Koester de bomen

Koester de bomen! 🌳🍂

Wist je dat…

  • … 1️⃣ boom net zo veel koelt als 1️⃣0️⃣ airco’s, zonder stroom te gebruiken?
  • … in 1 jaar tijd een hectare volgroeide bomen dezelfde hoeveelheid CO2 opneemt die wordt geproduceerd wanneer je met jouw auto ong. 42.000 km rijdt?
  • … bomen geuren en vervuilende gassen (stikstofoxiden, ammoniak, zwaveldioxide en ozon) en deeltjes uit de lucht filteren door ze op hun bladeren en schors te vangen?
  • … in 1 jaar tijd een hectare volgroeide bomen voldoende zuurstof kan leveren voor 18 personen?
  • … een boom een levenscyclus heeft? Bomen zijn complexe organismen die door verschillende fases gaan tijdens hun levenscyclus: ze groeien, planten zich voort en sterven af.
  • … een zaailing een jonge boom wordt zodra hij ongeveer 1 meter hoog is? Je zou kunnen zeggen dat de boom dan in zijn puberteit is. Hij groeit snel maar is nog lang niet volgroeid: de stam is nog flexibel en de schors is glad. Jonge boompjes zijn nog niet in staat fruit en bloemen te maken, en dus ook geen zaadjes.
  • … hoewel sommige bomen honderden jaren oud kunnen worden, er ook veel factoren zijn die de levensduur van een boom beïnvloeden? Dingen als ziektes, plagen, weersomstandigheden en menselijke activiteit kunnen allemaal invloed hebben op hoe lang een boom leeft. De oudste nog levende boom in de wereld is -uit onderzoek van de ringen en stamcellen- geschat op 5.062 jaar oud! Deze ‘Great Basin Bristlecone Pine’ (een soort dennenboom) staat in de White Mountains in Californië, VS.
  • … ook rottende bomen van levensbelang zijn voor een rijk, biodivers bosecosysteem? Rottend hout vormt een thuis voor insecten, schimmels en kleine diertjes die zich in de spleten weten te nestelen. Dit trekt op zijn beurt weer grotere dieren aan die er voedsel komen zoeken. Dit rottingsproces van bomen draagt dus veel bij aan de biodiversiteit van hun omgeving.

Bomen beschermen

Om al deze redenen – en nog méér! – is het niet alleen belangrijk dat voor elke boom die sneuvelt minstens één nieuwe boom moet worden geplant, maar ook en vooral dat we zeer goed voor de bestaande bomen zorgen. Word boombeschermer, of ze nou in je eigen tuin staan of op het terrein van een ander. Vier en respecteer de bomen in je omgeving. Geef bomen de vrijheid om bovengronds EN ondergronds te groeien. Laat natuurlijke, organische materialen (blad, gras, paddenstoelen) rondom bomen staan. Kap, halveer of vermink niet bomen zonder goede reden! En nee, schaduw in de tuin, veel blad in de herfst, of een minder rendement van je zonnepanelen zijn echt géén goede redenen om een gezonde boom te kappen.

Boom adopteren

Geen boom in je eigen tuin of in de buurt?
Je kunt ook een boom adopteren in een duurzaam beheerd bos! (zie 🔗)

Alles over bomen op één plek!

Wil je nog meer te weten komen over bomen, zie de kennisbank van Bomen Zijn Belangrijk: er is online veel informatie te vinden over bomen. Dat is fijn maar soms ook wat onoverzichtelijk. In deze kennisbank tref je geselecteerde artikelen aan uit vakbladen, foto’s en het hele Handboek Bomen.

Ben je ook een boombeschermer?

Hoe vol is je emmer?

💧 Hoe vol is jouw emmer? 😉

Watertekort? Droge tuin? Zet een dag lang een emmer in je gootsteen en vang al het water op dat anders verloren gaat. Denk aan water dat wegspoelt bij het wassen van fruit, omspoelen van glazen, of wanneer je wacht tot de kraan warm wordt. Je zult versteld staan hoeveel emmers water je zo opvangt! Gebruik dit water om je planten water te geven of het toilet door te spoelen.

💡 Kleine moeite, héél grote winst voor de natuur. Na één dag wil je waarschijnlijk niet meer stoppen!

🌍 Aanvullende tips om water te besparen

💦 Douchewater hergebruiken
Wat in de gootsteen kan, kan ook in de douche! Zet een emmer in de douche om het koude water op te vangen terwijl je wacht tot het warm wordt. Perfect voor de tuin of om de wc door te spoelen.

🌧 Regenwater opvangen
Installeer een regenton onder je regenpijp. Regenwater is ideaal voor je tuin en bespaart liters kostbaar drinkwater.

🌱 Slimme irrigatie
Gebruik een druppelsysteem voor bewatering. Zo krijgt elke plant direct water bij de wortels en gaat er minder verloren door verdamping.

🥕 Bewust koken
Het kookwater van pasta, rijst en groenten? Laat het afkoelen en gebruik het voor je planten. Dit water bevat voedingsstoffen waar ze van groeien!

🚰 Kraan dicht!
Sluit de kraan terwijl je je tanden poetst, je handen wast of je haar inzeept. Kleine beetjes besparen maken een groot verschil.

🚿 Waterbesparende apparaten
Overweeg waterbesparende douchekoppen, kranen en toiletten. Deze verminderen het verbruik zonder dat je comfort inlevert.

💡 Expert-tip: Regenwatersysteem voor thuis

Ben je al een pro in waterbesparing? Dan kun je nog een stap verder gaan!

🏡 Woon je in een koopwoning met kruipruimte? Overweeg een regenwatersysteem van JustNimbus. Dit vangt regenwater op en stuurt het naar je huishouden voor toiletspoeling of de wasmachine. Regenwater is zacht en perfect voor je was!

🔗 Zie ook onze andere tips:

🌱 Door deze tips toe te passen, bespaar je moeiteloos liters water en draag je bij aan een duurzamer leven. Probeer het eens en ervaar zelf het verschil!

#KleineStapjesGroteImpact 🚿💙

Met dank aan Leontien voor de foto’s.

Let op de kleintjes!

Paddenregen: de andere paddentrek! 🙃🐸

Heb je eerder dit jaar kikkerdril gespot in een spreng, poel of vijvertje? Dan kun je verwachten dat tussen de maanden mei en juli de jonge kikkers en padden het water verlaten om naar hun zomerbiotoop te trekken. Maar let op, deze schatjes zijn superklein, hooguit 1-2 cm, dus nog niet eens groter dan je nagels!
De ontwikkeling van de eitjes en larven duurt enige weken, maar doordat de meeste eieren rond dezelfde tijd en op dezelfde plaats zijn gelegd, komt er een moment waarop de kikker- en paddenbaby’s allemaal tegelijk het water verlaten; dan heb je een paddenregen. Of een kikkerregen!

Als je gaat wandelen, joggen, plandelen of ploggen in de buurt van vijvers, poelen en sprengen, houd dan je ogen open en let goed op waar je je voeten neerzet. 🧐

Bedreigd

“Er zijn er zoveel, wat maakt het uit als er per ongeluk een paar worden geplet?”, zou je kunnen denken. Kikkers en padden hebben het echter niet zo makkelijk in Nederland, met al onze nette en bestrate tuinen, en ze hebben al veel natuurlijke vijanden. Ze kunnen dus wel wat extra hulp gebruiken. Bovendien zijn ze heel nuttig in jouw tuin: kikkers en padden staan bekend om hun vermogen om grote hoeveelheden insecten te eten, waaronder muggen, vliegen, kevers en andere plaaginsecten. 🤗

Als je deze jonge kikkers of padden ziet, geef ze even de tijd en ruimte om hun weg te vinden. Wat je nog meer kunt doen om kikkers en padden een handje te helpen, is bijvoorbeeld een (ecologische) vijver in je tuin aanleggen. Zie voor meer informatie: Tegels eruit, vijver erin!

Ballet in de tuin

Grappige anekdote: in 2020 maakte het moestuintje van (Zero Waste Apeldoorn oprichter) Tiphaine in Zuid blijkbaar deel uit van de kikkers/padden-snelweg. Twee tot drie weken lang liep ze zo voorzichtig rond in haar moestuin dat haar buurman dacht dat ze aan balletdansen deed! 💃😂

Het duurt echter wel weken voordat deze “baby’s” groter worden, en tot die tijd kun je ze zien rondlopen op zoek naar eten en naar een goed “zomerverblijf“. Blijf alert! 👀

Heb jij deze leuke vriendjes gespot in Apeldoorn of omgeving? Deel het in de commentaren! 👇

Lieve nuttige beestjes!

Lieveheersbeestjes in je tuin: klein, schattig en supernuttig! 🐞🌿

Heb je een tuin, moestuin of balkon met planten? Grote kans dat je regelmatig bezoek krijgt van deze kleine, gevlekte superhelden: lieveheersbeestjes! Ze zijn niet alleen leuk om te zien, maar ook fantastisch voor de gezondheid van je planten.

Waarom lieveheersbeestjes zo belangrijk zijn voor je tuin
Lieveheersbeestjes zijn natuurlijke bestrijders van bladluizen. Een volwassen lieveheersbeestje eet er wel 80 per dag! Ook hun larven zijn ware roofmachines. Ze gaan daarnaast tekeer tegen spintmijten, trips, rupsen en andere schadelijke beestjes. Kortom: een gratis, circulaire oplossing voor een gezonde tuin zonder chemische middelen.

Let op hun larven en eitjes: niet weggooien!
In het voorjaar krijgen we vaak de vraag: “Wat zijn die rare beestjes op mijn planten? En die gele bolletjes onder het blad, is dat een plaag?
Nee hoor! Die gele bolletjes zijn juist lieveheersbeestjeseitjes. De larven die daaruit komen, zien er misschien niet zo schattig uit – een beetje als kleine alligatortjes – maar ze zijn minstens zo nuttig. Dus: zie je die gekke beestjes? Laat ze lekker zitten, ze doen goed werk!

60 soorten in Nederland
In Nederland komen zo’n 60 soorten lieveheersbeestjes voor, waarvan de 7-stippige misschien wel het bekendst is. Elke soort heeft haar eigen voorkeuren, maar allemaal dragen ze bij aan een luizenvrije tuin.

Zo help je lieveheersbeestjes in je tuin of op je balkon

  • Plant bloemen en kruiden die veel nectar bevatten, zoals dille, koriander, goudsbloem, margriet of duizendblad. Dat trekt zowel de volwassen kevertjes als andere nuttige insecten aan.
  • Laat afgestorven planten en bladresten in een hoekje van je tuin liggen: ideaal om in te overwinteren.
  • Heb je een balkon? Zet een paar potten met bloeiende kruiden neer en leg wat takjes of mos in een hoekje van je bak.
  • Maak zelf een eenvoudig insectenhotel van oude materialen, of gebruik snoeiafval, boomschors, klimop en dode takken om natuurlijke schuilplaatsen te creëren.
  • Zorg voor groenblijvende planten zoals klimop, varens of coniferen. Daar kruipen ze graag in weg.
  • Gebruik geen chemische bestrijdingsmiddelen: die doden ook lieveheersbeestjes en hun larven.

Let op de mieren!
Lieveheersbeestjes hebben vijanden, zoals mieren. Mieren “beschermen” bladluizen, omdat ze hun zoete honingdauw oogsten. Je hoeft mieren niet weg te jagen – ze zijn ook nuttig – maar probeer wel de balans te bewaren. Een potplant tussen bladluisgevoelige planten kan de route van mieren verstoren. Zo geef je lieveheersbeestjes meer kans.

Kortom: hoe meer biodiversiteit, hoe beter!
Door je tuin of balkon in te richten met planten en plekjes waar insecten kunnen schuilen, help je het ecosysteem én hoef je zelf minder te doen tegen plagen. Win-win!

Heb jij al lieveheersbeestjes, larven of eitjes gespot in je tuin of op je balkon? Laat ze hun werk doen, en geniet van een gezonde, groene en natuurlijk luizenvrije omgeving! 🌱🐞

Zaadjes Planten Bomen en Struiken

Zero Waste Tuinieren: zaaien, ruilen en redden 🌱🌻

De ene tuinier heeft het zaaiplan al maanden klaar in een bullet journal, terwijl de ander pas in actie komt zodra het zonnetje wat vaker schijnt en de temperatuur structureel boven de 10 graden blijft.
Of je nu tot team “zaaien met zonsopgang” of “nu wordt het wel eens tijd” behoort — goed bezig! Elke plant telt 🌍💚

Begin met een goede basis: biologisch en inheems

Kies zoveel mogelijk voor biologische én inheemse zaden. Deze soorten zijn aangepast aan ons klimaat, vragen minder water, trekken nuttige insecten aan (zoals bijen en lieveheersbeestjes) en zorgen voor een veerkrachtige tuin of balkon.
Let op keurmerken als EKO of Demeter, of koop bij betrouwbare biologische zadenzaken.

📦 Check eerst je zaadvoorraad

Voordat je nieuwe zaden koopt: duik even je kast of schuurtje in. Grote kans dat je nog zakjes hebt liggen!

  • Over de THT-datum heen? Geen paniek. Veel zaden zijn na jaren nog kiemkrachtig. Gewoon proberen!
  • Bewaar tip: Droog, donker en knaagdiervrij. Gebruik papieren zakjes in een goed afgesloten doos of kistje. Label ze met soort en jaartal — future you will thank you.

🔁 Ruilen is het nieuwe kopen

Zaden en zaailingen ruilen met andere tuiniers is niet alleen budgetvriendelijk, maar ook supergezellig en duurzaam.

💚 Word een Struikrover!

Wist je dat heel wat planten en struiken simpelweg worden weggegooid bij sloop- of renovatieprojecten?
De helden van Stichting Struikroven redden dit groen en geven het een tweede leven in de wijk.
Ook jij kunt struiken en planten “roven” (met toestemming 😉) via lokale buurtapps, marktplaatsgroepen of Facebook. Vraag eens bij een sloopproject in de buurt of je mag komen ‘oogsten’.
Zo geef je planten een tweede leven én voorkom je verspilling. Dubbele winst!

🌱 Extra tips voor duurzame zaaihelden:

  • Gebruik herbruikbare zaaitrays of wc-rolletjes als kweekpotjes.
  • Label met oude houten spiesjes en kurken (hergebruik wat je al hebt!).
  • Maak je eigen compost voor een voedingsrijke bodem.
  • Zaai bloemen voor bestuivers zoals bijen en vlinders — denk aan korenbloem, phacelia en goudsbloem.
  • Volg een gratis zaaikalender, zoals van Velt of de Groene Kalender, afgestemd op biologisch tuinieren.
  • Water opvangen? Zet een regenton neer, dat scheelt liters kraanwater én is zachter voor planten.

Of je nu begint met één bakje rucola op je balkon of een hele permacultuurtuin uitrolt: met duurzame zaadjes, wat creativiteit en een beetje buurtmagie maak je jouw stukje aarde groener én zero waste 🌼

🔗 Kaart Apeldoorn

Groen geluk? Ruil je plantjes!

Groen geluk? Ruil je plantjes! 🌱🪴

Mini-biebs voor boeken zijn inmiddels een bekend straatbeeld, maar wist je dat er ook steeds meer plantenbiebs opduiken in Apeldoorn en de rest van Nederland? Geen boekenkast, maar een kast vol stekjes, zaden, kamerplanten of moestuinplantjes. Gewoon bij iemand in de voortuin of aan de stoep. Superleuk én duurzaam!

In een plantenbieb kun je:
– Stekjes of plantjes ruilen die je over hebt
– Zaadjes, zaaigoed of zelfs plantenvoeding achterlaten
– Of gewoon iets meenemen (soms tegen een kleine vrijwillige bijdrage)

Vaak zijn de plantenbiebs geopend van maart tot en met oktober, met een mini-winterstop in de koudste maanden. Ze werken op basis van vertrouwen, en stimuleren hergebruik, biodiversiteit én verbinding in de buurt. Alles wat we bij Zero Waste Apeldoorn toejuichen!

In Apeldoorn vind je inmiddels meerdere plantenbiebs – deze worden bijgehouden op onze Zero Waste Kaart. Wil je verder kijken dan Apeldoorn? Check dan ook de landelijke kaart van de Stekjesroute.

Andere plekken om gratis of duurzaam planten te scoren:
1. Bij tuinverenigingen vind je vaak een zaadjes- of ruilkast
2. Via de Plantenasiel en ruilgroepen op Facebook, zoals:

  • Planten en Stekjes Apeldoorn
  • Tuin en Planten 055
  • Permacultuur Tuin
  • Natuurlijk Tuinieren
  • Moestuin Weggeefhoek – Gratis of ruilen van planten, zaden etc.
  • Operatie Steenbreek Apeldoorn
  • Groep van Operatie Steenbreek Apeldoorn
  • PlantenAsiel & Ruilen Apeldoorn
  • Voedselbossen
  • Mijn Groene en Natuurlijke Balkon – balkon tuinieren in potten en bakken
  • MINDER MAAIEN MEER BLOEMEN

3. In gratis- of weggeefgroepen op Facebook of buurtapps, zoals:

  • Gratis af te halen Apeldoorn en omgeving
  • Gratis Apeldoorn
  • Gratis of betaalbaar (Apeldoorn)
  • Weggeefhoek Apeldoorn gratis
  • Gratis af te halen apeldoorn eo
  • Weggeefhoek Apeldoorn
  • Weggeefhoek 055
  • Weggeefhoek 055 & Omstreek

4. Zoek een planten- en stekjes ruilmarkt in de buurt of organiseer een zelf!

Veel van deze planten zijn afgedankt en kunnen met een beetje liefde weer helemaal opleven. Win-win voor jou én de plant!

Ook leuk: word een Struikrover!

De stichting Struikroven redt planten en struiken die anders verloren zouden gaan bij sloop of renovatie. Ook jij kunt in jouw buurt actief worden en planten een tweede leven geven – houd daarvoor buurtapps, lokale groepen of sloopprojecten in de gaten.

💚 Bonus tip!

Denk ook aan het ruilen van plantpotten, stekgrond of bloembakken die je over hebt. Die komen in de lente altijd van pas.

Zo maak je jouw tuin, balkon of woonkamer groener, zonder dat het geld hoeft te kosten. Goed voor je portemonnee, goed voor het milieu én goed voor de bijtjes! 🐝🌼

(Drink)water voor de vogels

(Drink)water voor vogels en alle tuinvriendjes! 🐦🐝🦔

Vogels, egels, bijen en vlinders: allemaal zijn ze dol op een plonsje of slokje vers water. En ze hebben het nodig ook! Zeker op warme dagen, of als het langere tijd niet regent, is een watervoorziening in je tuin of op je balkon geen luxe, maar pure noodzaak. Zorg dus voor vers (drink)water voor de vogels en alle tuinvriendjes in je tuin (of op je balkon).

💧 Waarom water in je tuin belangrijk is

Water is niet alleen onmisbaar om te drinken, maar ook om af te koelen en te badderen. Voor vogels is een schoon badje essentieel voor hun verenkleed. Insecten en kleine zoogdieren gebruiken het om te overleven tijdens droge periodes. En wist je dat egels en bijen enorme dorst kunnen krijgen tijdens zwoele zomernachten?

🌱 Tips voor duurzame waterpunten

Je hoeft geen duur vogelbadje aan te schaffen. Kijk eens rond in je keukenkastje, schuur of kringloopwinkel. Van een oude soepkom tot een gebarsten bloempot of een diepe terracottaschaal: bijna alles kun je hergebruiken of upcyclen tot een origineel dierenbadje.

Plaats de waterbakjes op verschillende plekken en hoogtes in je tuin:

  • Op de grond voor egels, muisjes of dorstige bijen.
  • Op een tafeltje of omgekeerde bloempot voor vogels of vlinders.
  • Voeg wat mos, steentjes of schelpen toe waar insecten veilig op kunnen landen.
  • Zet schaaltjes in de schaduw om het water koel te houden én verdamping te verminderen.

💡 Extra tips voor hygiëne en veiligheid

  • Ververs het water dagelijks, zeker op warme dagen.
  • Maak de bakjes regelmatig schoon met een borstel en wat water (zonder zeep).
  • Gebruik ondiepe schaaltjes, zodat kleine dieren niet kunnen verdrinken.
  • Zet het waterpunt op een veilige plek, uit de buurt van katten of ander gevaar.

🌻 Tuindier-vriendelijk én circulair

Met hergebruikte materialen geef je oude spullen een tweede leven én help je de biodiversiteit in je buurt vooruit. En eerlijk is eerlijk: een zelfgemaakt vogelbadje heeft vaak meer charme dan iets uit de winkel.

📌 Inspiratie nodig?
Bekijk de duurzame DIY-tips van Vogelbescherming Nederland:
👉 Recycle wat voor een vogelbadje

Samen maken we Apeldoorn – én onze tuinen – groener, gezelliger én natuurlijk afvalvrij! 🌿💧 ☀️

Duurzame cadeaus voor Vaderdag

Jaarlijks, op de derde zondag in juni, wordt Vaderdag gevierd 💗

Nog maar net een paar weken na Moederdag lijkt het wel een déjà vu: met reclames op tv, in folders en in winkels word je wéér verleid tot (over)consumptie; als een soort Moederdag 2.0, maar dan met een beetje meer mannelijkheid en testosteron (ho ho ho! Alsof moeders niet stoer kunnen zijn en vaders niet gevoelig! 😉). Als zero-waster letten we daar niet op, want Vaderdag gaat natuurlijk over de liefde voor je vader en niet over de winst van bedrijven. Dit zijn onze tips voor duurzame cadeaus voor Vaderdag!

Je vader in het zonnetje zetten

Liefde kun je op allerlei manieren tonen zonder het milieu of je eigen portemonnee te belasten. Hier zijn een paar tips en ideeën:

Geef je vader leven

🌳 Als je vader ruimte heeft in de tuin of op het balkon, geef hem dan een biologische (en lokaal geteelde) inheemse plant of boom cadeau. Geen ruimte voor (nog) een plant of boom? Laat er dan één planten via bijvoorbeeld Trees For All.
🌺 Of geef hem een potje met biologische en lokaal gekweekte inheemse bloemzaden, zodat hij zelf kan bepalen waar wat extra vrolijkheid mag groeien.

Omdat liefde (ook) door de maag gaat

🍽 Maak zelf het ontbijt klaar voor je vader, bak zelf een cupcake, of verras hem met een vegetarische/vegan barbecue!
🎀 Koop (fairtrade) chocolaatjes en/of snoepjes in je eigen meegenomen potje/zakje. Geef ze cadeau in een hergebruikt glazen potje of blikje, met een (oud) stoffen lintje.
🍺 Geef je vader een (h)eerlijke biologische wijn, bier of likeur uit de regio cadeau, zoals wijn van Buitenpost, Puik bier of Limoncello uit Apeldoorn (Puur Smaack / Amante)!

Geef je vader (vrije) tijd

🏄‍♀️ Geef je vader een ‘moment’ cadeau: een middag samen klussen en kletsen, een reeks wandelingen in jullie favoriete tuinen of bos, een fietstocht en (zero waste) picknick langs het kanaal.

Kaart & Cadeau

✏️✂️ Maak zelf een kaartje voor je vader van oud papier. Op Pinterest vind je talloze ideeën voor inspiratie.
💕 Koop een cadeau bij de kringloopwinkel (of geef een Kringloopwinkel cadeaubon). Een leuke mok voor de koffie of een interessant boek over je vaders hobby? Een tweedehands cadeau als eerste keus. Hergebruik is duurzaam en veel vaders houden daarvan!
📚 Je kunt trouwens kiezen uit duizenden boeken bij de 120+ minibiebs in Apeldoorn en omgeving!
🎁 Of geef je vader het geschenk van zero waste! Bijvoorbeeld een safety razor en een zeepbar om te scheren, een coole RVS drinkfles of broodtrommel, een (door jou gepersonaliseerde) reisbeker voor zijn koffie to-go in de ochtend.
🧣 Pak het cadeau in volgens de kunst van furoshiki, het inpakken met stof.

Wat is jouw Zero Waste Vaderdag-tip? Deel het in de commentaren 👇