Je tuin Winterklaar? Ho, maar! (2/2)

Je tuin Winterklaar? Ho, maar! ✋(2/2)

De verleiding is groot om de tuin nu grondig aan te pakken: blad harken, planten snoeien, uitgebloeide bloemen afknippen, eenjarige planten verwijderen, en de aarde netjes aanharken. Alles strak en opgeruimd, alvast voorbereid op het nieuwe jaar. Maar: “winterklaar maken” op deze manier? Niet doen! Want die rommel is eigenlijk goud voor je tuin én de dieren die erin leven. In deze 2-delige serie geven we je tips om je tuin ‘netjes’, maar vooral bewust en milieuvriendelijk voor te bereiden op de winter.

Deel 2 – Close the loop ➰🍂🍄🕷️🐜🪱

In de natuur gaat niets verloren, en jouw tuin is daarop geen uitzondering. Alles – maar écht alles – wat groeit of afsterft, heeft waarde. Door kringlopen te sluiten, maak je optimaal gebruik van alle materialen die je in je tuin ‘oogst’. Van sprietjes en takken tot stenen en boomstammen: het zijn allemaal schatten voor je tuin.

Sprietjes & droog blad: Gebruik fijne takjes en droog blad om comfortabele bedjes voor insecten te maken. Stapel de takken op een grote hoop en dek af met bladeren voor extra isolatie.
Kleine takken & houtblokken: Met wat grotere takken kun je een prachtige natuurlijke schuilplaats bouwen. Leg de takken kriskras over elkaar, zodat kleine dieren zoals egels en padden een veilige plek hebben om te overwinteren.
Insectenhotels: Bouw je eigen insectenhotel met bamboe en andere holle stengels. Zorg ervoor dat de achterkant goed afgesloten is. Zo bied je schuilplaatsen aan nuttige beestjes zoals lieveheersbeestjes en solitaire bijen. 🐞🦋🐝
Oude stenen, dakpannen & potjes: Gooi kapotte stenen of dakpannen niet weg! Dit zijn perfecte materialen om schuilplaatsen van te maken. Stapel ze op of maak een creatief kunstwerk dat ook nog functioneel is voor insecten en andere kleine diertjes. Zelfs oude terracotta potjes kunnen dienen als veilige schuilplek voor het overwinteren of broeden van insecten.

Kortom: niets gaat verloren in je tuin! Wat ‘dood’ lijkt, vormt de basis voor nieuw leven. Dus ‘Close the loop’ en hergebruik al je (organische) materialen om het leven in je tuin te verrijken. 🍂🕷️🦔🐦‍⬛🐿️

Is je tuin na het winterklaar maken een plek waar diertjes verstoppertje kunnen spelen en insecten zich kunnen nestelen? Dan heb je het goed aangepakt! 😉 En het mooiste van alles: het kost je niets! Alles ligt er al, je hoeft niks aan te schaffen en ook niets af te voeren. Win-win! 🤗

Je tuin winterklaar? Ho, maar! (1/2)

Je tuin winterklaar? Ho, maar! ✋(1/2)

De verleiding is groot om de tuin in de herfst (of net voor de winter) grondig aan te pakken: blad harken, planten snoeien, uitgebloeide bloemen afknippen, eenjarige planten verwijderen, en de aarde netjes aanharken. Alles strak en opgeruimd, alvast voorbereid op het nieuwe jaar. Maar: “winterklaar maken” op deze manier? Niet doen! Want die rommel is eigenlijk goud voor je tuin én de dieren die erin leven. In deze 2-delige serie geven we je tips om je tuin ‘netjes’, maar vooral bewust en milieuvriendelijk voor te bereiden op de winter.

Deel 1: Oud blad = nieuw leven & goud voor je tuin 🍂🍁

De bomen verliezen weer hun blad, en dat betekent: bergen met afgevallen bladeren. Misschien leidt dit bij jou tot frustratie. Al dat blad op je gazon, wat doe je ermee? Hoe houd je de tuin schoon en bladvrij? En wat te doen met het geluid van die irritante bladblazers in de buurt?

De oplossing is simpel!

Hark de bladeren van je gazon en paadjes, maar laat ze verder in je tuin liggen. Die bladeren werken als een natuurlijke isolatie tegen de kou.
Bladblazers? Niet doen! Ze blazen niet alleen bladeren, maar ook alle nuttige insecten weg, en dat verstoort het delicate ecosysteem in je tuin.

Waarom is het goed om de blaadjes te laten liggen?

▶ Ze zijn een natuurlijke bodemverbeteraar (mycorrhiza) en gratis! Laat het blad liggen, en het verteert door schimmels tot eerst mulch en uiteindelijk bladaarde. Dit proces kan jaren duren, maar het is volledig natuurlijk. Voor een snellere compostering kun je de bladeren natmaken en in jute zakken verzamelen.
▶ De verteerde humuslaag werkt als een spons, waardoor de bodem beter water vasthoudt en het bodemleven versterkt. Dat scheelt water geven in de zomer!
Egels, hommels, kikkers en andere dieren gebruiken het blad als schuilplaats om te overwinteren. Vooral hoopjes bladeren zijn ideaal voor egels.
Onkruidonderdrukking: Een laag bladeren zorgt ervoor dat het onkruid minder kans krijgt om te groeien zodra de temperatuur stijgt.
Voeding voor vogels: Vogels vinden tussen de bladeren volop insecten en ander lekkers. Zo bespaar je vogelvoer tot het echt koud wordt en de sneeuw valt.

Kortom: ‘Leave the leaves!’ Minder werk, minder lawaai voor je buren, en super voordelig voor de natuur! 🦔🐿🍂

Wil je meer weten over hoe je bladaarde maakt (het lijkt veel op bokashi)? Zie: Zelf bladaarde maken 👀

Ode aan de hark

Ode aan de Hark

O, de hark! De stille held van de tuin. Terwijl de lawaaierige bladblazer met veel bombarie zijn intrede doet, kiest de hark voor de kalme aanpak. Geen oorverdovend kabaal, geen stofwolken – alleen het zachte geschraap van bladeren die zich schikken. Rustig en vriendelijk, zoals het hoort in de natuur.

Want wat blaas je eigenlijk weg met die bladblazer? Meer dan alleen wat bladeren, hoor! Je verjaagt ook schuilplekjes voor egeltjes en roodborstjes, en maakt het leven moeilijk voor nuttige beestjes zoals lieveheersbeestjes en wormen. En dan hebben we het nog niet eens over de schade aan de bodem. Die bladeren zorgen voor een natuurlijke deken die de grond lekker warm houdt in de winter. Waarom zou je dat zomaar wegblazen?

Met een hark in je hand doe je meer dan alleen je tuin opruimen. Je voelt de frisse lucht op je gezicht, beweegt je lichaam en komt helemaal tot rust. Het is alsof je samenwerkt met de natuur, in plaats van ertegenin te gaan. Elke haal van de hark maakt je tuin een stukje mooier, zonder dat je het natuurlijke evenwicht verstoort.

Dus laat die herrie maar links liggen en geef de hark een ereplaats in je tuinhok. Het is tijd om de bladeren niet te zien als rommel, maar als een cadeautje van de natuur. Hark ze gezellig bij elkaar, geef ze een nieuwe plek (in je tuin) en maak je tuin klaar voor de winter. Want met de hark aan je zijde houd je de tuin gezond, de dieren blij en jezelf tevreden. Wat een topper, die hark!

tuin winter

Dierendag

Zero Waste ~ Dierendag! 🐾🌍

Vandaag vieren we Dierendag, een dag om extra goed voor dieren te zorgen. En dat betekent niet alleen liefde voor je huisdier, maar ook voor alle dieren in de natuur! 🌱🐕

Hoe kun je jouw dierenvrienden helpen én tegelijkertijd het milieu beschermen? We geven je graag een paar zero waste tips:

  • Eet vaker plantaardig: Een van de simpelste manieren om dierenleed te verminderen, is door vegetarisch of plantaardig te eten. 🍲 Elke maaltijd zonder dierlijke producten maakt een verschil voor het milieu én de dieren.
  • Kies voor duurzaam vlees en vis: Koop je dierlijke producten, kies dan voor biologische opties met keurmerken zoals Demeter, EKO, MSC (voor vis) of Beter Leven. Zo zorg je ervoor dat dieren een beter leven hebben gehad en draag je bij aan een duurzamere wereld. ✅
  • Voorkom zwerfafval: Sigarettenpeuken en klein plastic worden vaak aangezien voor voedsel door dieren, met gevaarlijke gevolgen. Glas en blik kunnen verwondingen veroorzaken. Zorg ervoor dat je je afval altijd netjes opruimt, lever flesjes in voor statiegeld en doe afval in de juiste bak. Zie je afval liggen? Help de dieren door het op te ruimen! 🚮
  • Maak je leefomgeving diervriendelijk: Heb je een tuin of balkon? Plant bloemen, zet schuilplaatsen neer, en zorg voor organisch materiaal. Zo maak je je tuin een paradijs voor insecten, egels en vogels. 🐝🦔
  • Verwen je huisdier afvalvrij: Verwen je huisdier vandaag met liefde en aandacht. Maak een extra lange wandeling of speel samen. Kies biologische of fairtrade snacks en duurzaam speelgoed dat niet snel kapot gaat. Je kunt ook zelf speelgoed maken! 🎁
  • Bonus tip voor hondenliefhebbers: Gebruik een plasticvrije shampoobar voor je hond, zoals die van Happy Soaps. Zo zorg je voor een schone hond én een schonere planeet! 🐕🧼

Op Dierendag zorgen we voor álle dieren, groot en klein, dichtbij en ver weg. Door duurzame keuzes te maken, draag je bij aan een betere wereld voor iedereen! 🌍💚

collage direndag tip

Herfstactie: Plant een boom!

Goede herfstactie: plant een boom! 🌳🍂

Bomen brengen leven in de stad: ze maken de stad groener, geven verkoeling en helpen regenwater vast te houden. Daarnaast bieden ze een schuilplaats voor kleine dieren en insecten. Door nu een boom in je tuin te planten, draag je direct bij aan het uitbreiden van het groen in de stad, en nú (in de herfst) is de perfecte tijd om dat te doen!

Waarom in de herfst planten?

  • Het planten of verplanten van bomen in de herfst zorgt voor een beter herstel en bevordert een gezonde groei.
  • De herfst is ideaal om te planten (van eind september tot de eerste vorst in december), omdat de grond nog warm en vochtig is.
  • Bomen krijgen de kans om zowel in de herfst als in de lente te wortelen voordat de zomerse hitte toeslaat, wat hun overlevingskansen aanzienlijk vergroot.
  • Plant je een fruitboom, dan maak je zelfs kans op een oogst binnen een jaar!
  • Zomerse hitte en droogte kunnen jonge bomen beschadigen, vooral als ze nog niet goed geworteld zijn, daarom is het verstandig de zomer als plantseizoen te vermijden.

Waar een boom planten?

  • Zorg dat je de uiteindelijke grootte van de boom kent om de beste plek te kiezen.
  • Houd rekening met de afstand tot naburige eigendommen en wettelijke regels.
  • Overweeg de schaduw die de boom zal werpen, vooral in relatie tot terrassen of moestuinen.
  • Plaats geen grote boom te dicht bij je huis om schade door stormen te voorkomen.
  • Let ook op het wortelstelsel, dat schade kan veroorzaken aan funderingen of leidingen onder de grond.

Hoe planten?

  • Graaf een gat dat minstens twee keer zo groot is als de kluit en maak de grond goed los.
  • Plaats een stevige paal om de boom te ondersteunen en te voorkomen dat beweging de wortelgroei verstoort.
  • Vul het gat met een mengsel van potgrond en herfstmest, en plant de boom met de stam iets boven de grond.
  • Bevestig de paal aan de stam en breng een royale laag mulch aan om vochtverlies tegen te gaan.

Actie “Boompje erbij” 🌱🌳

Gemeente Apeldoorn stimuleert haar inwoners om bomen te planten met de actie “Boompje erbij”! In 2023 werden er opnieuw 500 gratis bomen beschikbaar gesteld. Deze actie word meestal in oktober/november gehouden. Kijk voor meer informatie op: www.apeldoorn.nl/boompje-erbij

Geen tuin? Geen probleem! 🌲

Heb je geen tuin maar wil je toch bijdragen aan een groener Nederland? Doe dan mee met een bomenplantdag van het initiatief Meerbomen.nu! Ze organiseren regelmatig plantdagen op verschillende locaties door het hele land. Zo kun je samen met andere vrijwilligers bomen en struiken planten op plekken waar ze hard nodig zijn.

Kijk voor meer info en aanmeldingen op: www.meerbomen.nu

Tip plant een boom herfst

Koester de bomen

Koester de bomen! 🌳🍂

Wist je dat…

  • … 1️⃣ boom net zo veel koelt als 1️⃣0️⃣ airco’s, zonder stroom te gebruiken?
  • … in 1 jaar tijd een hectare volgroeide bomen dezelfde hoeveelheid CO2 opneemt die wordt geproduceerd wanneer je met jouw auto ong. 42.000 km rijdt?
  • … bomen geuren en vervuilende gassen (stikstofoxiden, ammoniak, zwaveldioxide en ozon) en deeltjes uit de lucht filteren door ze op hun bladeren en schors te vangen?
  • … in 1 jaar tijd een hectare volgroeide bomen voldoende zuurstof kan leveren voor 18 personen?
  • … een boom een levenscyclus heeft? Bomen zijn complexe organismen die door verschillende fases gaan tijdens hun levenscyclus: ze groeien, planten zich voort en sterven af.
  • … een zaailing een jonge boom wordt zodra hij ongeveer 1 meter hoog is? Je zou kunnen zeggen dat de boom dan in zijn puberteit is. Hij groeit snel maar is nog lang niet volgroeid: de stam is nog flexibel en de schors is glad. Jonge boompjes zijn nog niet in staat fruit en bloemen te maken, en dus ook geen zaadjes.
  • … hoewel sommige bomen honderden jaren oud kunnen worden, er ook veel factoren zijn die de levensduur van een boom beïnvloeden? Dingen als ziektes, plagen, weersomstandigheden en menselijke activiteit kunnen allemaal invloed hebben op hoe lang een boom leeft. De oudste nog levende boom in de wereld is -uit onderzoek van de ringen en stamcellen- geschat op 5.062 jaar oud! Deze ‘Great Basin Bristlecone Pine’ (een soort dennenboom) staat in de White Mountains in Californië, VS.
  • … ook rottende bomen van levensbelang zijn voor een rijk, biodivers bosecosysteem? Rottend hout vormt een thuis voor insecten, schimmels en kleine diertjes die zich in de spleten weten te nestelen. Dit trekt op zijn beurt weer grotere dieren aan die er voedsel komen zoeken. Dit rottingsproces van bomen draagt dus veel bij aan de biodiversiteit van hun omgeving.

Bomen beschermen

Om al deze redenen – en nog méér! – is het niet alleen belangrijk dat voor elke boom die sneuvelt minstens één nieuwe boom moet worden geplant, maar ook en vooral dat we zeer goed voor de bestaande bomen zorgen. Word boombeschermer, of ze nou in je eigen tuin staan of op het terrein van een ander. Vier en respecteer de bomen in je omgeving. Geef bomen de vrijheid om bovengronds EN ondergronds te groeien. Laat natuurlijke, organische materialen (blad, gras, paddenstoelen) rondom bomen staan. Kap, halveer of vermink niet bomen zonder goede reden! En nee, schaduw in de tuin, veel blad in de herfst, of een minder rendement van je zonnepanelen zijn echt géén goede redenen om een gezonde boom te kappen.

Boom adopteren

Geen boom in je eigen tuin of in de buurt?
Je kunt ook een boom adopteren in een duurzaam beheerd bos! (zie 🔗)

Alles over bomen op één plek!

Wil je nog meer te weten komen over bomen, zie de kennisbank van Bomen Zijn Belangrijk: er is online veel informatie te vinden over bomen. Dat is fijn maar soms ook wat onoverzichtelijk. In deze kennisbank tref je geselecteerde artikelen aan uit vakbladen, foto’s en het hele Handboek Bomen.

Ben je ook een boombeschermer?

Hoe vol is je emmer?

💧 Hoe vol is jouw emmer? 😉

Watertekort? Droge tuin? Zet een dag lang een emmer in je gootsteen en vang al het water op dat anders verloren gaat. Denk aan water dat wegspoelt bij het wassen van fruit, omspoelen van glazen, of wanneer je wacht tot de kraan warm wordt. Je zult versteld staan hoeveel emmers water je zo opvangt! Gebruik dit water om je planten water te geven of het toilet door te spoelen.

💡 Kleine moeite, héél grote winst voor de natuur. Na één dag wil je waarschijnlijk niet meer stoppen!

🌍 Aanvullende tips om water te besparen

💦 Douchewater hergebruiken
Wat in de gootsteen kan, kan ook in de douche! Zet een emmer in de douche om het koude water op te vangen terwijl je wacht tot het warm wordt. Perfect voor de tuin of om de wc door te spoelen.

🌧 Regenwater opvangen
Installeer een regenton onder je regenpijp. Regenwater is ideaal voor je tuin en bespaart liters kostbaar drinkwater.

🌱 Slimme irrigatie
Gebruik een druppelsysteem voor bewatering. Zo krijgt elke plant direct water bij de wortels en gaat er minder verloren door verdamping.

🥕 Bewust koken
Het kookwater van pasta, rijst en groenten? Laat het afkoelen en gebruik het voor je planten. Dit water bevat voedingsstoffen waar ze van groeien!

🚰 Kraan dicht!
Sluit de kraan terwijl je je tanden poetst, je handen wast of je haar inzeept. Kleine beetjes besparen maken een groot verschil.

🚿 Waterbesparende apparaten
Overweeg waterbesparende douchekoppen, kranen en toiletten. Deze verminderen het verbruik zonder dat je comfort inlevert.

💡 Expert-tip: Regenwatersysteem voor thuis

Ben je al een pro in waterbesparing? Dan kun je nog een stap verder gaan!

🏡 Woon je in een koopwoning met kruipruimte? Overweeg een regenwatersysteem van JustNimbus. Dit vangt regenwater op en stuurt het naar je huishouden voor toiletspoeling of de wasmachine. Regenwater is zacht en perfect voor je was!

🔗 Zie ook onze andere tips:

🌱 Door deze tips toe te passen, bespaar je moeiteloos liters water en draag je bij aan een duurzamer leven. Probeer het eens en ervaar zelf het verschil!

#KleineStapjesGroteImpact 🚿💙

Met dank aan Leontien voor de foto’s.

Let op de kleintjes!

Paddenregen: de andere paddentrek! 🙃🐸

Heb je eerder dit jaar kikkerdril gespot in een spreng, poel of vijvertje? Dan kun je verwachten dat tussen de maanden mei en juli de jonge kikkers en padden het water verlaten om naar hun zomerbiotoop te trekken. Maar let op, deze schatjes zijn superklein, hooguit 1-2 cm, dus nog niet eens groter dan je nagels!
De ontwikkeling van de eitjes en larven duurt enige weken, maar doordat de meeste eieren rond dezelfde tijd en op dezelfde plaats zijn gelegd, komt er een moment waarop de kikker- en paddenbaby’s allemaal tegelijk het water verlaten; dan heb je een paddenregen. Of een kikkerregen!

Als je gaat wandelen, joggen, plandelen of ploggen in de buurt van vijvers, poelen en sprengen, houd dan je ogen open en let goed op waar je je voeten neerzet. 🧐

Bedreigd

“Er zijn er zoveel, wat maakt het uit als er per ongeluk een paar worden geplet?”, zou je kunnen denken. Kikkers en padden hebben het echter niet zo makkelijk in Nederland, met al onze nette en bestrate tuinen, en ze hebben al veel natuurlijke vijanden. Ze kunnen dus wel wat extra hulp gebruiken. Bovendien zijn ze heel nuttig in jouw tuin: kikkers en padden staan bekend om hun vermogen om grote hoeveelheden insecten te eten, waaronder muggen, vliegen, kevers en andere plaaginsecten. 🤗

Als je deze jonge kikkers of padden ziet, geef ze even de tijd en ruimte om hun weg te vinden. Wat je nog meer kunt doen om kikkers en padden een handje te helpen, is bijvoorbeeld een (ecologische) vijver in je tuin aanleggen. Zie voor meer informatie: Tegels eruit, vijver erin!

Ballet in de tuin

Grappige anekdote: in 2020 maakte het moestuintje van (Zero Waste Apeldoorn oprichter) Tiphaine in Zuid blijkbaar deel uit van de kikkers/padden-snelweg. Twee tot drie weken lang liep ze zo voorzichtig rond in haar moestuin dat haar buurman dacht dat ze aan balletdansen deed! 💃😂

Het duurt echter wel weken voordat deze “baby’s” groter worden, en tot die tijd kun je ze zien rondlopen op zoek naar eten en naar een goed “zomerverblijf“. Blijf alert! 👀

Heb jij deze leuke vriendjes gespot in Apeldoorn of omgeving? Deel het in de commentaren! 👇

Lieve nuttige beestjes!

Lieveheersbeestjes in je tuin: klein, schattig en supernuttig! 🐞🌿

Heb je een tuin, moestuin of balkon met planten? Grote kans dat je regelmatig bezoek krijgt van deze kleine, gevlekte superhelden: lieveheersbeestjes! Ze zijn niet alleen leuk om te zien, maar ook fantastisch voor de gezondheid van je planten.

Waarom lieveheersbeestjes zo belangrijk zijn voor je tuin
Lieveheersbeestjes zijn natuurlijke bestrijders van bladluizen. Een volwassen lieveheersbeestje eet er wel 80 per dag! Ook hun larven zijn ware roofmachines. Ze gaan daarnaast tekeer tegen spintmijten, trips, rupsen en andere schadelijke beestjes. Kortom: een gratis, circulaire oplossing voor een gezonde tuin zonder chemische middelen.

Let op hun larven en eitjes: niet weggooien!
In het voorjaar krijgen we vaak de vraag: “Wat zijn die rare beestjes op mijn planten? En die gele bolletjes onder het blad, is dat een plaag?
Nee hoor! Die gele bolletjes zijn juist lieveheersbeestjeseitjes. De larven die daaruit komen, zien er misschien niet zo schattig uit – een beetje als kleine alligatortjes – maar ze zijn minstens zo nuttig. Dus: zie je die gekke beestjes? Laat ze lekker zitten, ze doen goed werk!

60 soorten in Nederland
In Nederland komen zo’n 60 soorten lieveheersbeestjes voor, waarvan de 7-stippige misschien wel het bekendst is. Elke soort heeft haar eigen voorkeuren, maar allemaal dragen ze bij aan een luizenvrije tuin.

Zo help je lieveheersbeestjes in je tuin of op je balkon

  • Plant bloemen en kruiden die veel nectar bevatten, zoals dille, koriander, goudsbloem, margriet of duizendblad. Dat trekt zowel de volwassen kevertjes als andere nuttige insecten aan.
  • Laat afgestorven planten en bladresten in een hoekje van je tuin liggen: ideaal om in te overwinteren.
  • Heb je een balkon? Zet een paar potten met bloeiende kruiden neer en leg wat takjes of mos in een hoekje van je bak.
  • Maak zelf een eenvoudig insectenhotel van oude materialen, of gebruik snoeiafval, boomschors, klimop en dode takken om natuurlijke schuilplaatsen te creëren.
  • Zorg voor groenblijvende planten zoals klimop, varens of coniferen. Daar kruipen ze graag in weg.
  • Gebruik geen chemische bestrijdingsmiddelen: die doden ook lieveheersbeestjes en hun larven.

Let op de mieren!
Lieveheersbeestjes hebben vijanden, zoals mieren. Mieren “beschermen” bladluizen, omdat ze hun zoete honingdauw oogsten. Je hoeft mieren niet weg te jagen – ze zijn ook nuttig – maar probeer wel de balans te bewaren. Een potplant tussen bladluisgevoelige planten kan de route van mieren verstoren. Zo geef je lieveheersbeestjes meer kans.

Kortom: hoe meer biodiversiteit, hoe beter!
Door je tuin of balkon in te richten met planten en plekjes waar insecten kunnen schuilen, help je het ecosysteem én hoef je zelf minder te doen tegen plagen. Win-win!

Heb jij al lieveheersbeestjes, larven of eitjes gespot in je tuin of op je balkon? Laat ze hun werk doen, en geniet van een gezonde, groene en natuurlijk luizenvrije omgeving! 🌱🐞

Zaadjes Planten Bomen en Struiken

Zero Waste Tuinieren: zaaien, ruilen en redden 🌱🌻

De ene tuinier heeft het zaaiplan al maanden klaar in een bullet journal, terwijl de ander pas in actie komt zodra het zonnetje wat vaker schijnt en de temperatuur structureel boven de 10 graden blijft.
Of je nu tot team “zaaien met zonsopgang” of “nu wordt het wel eens tijd” behoort — goed bezig! Elke plant telt 🌍💚

Begin met een goede basis: biologisch en inheems

Kies zoveel mogelijk voor biologische én inheemse zaden. Deze soorten zijn aangepast aan ons klimaat, vragen minder water, trekken nuttige insecten aan (zoals bijen en lieveheersbeestjes) en zorgen voor een veerkrachtige tuin of balkon.
Let op keurmerken als EKO of Demeter, of koop bij betrouwbare biologische zadenzaken.

📦 Check eerst je zaadvoorraad

Voordat je nieuwe zaden koopt: duik even je kast of schuurtje in. Grote kans dat je nog zakjes hebt liggen!

  • Over de THT-datum heen? Geen paniek. Veel zaden zijn na jaren nog kiemkrachtig. Gewoon proberen!
  • Bewaar tip: Droog, donker en knaagdiervrij. Gebruik papieren zakjes in een goed afgesloten doos of kistje. Label ze met soort en jaartal — future you will thank you.

🔁 Ruilen is het nieuwe kopen

Zaden en zaailingen ruilen met andere tuiniers is niet alleen budgetvriendelijk, maar ook supergezellig en duurzaam.

💚 Word een Struikrover!

Wist je dat heel wat planten en struiken simpelweg worden weggegooid bij sloop- of renovatieprojecten?
De helden van Stichting Struikroven redden dit groen en geven het een tweede leven in de wijk.
Ook jij kunt struiken en planten “roven” (met toestemming 😉) via lokale buurtapps, marktplaatsgroepen of Facebook. Vraag eens bij een sloopproject in de buurt of je mag komen ‘oogsten’.
Zo geef je planten een tweede leven én voorkom je verspilling. Dubbele winst!

🌱 Extra tips voor duurzame zaaihelden:

  • Gebruik herbruikbare zaaitrays of wc-rolletjes als kweekpotjes.
  • Label met oude houten spiesjes en kurken (hergebruik wat je al hebt!).
  • Maak je eigen compost voor een voedingsrijke bodem.
  • Zaai bloemen voor bestuivers zoals bijen en vlinders — denk aan korenbloem, phacelia en goudsbloem.
  • Volg een gratis zaaikalender, zoals van Velt of de Groene Kalender, afgestemd op biologisch tuinieren.
  • Water opvangen? Zet een regenton neer, dat scheelt liters kraanwater én is zachter voor planten.

Of je nu begint met één bakje rucola op je balkon of een hele permacultuurtuin uitrolt: met duurzame zaadjes, wat creativiteit en een beetje buurtmagie maak je jouw stukje aarde groener én zero waste 🌼

🔗 Kaart Apeldoorn