb je geen tuin of wil je meer groen rondom je huis? Ga dan voor een geveltuintje of groene gevel! Een geveltuin zorgt niet alleen voor meer sfeer en biodiversiteit, maar biedt ook tal van voordelen: 🌿 Meer ruimte voor dieren en insecten 🐝🦋 🌞 Verkoeling in de zomer en isolatie in de winter 💨 Schonere lucht en minder fijnstof 🌱 Minder wateroverlast, omdat regen beter de grond in kan trekken
Volg het stappenplan
Tijdens de Maand van de Groene Tuin legt Milieu Centraal uit hoe je eenvoudig een geveltuintje of groene gevel aanlegt. Volg deze stappen en maak jouw buurt groener!
Check bij je gemeente
Voordat je tegels verwijdert, check eerst de regels van jouw gemeente. Sommige gemeentes bieden hulp bij het verwijderen van tegels (Tegeltaxi) en zand of geven subsidies voor vergroening. Kijk in de Groene Subsidiewijzer of er een regeling in jouw gemeente is. 🌍 Voor Apeldoorn: Maak uw straat of buurt groener
Groene gevel? Check de voegen
Wil je klimplanten direct tegen de muur laten groeien? Controleer dan eerst je voegwerk. Niet alle muren kunnen het gewicht van zelfhechtende klimplanten aan. Een veiliger alternatief is een klimconstructie, zoals een trellis of draadwerk, zodat de planten niet direct tegen de muur groeien.
Verwijder de tegels
Gebruik een spade of tegelwipper om de tegels los te wrikken. Duurzame tip: geef je verwijderde tegels een tweede leven! Hergebruik ze voor een stapelmuurtje, watergootje of bied ze tweedehands aan. En vergeet niet om je tegels op te geven bij het NK Tegelwippen!
Graaf het zand af
Onder de tegels ligt vaak bouwzand, wat niet geschikt is voor planten. Graaf minimaal 30 cm diep en vervang het zand door voedzame tuinaarde. Sommige gemeenten bieden een service om afgegraven zand en tegels op te halen.
Vul de plek met tuinaarde
Gebruik turfvrije tuinaarde om verdere ontbossing van veengebieden te voorkomen. Check of het een duurzaam keurmerk heeft via de Keurmerkenwijzer.
Plant of zaai groen!
Nu komt het leukste deel: planten of zaaien! Kies voor inheemse planten die goed tegen droogte kunnen en aantrekkelijk zijn voor bijen en vlinders. Denk aan lavendel, stokrozen, wilde marjolein of klimplanten zoals clematis of blauwe regen.
💡 Extra tips voor een succesvolle geveltuin: 🌱 Kies planten die passen bij de hoeveelheid zon of schaduw voor jouw gevel 💧 Gebruik een regenton om regenwater op te vangen voor je geveltuin 🏡 Hang een nestkastje op om vogels een extra plekje te geven 🔄 Combineer je geveltuin met een regentuin of regenpijp-afkoppeling voor nog meer klimaatwinst!
Dank aan @Maand van de Groene Tuin voor de inspiratie! Maak Apeldoorn groener en fleuriger – tegels eruit, planten erin! 🌿🌸
C
https://zerowasteapeldoorn.nl/wp-content/uploads/2024/04/geveltuin.jpg10801080Zero Waste Apeldoornhttps://zerowasteapeldoorn.nl/wp-content/uploads/2024/01/Tekengebied-33-kopie.svgZero Waste Apeldoorn2026-04-15 07:34:062026-04-26 23:08:30Plant een geveltuin
🌿 Een gezonde bodem: de basis voor een groene tuin (en een gezonde planeet)
Of je nu bloemen, groenten of kruiden kweekt in je eigen tuin, op het balkon of in een gezamenlijke moestuin: alles begint bij een gezonde bodem.
In een luchtige, voedzame bodem kunnen planten goed groeien, bloeien én zichzelf verdedigen tegen ziektes en plagen. Dat betekent: sterkere planten, minder onderhoud én geen gedoe met chemische bestrijdingsmiddelen.
💚 Geef je tuin een gezonde bodem
Een gezonde bodem is niet alleen goed voor je planten, maar ook voor de bodem zelf, de biodiversiteit én het klimaat. Hoe dat zit?
De bovenste 15 centimeter van de grond zit boordevol leven: wormen, schimmels, bacteriën en andere kleine organismen werken daar dag en nacht aan natuurlijke kringlopen. Door fanatiek te harken of schoffelen, verstoor je dit bodemleven – en dat is zonde! Laat de natuur haar werk doen en help een handje met deze tips:
🌱 Zo geef je je bodem een oppepper:
🪱 Voed de bodem met compost of organische mest – dit stimuleert het bodemleven en geeft planten op natuurlijke wijze voeding.
⚖️ Gebruik niet te veel mest – overbemesting maakt planten slap en kwetsbaar, en is slecht voor de bodem en het grondwater.
🍂 Gebruik bodembedekkers zoals mulch of bladeren – deze houden vocht vast, onderdrukken onkruid én voeden de bodem als ze verteren.
🧱 Kies de juiste grondsoort op de juiste plek:
Tuinaarde voor nieuwe borders of tuinprojecten
Compost om bestaande bodem te verbeteren
Potgrond voor je planten in bakken en potten – maar dan wel turfvrij!
❗Waarom turfvrije potgrond?
Turf (gedroogd veen) wordt al jarenlang gebruikt in potgrond omdat het goed vocht vasthoudt. Maar wist je dat turf eigenlijk een fossiele grondstof is? Het wordt gewonnen uit veengebieden die duizenden jaren nodig hebben gehad om te ontstaan.
Het probleem?
Bij het afgraven van turf komt veel CO₂ vrij, veel meer dan bij boskap.
Turf wordt geoogst sneller dan het kan teruggroeien (minder dan 1 mm per jaar!).
En het vernietigt waardevolle natuurgebieden met unieke planten en dieren.
Kies daarom voor turfvrije potgrond – vaak op basis van kokosvezels, compost of houtsnippers. Net zo goed voor je planten, veel beter voor het klimaat.
🌸 Extra tips voor een levende tuinbodem:
🪵 Laat bladeren, takjes en holle stengels in een hoekje van je tuin liggen – dat zijn perfecte schuil- en nestelplekken voor insecten. 🧺 Start een composthoop of wormenbak – een mooie manier om keukenafval om te zetten in zwarte goud voor je tuin! 🌧️ Gebruik regenwater – dit is zachter dan kraanwater en beter voor bodem en plant. 🌾 Plant inheemse planten – deze hebben zich aangepast aan de lokale bodem en trekken meer nuttige beestjes aan.
Elk voorjaar organiseert Milieu Centraal de Maand van de Groene Tuin, met als doel zoveel mogelijk tuinen in Nederland te vergroenen. Een groene tuin is niet alleen mooier, maar ook beter voor de biodiversiteit, wateropvang en verkoeling op warme dagen. Tegelijkertijd start het NK Tegelwippen, waarbij gemeenten en inwoners zoveel mogelijk tegels vervangen door groen. In een eerdere Zero Waste Tip legden we uit hoe je mee kunt doen. Nu delen we het stappenplan van Milieu Centraalvoor een groenere tuin!
1️⃣ Bepaal waar je tegels gaat vervangen
🌞 Komt er veel of weinig zon op de plek? 💧 Blijft de grond lang nat of droogt deze snel uit? Deze factoren bepalen welke planten het beste groeien. Bereken daarna hoeveel tuinaarde je nodig hebt: vermenigvuldig het aantal m² dat je vergroent met 30 cm diepte.
2️⃣ Verwijder de tegels
Gebruik een spade of tegelwipper om de tegels los te wrikken. Duurzame opties voor je oude tegels: 🔄 Hergebruik ze voor een stapelmuurtje, een watergootje bij een afgekoppelde regenpijp of als opstap voor plantenbakken. 🎁 Bied ze tweedehands aan via een weggeefhoek of verkoop ze online. 🚛 Meld ze aan bij het NK Tegelwippen en check of jouw gemeente een Tegeltaxi aanbiedt om ze op te halen.
3️⃣ Graaf het zand af
Onder de tegels ligt vaak bouwzand, wat slecht water doorlaat en weinig voedingsstoffen bevat. Graaf minimaal 30 cm diep en controleer bij de gemeente of het afgegraven zand kan worden opgehaald.
4️⃣ Vul de plek met tuinaarde
Gebruik biologische, turfvrije tuinaarde om verdere ontbossing van veengebieden te voorkomen. Check het keurmerk in de Keurmerkenwijzer voor duurzame opties.
5️⃣ Plant of zaai groen!
Kies voor biologische en inheemse planten die van nature in Nederland groeien. Ze zijn onderhoudsvriendelijk, beter voor insecten en klimaatbestendig. 🌿 Voor zonnige plekken: lavendel, duizendblad, zonnehoed, sedum. 🌱 Voor schaduwrijke plekken: varens, hosta’s, lievevrouwebedstro. 🐝 Extra bij- en vlindervriendelijk: wilde marjolein, klokjesbloemen, kattestaart.
6️⃣ Geen planten? Kies voor waterdoorlatende alternatieven
Wil je liever een looppad of terras zonder tegels? Kies dan voor een waterdoorlatende optie: 🍃 Halfverharding: cacaodoppen, houtsnippers of boomschors (moet af en toe worden aangevuld). 🪨 Grind, steenslag of schelpen: geschikt voor paden en zithoeken. 🌱 Grasbetontegels of waterdoorlatende klinkers: ideaal voor parkeerplaatsen of opritten.
Elke tegel die verdwijnt, helpt om je tuin klimaatbestendig te maken. Doe mee en maak jouw buurt groener en koeler! 🌿🏡
Weet jij wat beewashing is? Het lijkt op greenwashing – bedrijven die zich groener voordoen dan ze zijn – maar dan speciaal gericht op bijen.
Veel mensen willen graag iets goeds doen voor de bijtjes. Logisch, want die zoemende beestjes zijn van levensbelang voor onze biodiversiteit en voedselvoorziening. Maar helaas spelen sommige bedrijven hier handig op in, en niet altijd met de beste bedoelingen…
🚨 De feiten:
Met de honingbij gaat het redelijk goed in Nederland – mede doordat imkers goed voor hun bijenvolken zorgen. Maar dat is slechts één soort. Van de 350 wilde bijensoorten in ons land staan er meer dan de helft op de Rode Lijst, of zijn zelfs al verdwenen 😔
Dat is een probleem, want wilde bijen zijn cruciaal voor de bestuiving van heel veel planten. Ze zijn vaak zelfs efficiënter dan honingbijen, en hebben een andere rol in het ecosysteem.
De voornaamste oorzaak van hun achteruitgang? – Te weinig voedsel (wilde bloemen) – Te weinig nestelplekken – En: bestrijdingsmiddelen
🧐 Wat is beewashing precies?
Beewashing is wanneer bedrijven de bij promoten als uithangbord van duurzaamheid, terwijl hun producten of acties bij nader inzien nutteloos of zelfs schadelijk zijn voor wilde bijen.
Voorbeelden: – Tuincentra die zakjes “bijenbloemen” verkopen met uitheemse of steriele planten (zonder nectar of stuifmeel). – Bloembollen van ver weg, bespoten met pesticiden die bijen kunnen vergiftigen. – Goedbedoelde maar waardeloze insectenhotels, die slecht ontworpen zijn en nooit bewoond worden (of zelfs ziektes verspreiden). – Akkerranden vol bloemen naast akkers die wél intensief bespoten worden. – Marketingcampagnes vol bijenplaatjes en “save the bees” slogans, zonder échte impact.
✅ Wat kun jij dan wél doen?
De échte oplossing zit ‘m vaak niet in méér doen, maar juist in minder doen. Klinkt gek? Kijk maar:
🌿 Laat “rommel” liggen in je tuin: afgestorven planten, holle stengels, blaadjes, dode boomstammen – perfect voor nestelende bijen. 🚫 Gebruik geen gif tegen luizen, slakken of mieren. Dat is funest voor bijen (en voor het bodemleven). 🌼 Zaai biologische, inheemse bloemen, zoals knoopkruid, gele honingklaver of wilde margriet. Denk aan verspreide bloei over het jaar (dus ook late bloeiers in de herfst!). ✂️ Maai minder vaak en gefaseerd, zodat er altijd wat bloeit. 🔍 Koop alleen bloemen en planten zonder pesticiden en met herkomst uit Nederland. 🐝 Check insectenhotels kritisch: goede hotels hebben verschillende buisjes van de juiste diameter (3-9 mm), een droge plek uit de wind, en zijn gemaakt van natuurlijk, ongeverfd materiaal. Of bouw er zelf eentje!
In een vorige tip, las je dat lokaal en biologisch eten met het seizoen mee één van de meest duurzame stappen is die je kunt zetten. En natuurlijk nog beter als je je groenten & fruit zoveel mogelijk zonder verpakking koopt. Naast het zelf kweken van groenten en fruit, of die bij de supermarkt, (biologische) markt, of natuurwinkel te kopen, kun je ook kijken naar het aanbod bij streekboerderijen. Tegenwoordig zijn veel opties mogelijk, van kleine markt direct bij de boer, tot groentepakketten, Herenboerderijen, of zelf oogsten op het land! We leggen het uit in deze tip:
Groentepakket op maat
Uiteraard zijn de spelregels bij elke boer/organisatie net even iets anders, dus lees altijd de voorwaarden aandachtig voordat je je aanmeldt voor een groentenpakket abonnement . Over het algemeen, werkt het ongeveer zo:
Het groenten (en fruit) pakket wordt door de organisatie samengesteld en bevat een gevarieerd aanbod van seizoensgroenten. Je eet wat het land op dat moment te bieden heeft en zult ook nieuwe verrassende groenten ontdekken (meestal is een receptenboek meegeleverd).
Het groenten (en fruit) pakket haal je op een bepaalde dag op bij een adres bij jou in de buurt of een zgn. afhaaladres.
De groenten (en fruit) van het groentepakket komen zoveel mogelijk van het eigen land. Bij het samenstellen let de organisatie op de variatie: een kookgroente, groente voor salade, en ook letten ze op kleur en smaak van de groenten.
In de winter wordt het assortiment indien nodig aangevuld met groenten van collega telers in de regio of van een verdeelcentrum, vaak zijn dat biologische groenten (Odin), en zoveel mogelijk van Nederlandse bodem.
Herenboerderij
Een Herenboerderij is een plaats waar leden en hun boer elkaar ontmoeten en waar mooie initiatieven ontstaan. Recepten worden uitgewisseld, workshops en lezingen verzorgd, leuke kinderactiviteiten georganiseerd en rondleidingen gegeven. (De organisatie) Herenboeren en hun boer werken zo duurzaam mogelijk, en dat zie je terug op het land. De bodemkwaliteit verbetert, de natuur ontwikkelt en het landschap herstelt zich. Zo is het voor mensen, planten én dieren een fijne plek om te zijn. Herenboeren runnen met elkaar een bedrijf. Hun boer zorgt voor voldoende duurzaam en kwalitatief goed voedsel en krijgt daarvoor een prima salaris. Zo maken de Herenboeren werk van een eerlijk, door mensen gedragen en bovenal toekomstbestendig voedselsysteem. In de omgeving van Apeldoorn vind je 2 Herenboerderijen (Zie links hieronder)
Zelf oogsten
Wil je graag gezonde, lokaal geproduceerde voeding voor een betaalbare prijs? Maakt het versaanbod in de supermarkt je niet blij? Heb je altijd gedroomd van een moestuin, maar heb je geen groene vingers of te weinig tijd? En wil je wel genieten van zelf oogsten en plukken? Dan is de zelfoogsttuin misschien ook iets voor jou! Naast kruiden en bloemen kun je in een zelfoogsttuin de meest verse groenten zelf oogsten. De boer zorgt voor het land, maar het zijn ook een beetje jouw groenten. Zodra ze oogstrijp zijn krijg je een bericht en kun je je eigen worteltjes, kolen of pompoenen uitzoeken.
Hoe het werkt:
De meeste zelfoogsttuinen werken op basis van een (jaarlijks) lidmaatschap of abonnement in ruil voor een deel van de oogst. De tuinder laat via infoborden, vlaggen en social media weten wat er die week geoogst mag worden. Wekelijks kun je langs komen voor verschillende groenten, een bosje kruiden en een bakje fruit. Het oogstseizoen duurt ongeveer van mei tot oktober-november.
De vele voordelen van zelf oogsten:
Vers, gezond en lekker: je weet wat je eet en wat er met dat voedsel gebeurt voordat het op jouw bord belandt. Je leert welke groenten wanneer groeien en hoeveel tijd, aandacht en energie hierin gaat zitten. Korte voedselketen: je vermindert aanzienlijk het aantal voedselkilometers; wat je plukt kan minuten later al op je bord liggen. Je groenten gaan ook langer mee dan groenten uit de supermarkt. Sociaal gebeuren: je ervaart hoe leuk het is om zelf te oogsten op een fijne plek, om even te ontspannen in de buitenlucht. Je hebt direct contact met de boer(in), vrijwilligers en zelfoogsters; die waarschijnlijk graag pluktips en recepten met je delen. Beter voor het milieu: je draagt bij aan een betere aarde. Veel zelfoogsttuinen zijn biologisch of biodynamisch, telen met respect voor de natuur en verrijken de bodem en biodiversiteit. Dit wordt ook wel regeneratieve landbouw genoemd. Zelf oogsten voorkomt verpakkingsmateriaal en dus (plastic) afval. Minder voedselverspilling: Je oogst wat je nodig hebt. Je leert je eten (nog meer) waarderen en het eten heeft een rijkere smaak. Heerlijk is eerlijk: de boer krijgt een eerlijker loon. Risico’s en opbrengsten worden gedeeld met plukkers/oogsters die vooraf een abonnement afsluiten.
Rechtstreeks bij/van de boer
Natuurlijk kun je ook gewoon ervoor kiezen om losse producten te kopen bij boerderijwinkels in jouw buurt, zonder abonnement of lidmaatschap. In de links hieronder vind je een overzicht van streek boerderijen en ook landelijke organisaties. Ontdek een grote lijst van boerderijwinkels in Nederland, met verse groenten, fruit, kruiden en lokale producten, allemaal binnen handbereik. (En steeds meer van deze winkels bieden bezorgservice).
Neem je eigen verpakking mee!Foto: Herenboeren.nlFoto: Stadsakkers,nlFoto: Pluktuin ApeldoornFoto: De WarmoezerijFoto: Moestuin HavenparkVolkstuin
https://zerowasteapeldoorn.nl/wp-content/uploads/2024/05/Tip-vers-van-het-land.jpg10801080Zero Waste Apeldoornhttps://zerowasteapeldoorn.nl/wp-content/uploads/2024/01/Tekengebied-33-kopie.svgZero Waste Apeldoorn2026-04-03 21:35:132026-04-26 22:56:55Groenten, Fruit en Bloemen: vers van het land! 🥬🥕🍅🍓💐
Verpakkingsvrij en duurzaam je boodschappen doen? Appeltje-eitje met onze tips!
Groenten en Fruit: Denk vooral in korte keten!
Lokaal en biologisch eten met het seizoen mee is één van de meest duurzame stappen die je kunt zetten. En natuurlijk koop je je groenten & fruit zoveel mogelijk zonder verpakking. Een tijd geleden deelde Tiphaine deze anekdote op onze socials: “Vroeger, toen ik nog niet zo zeer bezig was met een duurzame leefstijl, kocht ik zoete aardappelen wanneer ik er zin in had, uit de supermarkt, per vliegtuig uit Zuid-Amerika gevlogen en vol pesticiden bespoten.” -> De eerste kleine duurzame stap was om een biologische variant te kopen. -> De volgende stap was om de biologische zoete aardappelen alleen te kopen wanneer ze in Nederland werden geteeld. -> Tegenwoordig kweekt ze ze zelf in de moestuin. Lokaal, biologisch en in het seizoen. (H)Eerlijk. 👌🌍💚”
Kleine stapjes – Grote (positieve) impact
Zomaar een voorbeeld van kleine stapjes die je kunt zetten voor een klimaatbewuster bestaan: anders eten en anders je groenten en fruit kopen of zelf je groenten en fruit telen. Natuurlijk, niet iedereen heeft een eigen tuin of groot balkon, maar je kunt bijvoorbeeld ook denken om je aan te sluiten bij een moestuinvereniging (‘eigen’ tuin) of bij een moestuin buurtinitiatief (vrijwilligerswerk). In de gemeente Apeldoorn zijn er diverse moestuin verenigingen en initiatieven te vinden (zie voor meer informatie: Lokale duurzame initiatieven).
Vers van het land
Heb je geen groene vingers, geen tijd/zin om te tuinieren en/of koop je liever je groenten en fruit vers van het land? Kies dan liever voor seizoensgebonden producten die duurzaam, biologisch en/of lokaal zijn geteeld. Let op de bordjes met het land van oorsprong bij de natuurwinkel en in de supermarkt, of ga naar de (biologische) markt, of koop/bestel je groenten bij een lokale boerderij of coöperatie (zie voor meer informatie: Lokale duurzame initiatieven).
Fork Ranger
Soms kan het best ingewikkeld zijn om goed geïnformeerd de juiste keuze te maken qua voeding. Gelukkig zijn er mensen die heel veel tijd stoppen in onderzoek en dat in een handige (gratis) app zetten, zoals de app ‘Fork Ranger‘. Deze app helpt je om het zo makkelijk mogelijk te maken om klimaatvriendelijk te eten. Ze gebruiken data en storytelling om te laten zien welke keuzes het meeste uitmaken en ontwikkelen makkelijke recepten om kennis in praktijk te brengen.
Too Good To Go & geredde groenten & fruit
Het beste kies je dus voor lokale producten uit de volle grond (of uit het land, of uit de EU). Als consument heb je invloed op het aanbod. Niet voor niets wordt er gezegd dat je elke dag met je portemonnee stemt op de wereld die je graag wilt hebben: hoe minder van bepaalde producten (bij voorbeeld uit verre landen) worden verkocht, hoe minder besteld wordt door de winkelier. Het is in niemands belang om producten uit ver te laten komen als ze toch worden verspild. Dit gezegd hebbende, groenten en fruit staan op de top 3 van het meeste verspilde soort voedsel in Nederland. Door groenten en fruit uit de kortingbak “Tegen voedselverspilling”, via een TooGoodToGo aanbieding, of bijvoorbeeld door je aan te melden als ‘soldaat’ van de No Waste Army kun je groenten en fruit redden die anders worden verspild.
Groente en fruit netten & zakjes
De meeste groenten en fruit kun je op de markt en zelf in sommige supermarkten en natuurwinkels gewoon los in een mand (en op de band bij de kassa) doen. Als je liever de groenten en fruit inpakt, kun je ervoor kiezen om herbruikbaar/wasbaar zakjes en netjes te gebruiken. Hiermee vermijd je veel verpakkingsafval. Herbruikbare zakjes en netjes, zijn (zeer) stevig maar licht in gewicht, verkrijgbaar in allerlei kleuren, vormen en maten, ook in verschillende materialen: (bio)katoen, nylon. Wasbaar op 30 °C in de wasmachine, doe ze liever niet in de droger want ze kunnen krimpen. Als je een beetje handig bent met een naaimachine, kun je ze ook zelf maken, van oude lakens bijvoorbeeld. Zorg er alleen voor dat je een niet al te zwaar materiaal gebruikt want in sommige winkels (en supermarkten) kun je niet de weegschaal resetten (“tarreren“), en betaal je dus het gewicht van het zakje zelf mee met de inhoud. Bonus Tips voor je eigen verpakking:
Kies liever voor een plasticvrij variant, want nylon zakjes laten microplastics los tijdens gebruik en tijdens het wassen.
Doe fruit en groenten die wat zachter zijn en snel kunnen beschadigen, in een bakje (kunststof/RVS) – maar let op dat je het gewicht van het bakje niet meeweegt. Dus weeg eerst de groente of het fruit los om de prijs te bepalen en stop het daarna in je bakje.
Zero Waste Wandeltour
Is winkelen met je eigen verpakkingen nieuw voor je en weet je niet zo goed wat daarin mogelijk is, of voel je nog een drempel om dat te gaan doen? We nemen je dan graag eens mee op “zero waste wandeltour”. Tijdens de tour laten onze lokale Zero Waste helden zien waar je terecht kan met je eigen verpakkingen en hoe makkelijk en gewoon dat is. Deze wandeltours worden een paar keer per jaar georganiseerd en zien er zo uit: https://www.youtube.com/watch?v=OrOai3UmDvc Abonneer je op onze maandelijkse nieuwsbrief, houd de agenda in gaten of stuur ons een mailtje als je een zero waste wandeltour in Apeldoorn wilt volgen.
Eigen verpakking welkom
Over het algemeen mag je losse producten kopen met je eigen verpakking, het kan soms gebeuren dat een winkelier het zelf niet fijn vindt omdat hij/zij het niet hygiënisch vindt. Je kunt het altijd aan de winkelier vragen, of letten of je een sticker op de winkelruit of marktkraam ziet. Om de drempel te verlagen voor klant EN winkelier, heeft Zero Waste Nederland namelijk een sticker ontworpen met daarop te tekst “Neem gerust je eigen verpakking mee”. Bij veel winkels en marktkramen in heel Nederland wordt zo duidelijk aangegeven via deze raamsticker dat de winkelier het heel normaal vindt als je je eigen verpakkingen meeneemt. In Apeldoorn hebben we deze winkels in kaart gebracht: https://tinyurl.com/4vs85vsw Wil je als winkelier of marktkraamhouder binnen de gemeente Apeldoorn zo’n sticker op je winkelraam of marktkraam opplakken? Stichting Zero Waste Apeldoorn heeft een aantal stickers op voorraad, je kunt een sticker via de mail aanvragen: info@zerowasteapeldoorn.nl.
https://zerowasteapeldoorn.nl/wp-content/uploads/2024/05/Tip-Groenten-Fruit-korte-keten.jpg10801080Zero Waste Apeldoornhttps://zerowasteapeldoorn.nl/wp-content/uploads/2024/01/Tekengebied-33-kopie.svgZero Waste Apeldoorn2026-04-02 21:28:112026-04-26 22:56:40Groenten en Fruit: Denk vooral in korte keten!
🌼🐣 Yay! 2️⃣0️⃣+ tips voor een zo duurzaam mogelijk Pasen!
Of je nu groots uitpakt of het lekker knus houdt: met deze tips maak je jouw paasontbijt, brunch of diner niet alleen gezellig, maar ook een stukje liefdevoller voor onze planeet 🌍💚
🌿 Tafel, servies en decoratie
🤏 Less is more: houd het simpel en koop alleen wat je écht nodig hebt 🔁 Hergebruik spullen van vorige jaren – die ene konijnenvaas verdient best nog een comeback 🧶 Knutsel zelf versiering met kinderen (of zelf!): denk aan vlaggetjes van restjes stof, eierdooshaasjes, of servetringen van wc-rollen 🚪 Leen servies of tafeldecoratie van buren, vrienden of familie 👛 Ruilen? Leuk én duurzaam! Organiseer een paasswap met je buren 🛍 Geen succes met lenen of ruilen? Duik de kringloopwinkel in ✋ Vermijd goedkope plastic gadgets of decoratie uit lagelonenlanden: niet duurzaam, en vaak niet eerlijk 🌷 Wil je bloemen? Kies voor lokaal en biologisch. Denk ook aan bolbloemen zoals tulpen of narcissen die je daarna in de tuin kunt planten 🍽 Gebruik een stoffen tafelkleed en stoffen servetten – feestelijk én herbruikbaar 🛍️ Paasmandjes: gebruik herbruikbare mandjes (geen wegwerp plastic)
🎨 Extra tip: gebruik natuurlijke verf om eieren te versieren (zoals kurkuma, rode kool of bietensap)
🥕 Eten & drinken met een groen tintje
🚶♀️🚲🚌 Doe je boodschappen met de fiets, te voet of met het OV 🎒 Neem herbruikbare zakjes, bakjes en tassen mee 🏬 Winkel lokaal bij biologische markten of natuurwinkels 🥦 Koop seizoensgroenten van lokale telers: lekker en met minder transport kilometers ♻️ Koop alleen wat je nodig hebt en plan slim – zo voorkom je verspilling 🧑🍳 Kook met gered voedsel van initiatieven zoals Too Good To Go of een voedselkastje 🥗 Ga (deels) plantaardig: Pasen is hét moment voor een feestelijke vega(n) maaltijd Koffie & thee: Kies voor fairtrade en biologische koffie/thee en zet koffie zonder cups (of gebruik herbruikbare cups) 🍞 Haal je (biologische) paasbrood zonder verpakking bij een lokale bakker 🥚 Kies voor biologische of lokale eieren 🍫 Kies voor biologische, fairtrade chocolade – zoals van Tony’s Chocolonely of Chocolate Makers 🥚 Tip: losse chocolade eitjes zonder folie kun je vaak vinden bij (eco) speciaalzaken zoals Bijzondere Bonen, in Apeldoorn
Kies voor fairtrade en biologische koffie/thee
Bonus tips
✨ Toch eitjes in aluminiumfolie gekocht? Maak er één grote prop van en lever die in bij je PMD-afval. Hoe groter de prop, hoe beter deze wordt herkend én gerecycled 🎧 Zin in inspiratie? Luister naar de podcast Die Duurzame Meiden – check hun aflevering over duurzame paasdecoratie!
💚 Duurzaam Pasen = bewust Pasen
Met kleine aanpassingen maak je een groot verschil. Duurzaam Pasen betekent minder afval, minder verspilling én meer verbinding. Want bewuste keuzes smaken altijd beter 🌱
Zelf compost maken? Dit zijn de beste methodes! ♻️🌱
Eerder schreven we al over het belang van een schone GFT stroom om goede compost op grote schaal te maken. Maar wist je dat je ook zelf thuis compost kunt maken? En dat dit heel eenvoudig is?
Er zijn zoveel manieren om te composteren, dat we ze nooit in één kort bericht kunnen behandelen. Daarom vandaag een paar highlights uit de handige website: CompostBrigade.nl. Check deze site voor alle ins en outs over composteren!
Vier manieren om zelf te composteren
🌱 Wormcomposteren Met een wormenbak zetten compostwormen groente- en fruitresten om in hoogwaardige compost. Je voert ze met ongekookte groente en fruit, en zij doen de rest! Het resultaat? Voedzame compost en vloeibare plantenvoeding (‘wormthee’) die perfect is voor je tuin.
🌱 Fermenteren (Bokashi) Bokashi is een zuurstofloos proces waarbij organisch materiaal wordt gefermenteerd in plaats van gecomposteerd. Dit is een snelle manier om je keukenafval om te zetten in voedingsrijke bodemverbeteraar.
🌱 Koud composteren Dit is de meest traditionele manier van composteren: je stapelt keuken- en tuinafval in een composthoop en laat de natuur zijn werk doen. Het duurt wat langer, maar het is simpel en werkt altijd.
🌱 Warm composteren Als je een snelle compostering wilt, is warm composteren ideaal. Door een goede mix van materialen, zuurstof en vocht kan de temperatuur in de composthoop oplopen tot wel 65°C. Hierdoor breekt organisch materiaal razendsnel af, en is je compost binnen 6-8 weken klaar!
Waarom lokaal composteren belangrijk is
🌱 Een gezonde bodem Wat uit de natuur komt, moet terug de natuur in! Compost voedt de bodem en helpt planten beter groeien. Daarnaast houdt een gezonde bodem beter water vast, wat handig is in droge zomers.
🌱 Minder broeikasgassen Wanneer GFT-afval verbrandt of op een afvalberg belandt, komt er veel CO₂ vrij. Door te composteren houd je koolstof vast in de bodem en help je klimaatverandering tegen te gaan.
🌱 Je eigen potgrond maken Hoe tof is het om van je eigen afval een waardevolle grondstof te maken? Met zelfgemaakte compost weet je precies wat je aan je planten geeft!
🌱 Minder restafval In sommige steden bestaat meer dan 30% van het restafval uit GFT. Door te composteren haal je waardevol materiaal uit de afvalstroom, en hoeven vuilniswagens minder rond te rijden.
Extra tips voor beginners
✔️ Composteren kun je leren! Heb je vragen of wil je tips? Sluit je aan bij online tuiniergroepen, of bezoek Moestuin Havenpark Apeldoorn op woensdag- of donderdagochtend. Help een keer mee en krijg direct handige composttips!
✔️ Buurtcompost: samen composteren Geen ruimte of zin om thuis te composteren? Lever je GFT-afval in bij de buurtcompost in Moestuin Havenpark. Tip: bewaar je GFT in de vriezer om geur en fruitvliegjes te voorkomen.
Door te composteren verklein je je afvalberg én help je de natuur. Dus… welke methode ga jij proberen? 😊♻️
https://zerowasteapeldoorn.nl/wp-content/uploads/2024/04/2023-ZWA-Insta-tips-13.jpg540540Zero Waste Apeldoornhttps://zerowasteapeldoorn.nl/wp-content/uploads/2024/01/Tekengebied-33-kopie.svgZero Waste Apeldoorn2026-03-25 06:58:072026-03-26 13:19:10Ga zelf aan de slag met composteren
Onlangs kregen we een exclusieve rondleiding bij de composteerinstallatie van Attero in Wilp, verzorgd door Senior Technoloog en Zero Waste Apeldoorn-secretaris Michel Buitenhuis. Een unieke kans om met eigen ogen te zien hoe GFT-afval wordt omgezet in compost. Dit is wat we hebben geleerd:
Van GFT naar compost en biogas
Een deel van het GFT-afval wordt eerst vergist om biogas (groene energie) op te wekken en daarna samen met de rest van het GFT gecomposteerd. Het eindresultaat? Compost en biomassa! Maar helaas is er ook een deel dat door vervuiling met ander afval niet verwerkt kan worden en moet worden verbrand.
Wat ons – als geoefende zwerfafvalrapers – meteen opviel: ongeveer 5% van het GFT-afval hoort daar helemaal niet in thuis. Zonde! Maar hoe komt dat eigenlijk?
Verwarring = vervuiling
Soms gaat het per ongeluk mis (die oude soeplepel verdwijnt met de soep mee in de bak… oeps!), maar vaak ook door misleidende verpakkingen. Bijvoorbeeld bioplastics: hoewel ze als composteerbaar worden verkocht, hebben ze een veel langere afbraaktijd dan de huidige installaties aankunnen. Het gevolg? Ze worden er weer uitgehaald en alsnog verbrand.
💡 Onze tip: Twijfel je? Raadpleeg de GFT-lijst (🔗 Zie hier) en check wat er wél en niet in mag. Nog steeds niet zeker? Gooi het bij het restafval.
We doen het samen!
Helaas, aan de vele spullen te zien die er niet tussen horen, worden ook veel producten bewust in de GFT-bak gegooid waar geen verwarring over mogelijk is, zoals kunststof ballonnen, bloempotten, blikjes en plastic flessen, chips zakken, luiers, textiel, etc. Wil jij helpen om GFT-afval schoner te maken en zo betere compost te krijgen? Kijk kritisch naar wat je in de GFT-bak gooit! 💪🏻
🔎 Wist je dat… ❌ Hydrokorrels NIET in de GFT-bak horen? ❌ Kattenbakkorrels ook niet! Die horen bij het restafval.
Bonustip: GFT zonder zak, hoe doe je dat?
Geen plastic of composteerbare zakken in de GFT-bak? Zo houd je je bak toch schoon en geurvrij:
✔️ Leg een krantenpagina onderin om te voorkomen dat afval blijft plakken of vastvriest. ✔️ Plaats je GFT-bak niet in de volle zon en zet hem regelmatig aan de weg. ✔️ Voorkom maden: Leg een tak klimop (hedera) in de bak – dit is giftig voor maden. ✔️ Madenbestrijding: Strooi een handje zout of kalk in de bak, dat droogt ze uit. ✔️ Schoonmaken: Gebruik water met soda of groene zeep. ✔️ Etensresten in de zomer? Doe vis- en vleesresten in een afgesloten bakje in de koelkast en gooi ze pas op de ophaaldag in de GFT-bak (eventueel verpakt in een krantenpagina). ✔️ Gooi afval zo droog mogelijk in de bak! Laat gemaaid gras even drogen en laat etensresten uitlekken in het gootsteenbakje.
In 2025, vindt de Nationale Bijentelling plaats van 10 t/m 14 april.
Help mee door een half uur bijen te tellen in je tuin, op je balkon of op een groene plek in de buurt 🌸 Zo draag je bij aan belangrijk onderzoek naar de bijenstand in Nederland.
Want wist je dat wilde bijen en hommels verantwoordelijk zijn voor de bestuiving van zo’n 80% van al het groente en fruit dat we eten? 🍓🍎 Helaas is nog maar 55% van de 360 bijensoorten in Nederland over…
Gelukkig kun je iets doen! Boswachter Mathiska deelt via Natuurmonumenten praktische tips om van je tuin een bijvriendelijke plek te maken – met bloeiende planten, struiken en nestgelegenheid 🌿 Zo help jij de bij én de natuur.
Check bij je gemeente
Groene gevel? Check de voegen
Verwijder de tegels
Graaf het zand af
Vul de plek met tuinaarde
Plant of zaai groen!
