tip it's a wrap bijenwasdoeken

It’s a wrap!

/in /door

It’s a wrap! 🍯 – Zero Waste met bijenwasdoeken (of vegan variant)

Bijenwasdoeken zijn een perfect alternatief voor plastic huishoudfolie of aluminiumfolie. Je gebruikt ze om voedsel te bewaren, in te pakken of af te dekken — helemaal verpakkingsvrij én herbruikbaar. En: er bestaan ook plantaardige, vegan alternatieven voor wie geen dierlijke producten wil gebruiken.

🍯 Waarom bijenwasdoeken?

Een bijenwasdoek is een herbruikbare food wrap, gemaakt van (biologisch) katoen dat is doordrenkt met bijenwas, jojoba-olie en boomhars.
De combinatie zorgt voor een flexibele, ademende en licht plakkerige doek die je met de warmte van je handen perfect om je product heen kunt vouwen — van een stuk kaas tot een halve courgette of je boterhammen voor onderweg.

🛑 Geen plasticfolie meer nodig
✅ Antibacterieel
✅ Ademend (dus: minder schimmelvorming)
✅ Herbruikbaar tot wel een jaar of langer

💡 Je bespaart met een setje bijenwasdoeken makkelijk tientallen meters plastic folie per jaar.

🍞 Waar gebruik je bijenwasdoeken voor?

  • Kaas en (vegan) boter
  • Groente en fruit (denk aan een halve avocado of citroen)
  • Brood en boterhammen
  • Restjes die je even wil bewaren in de koelkast
  • Afdekken van kommetjes of schalen
  • Snackwrap voor onderweg

Let op: gebruik liever géén bijenwasdoeken voor rauw vlees of vis — dat is minder hygiënisch en moeilijker goed schoon te maken.

🧼 Schoonmaken = koud water!

Reinig de doeken met koud water en (indien nodig) een beetje mild afwasmiddel.
Gebruik geen warm water, want dan smelt de bijenwaslaag en gaat je doek stuk.
Laat de doek aan de lucht drogen en bewaar deze plat, opgerold of opgevouwen.

Gebruik de bijenwasdoek ook niet in de magnetron of oven — die temperaturen zijn funest voor de waslaag.

⏳ Hoelang gaan bijenwasdoeken mee?

Bij normaal gebruik kun je je bijenwasdoeken ongeveer 10 tot 12 maanden gebruiken.
Na verloop van tijd verliezen ze wat plakkerigheid en antibacteriële werking, maar je kunt ze eenvoudig verversen door opnieuw te behandelen met een mengsel van bijenwas en jojobaolie (of een vegan alternatief).

Zo verleng je de levensduur nóg verder — en hoef je geen nieuwe te kopen.

🌱 Vegan wasdoeken? Jazeker!

Strikt genomen bestaat een “vegan bijenwasdoek” natuurlijk niet (want bijenwas komt van bijen), maar de term wordt vaak gebruikt voor doeken die zijn behandeld met plantaardige wassen, zoals:

Net zo handig, volledig plantaardig en ook gewoon zelf te maken!

🧵 Zelf bijenwasdoeken maken

Zelf een bijenwasdoek (of vegan wasdoek) maken? Superleuk én low waste!
Je hebt slechts nodig:

  • Een katoenen lapje
  • Bijenwas (of candelillawas voor vegan variant)
  • Eventueel jojoba-olie en hars voor betere hechting
  • Een bakpapier, een oven of strijkijzer

🎥 Check deze handige tutorial van Emily-Jane Townley (LevenZonderAfval.com): https://m.youtube.com/watch?v=IA5Jxxyl3_U

🛍️ Waar koop je bijenwasdoeken?

Ze zijn te koop:

Ze zijn vaak verkrijgbaar in sets van 3 (klein, middel, groot), in allerlei leuke prints en kleuren.

🌍 Kleine gewoonte, grote impact

Of je nu kiest voor een bijenwasdoek of een vegan variant: je helpt flink mee om afval te verminderen. Weg met de plastic folie, hallo herbruikbare wrap!
It’s a wrap — en dat mag gezien worden!

Tip Broodzak Liever brood in de zak

Liever brood in de zak…

/0 Reacties/in /door


Liever brood in de zak… dan onnodig plastic in de PMD bak! 😇

Iedere week belandt er ongemerkt behoorlijk wat verpakkingsafval in de prullenbak — en dat is vaak totaal onnodig. Eén van de makkelijkste én lekkerste manieren om verpakkingen te besparen? Neem je eigen broodzak mee naar de markt, bakker of natuurwinkel! 🥖

Verpakkingsvrij brood kopen: zo makkelijk kan het zijn

Een gemiddeld huishouden van vier personen eet zo’n vier broden per week. Door brood (en andere lekkernijen) in een herbruikbare broodzak te kopen, bespaar je al snel ruim 200 plastic zakken per jaar. Tel daar croissantjes, broodjes en koekjes bij op, en je impact groeit flink. Kleine moeite, groot verschil!

Waar kun je verpakkingsvrij brood kopen?

  • Bij de bakker of op de markt is verpakkingsvrij kopen vaak geen probleem: daar wordt brood meestal pas op verzoek verpakt.
  • In natuurwinkels vind je vaak zelfbediening met losse broodjes, koekjes en ander lekkers.
  • In de supermarkt is het soms lastiger, omdat het brood al vroeg op de dag in plastic is verpakt. Maar wie zoekt, vindt! Sommige filialen hebben een zelfbedieningsafdeling of willen graag met je meedenken als je je eigen zak meeneemt.

Herbruikbare broodzakken: wat, waar en hoe?
Een goede broodzak is:
✔️ Herbruikbaar
✔️ Wasbaar op 30°C
✔️ Gemaakt van stevig materiaal zoals (biologisch) katoen, linnen of gerecycled PET (bijvoorbeeld van het merk Onya)
✔️ In allerlei formaten verkrijgbaar – zelfs voor stokbrood!

💡 Tip: Ben je handig met een naaimachine? Maak je eigen broodzak van een oud laken of overgebleven stof. Super duurzaam en origineel!

Brood bewaren & invriezen zonder afval
Ook het bewaren en invriezen van brood kan prima zonder wegwerpplastic:

  • Gebruik je stoffen broodzak ook in de vriezer (zeker de modellen met waterdichte binnenzak van gerecycled PET).
  • Of: vervoer je brood in een stoffen zak en bewaar het thuis in een oude plastic broodzak (die je dus steeds hergebruikt). Let wel op: hou de zak droog van binnen tegen schimmelvorming.
  • Een broodtrommel werkt ook goed in combinatie met je broodzak.

En dan hebben we het nog niet gehad over… croissants, koekjes en taartjes 🧁
Bij de bakker, natuurwinkel en op de markt zijn ook veel zoete en hartige lekkernijen verpakkingsvrij verkrijgbaar. Neem een goed afsluitbare trommel (zoals van Mepal of Tupperware) of glazen bakje mee voor kwetsbare lekkernijen.
Wist je dat je soms ook droge gist los kunt kopen bij de bakker? Vraag het gerust – met je eigen potje of bakje in de aanslag!

Twijfel je nog of dit “mag”? Eigen verpakkingen zijn (bijna) overal welkom!

Steeds meer winkels en marktkramen zijn helemaal oké met klanten die hun eigen bakjes of zakken meebrengen. Om dat nóg duidelijker te maken, heeft Zero Waste Nederland een speciale raamsticker ontworpen: “Neem gerust je eigen verpakking mee.”
👉 In Apeldoorn hebben we zelfs een kaart gemaakt van deelnemende winkels en markten: Bekijk de kaart.
👉 Wil je als winkelier of marktkraam meedoen? Mail ons op info@zerowasteapeldoorn.nl — we hebben nog stickers op voorraad!

Nieuw in de wereld van Zero Waste winkelen? Doe mee met een Zero Waste Wandeltour!

Tijdens onze Zero Waste Wandeltours nemen we je mee langs winkels, marktstalletjes en bakkerijen waar je met je eigen verpakkingen terechtkunt. Je ziet hoe makkelijk en leuk het is om verpakkingsvrij te winkelen — en we delen natuurlijk praktische tips en leuke anekdotes.
📅 De tours worden een paar keer per jaar georganiseerd. Bekijk de video, meld je aan voor onze nieuwsbrief of stuur ons een mailtje!

Extra tips voor Zero Waste broodliefhebbers:

🍞 Gebruik een stoffen broodzak ook als picknickzak!
🥖 Vraag bij je bakker naar restjes of snijbrood — vaak verpakkingsvrij en voordelig. Kijjk of je bakker meedoet met het TooGoodToGo initiatief! Goed tegen voedselverspilling
🥪 Maak zelf crackers of croutons van oud brood, zo hoef je niks weg te gooien.
🧼 Broodzak vies? Draai hem binnenstebuiten en was mee met een lage-temperatuur-was.

Elke keer dat je je eigen zak meeneemt, bespaar je afval. En met brood, broodjes en koekjes gaat dat sneller dan je denkt. Dus: zak mee, goed brood kopen, plastic besparen. Zo simpel is het 🌍💚

Groenten, Fruit en Bloemen: vers van het land! 🥬🥕🍅🍓💐

/0 Reacties/in , /door

Lokaal, biologisch en onverpakt

In een vorige tip, las je dat lokaal en biologisch eten met het seizoen mee één van de meest duurzame stappen is die je kunt zetten. En natuurlijk nog beter als je je groenten & fruit zoveel mogelijk zonder verpakking koopt.
Naast het zelf kweken van groenten en fruit, of die bij de supermarkt, (biologische) markt, of natuurwinkel te kopen, kun je ook kijken naar het aanbod bij streekboerderijen. Tegenwoordig zijn veel opties mogelijk, van kleine markt direct bij de boer, tot groentepakketten, Herenboerderijen, of zelf oogsten op het land! We leggen het uit in deze tip:

Groentepakket op maat

Uiteraard zijn de spelregels bij elke boer/organisatie net even iets anders, dus lees altijd de voorwaarden aandachtig voordat je je aanmeldt voor een groentenpakket abonnement .
Over het algemeen, werkt het ongeveer zo:

  • Het groenten (en fruit) pakket wordt door de organisatie samengesteld en bevat een gevarieerd aanbod van seizoensgroenten. Je eet wat het land op dat moment te bieden heeft en zult ook nieuwe verrassende groenten ontdekken (meestal is een receptenboek meegeleverd).
  • Het groenten (en fruit) pakket haal je op een bepaalde dag op bij een adres bij jou in de buurt of een zgn. afhaaladres.
  • De groenten (en fruit) van het groentepakket komen zoveel mogelijk van het eigen land. Bij het samenstellen let de organisatie op de variatie: een kookgroente, groente voor salade, en ook letten ze op kleur en smaak van de groenten.
  • In de winter wordt het assortiment indien nodig aangevuld met groenten van collega telers in de regio of van een verdeelcentrum, vaak zijn dat biologische groenten (Odin), en zoveel mogelijk van Nederlandse bodem.

Herenboerderij

Een Herenboerderij is een plaats waar leden en hun boer elkaar ontmoeten en waar mooie initiatieven ontstaan. Recepten worden uitgewisseld, workshops en lezingen verzorgd, leuke kinderactiviteiten georganiseerd en rondleidingen gegeven. (De organisatie) Herenboeren en hun boer werken zo duurzaam mogelijk, en dat zie je terug op het land. De bodemkwaliteit verbetert, de natuur ontwikkelt en het landschap herstelt zich. Zo is het voor mensen, planten én dieren een fijne plek om te zijn. Herenboeren runnen met elkaar een bedrijf. Hun boer zorgt voor voldoende duurzaam en kwalitatief goed voedsel en krijgt daarvoor een prima salaris. Zo maken de Herenboeren werk van een eerlijk, door mensen gedragen en bovenal toekomstbestendig voedselsysteem. In de omgeving van Apeldoorn vind je 2 Herenboerderijen (Zie links hieronder)

Zelf oogsten

Wil je graag gezonde, lokaal geproduceerde voeding voor een betaalbare prijs? Maakt het versaanbod in de supermarkt je niet blij? Heb je altijd gedroomd van een moestuin, maar heb je geen groene vingers of te weinig tijd? En wil je wel genieten van zelf oogsten en plukken? Dan is de zelfoogsttuin misschien ook iets voor jou!
Naast kruiden en bloemen kun je in een zelfoogsttuin de meest verse groenten zelf oogsten. De boer zorgt voor het land, maar het zijn ook een beetje jouw groenten. Zodra ze oogstrijp zijn krijg je een bericht en kun je je eigen worteltjes, kolen of pompoenen uitzoeken.

Hoe het werkt:

De meeste zelfoogsttuinen werken op basis van een (jaarlijks) lidmaatschap of abonnement in ruil voor een deel van de oogst.
De tuinder laat via infoborden, vlaggen en social media weten wat er die week geoogst mag worden.
Wekelijks kun je langs komen voor verschillende groenten, een bosje kruiden en een bakje fruit.
Het oogstseizoen duurt ongeveer van mei tot oktober-november.

De vele voordelen van zelf oogsten:

Vers, gezond en lekker: je weet wat je eet en wat er met dat voedsel gebeurt voordat het op jouw bord belandt. Je leert welke groenten wanneer groeien en hoeveel tijd, aandacht en energie hierin gaat zitten.
Korte voedselketen: je vermindert aanzienlijk het aantal voedselkilometers; wat je plukt kan minuten later al op je bord liggen. Je groenten gaan ook langer mee dan groenten uit de supermarkt.
Sociaal gebeuren: je ervaart hoe leuk het is om zelf te oogsten op een fijne plek, om even te ontspannen in de buitenlucht. Je hebt direct contact met de boer(in), vrijwilligers en zelfoogsters; die waarschijnlijk graag pluktips en recepten met je delen.
Beter voor het milieu: je draagt bij aan een betere aarde. Veel zelfoogsttuinen zijn biologisch of biodynamisch, telen met respect voor de natuur en verrijken de bodem en biodiversiteit. Dit wordt ook wel regeneratieve landbouw genoemd. Zelf oogsten voorkomt verpakkingsmateriaal en dus (plastic) afval.
Minder voedselverspilling: Je oogst wat je nodig hebt. Je leert je eten (nog meer) waarderen en het eten heeft een rijkere smaak.
Heerlijk is eerlijk: de boer krijgt een eerlijker loon. Risico’s en opbrengsten worden gedeeld met plukkers/oogsters die vooraf een abonnement afsluiten.

Rechtstreeks bij/van de boer

Natuurlijk kun je ook gewoon ervoor kiezen om losse producten te kopen bij boerderijwinkels in jouw buurt, zonder abonnement of lidmaatschap. In de links hieronder vind je een overzicht van streek boerderijen en ook landelijke organisaties.
Ontdek een grote lijst van boerderijwinkels in Nederland, met verse groenten, fruit, kruiden en lokale producten, allemaal binnen handbereik. (En steeds meer van deze winkels bieden bezorgservice).

Links

Neem je eigen verpakking mee!
Foto: Herenboeren.nl
Foto: Stadsakkers,nl
Foto: Pluktuin Apeldoorn
Foto: De Warmoezerij
Foto: Moestuin Havenpark
Volkstuin

Groenten en Fruit: Denk vooral in korte keten!

/0 Reacties/in , /door

Verpakkingsvrij en duurzaam je boodschappen doen? Appeltje-eitje met onze tips!

Groenten en Fruit: Denk vooral in korte keten!

Lokaal en biologisch eten met het seizoen mee is één van de meest duurzame stappen die je kunt zetten. En natuurlijk koop je je groenten & fruit zoveel mogelijk zonder verpakking.
Een tijd geleden deelde Tiphaine deze anekdote op onze socials:
“Vroeger, toen ik nog niet zo zeer bezig was met een duurzame leefstijl, kocht ik zoete aardappelen wanneer ik er zin in had, uit de supermarkt, per vliegtuig uit Zuid-Amerika gevlogen en vol pesticiden bespoten.”
-> De eerste kleine duurzame stap was om een biologische variant te kopen.
-> De volgende stap was om de biologische zoete aardappelen alleen te kopen wanneer ze in Nederland werden geteeld.
-> Tegenwoordig kweekt ze ze zelf in de moestuin. Lokaal, biologisch en in het seizoen. (H)Eerlijk. 👌🌍💚”

Kleine stapjes – Grote (positieve) impact

Zomaar een voorbeeld van kleine stapjes die je kunt zetten voor een klimaatbewuster bestaan: anders eten en anders je groenten en fruit kopen of zelf je groenten en fruit telen. Natuurlijk, niet iedereen heeft een eigen tuin of groot balkon, maar je kunt bijvoorbeeld ook denken om je aan te sluiten bij een moestuinvereniging (‘eigen’ tuin) of bij een moestuin buurtinitiatief (vrijwilligerswerk). In de gemeente Apeldoorn zijn er diverse moestuin verenigingen en initiatieven te vinden (zie voor meer informatie: Lokale duurzame initiatieven).

Vers van het land

Heb je geen groene vingers, geen tijd/zin om te tuinieren en/of koop je liever je groenten en fruit vers van het land? Kies dan liever voor seizoensgebonden producten die duurzaam, biologisch en/of lokaal zijn geteeld. Let op de bordjes met het land van oorsprong bij de natuurwinkel en in de supermarkt, of ga naar de (biologische) markt, of koop/bestel je groenten bij een lokale boerderij of coöperatie (zie voor meer informatie: Lokale duurzame initiatieven).

Fork Ranger

Soms kan het best ingewikkeld zijn om goed geïnformeerd de juiste keuze te maken qua voeding. Gelukkig zijn er mensen die heel veel tijd stoppen in onderzoek en dat in een handige (gratis) app zetten, zoals de app ‘Fork Ranger‘. Deze app helpt je om het zo makkelijk mogelijk te maken om klimaatvriendelijk te eten. Ze gebruiken data en storytelling om te laten zien welke keuzes het meeste uitmaken en ontwikkelen makkelijke recepten om kennis in praktijk te brengen.

Too Good To Go & geredde groenten & fruit

Het beste kies je dus voor lokale producten uit de volle grond (of uit het land, of uit de EU). Als consument heb je invloed op het aanbod. Niet voor niets wordt er gezegd dat je elke dag met je portemonnee stemt op de wereld die je graag wilt hebben: hoe minder van bepaalde producten (bij voorbeeld uit verre landen) worden verkocht, hoe minder besteld wordt door de winkelier. Het is in niemands belang om producten uit ver te laten komen als ze toch worden verspild.
Dit gezegd hebbende, groenten en fruit staan op de top 3 van het meeste verspilde soort voedsel in Nederland. Door groenten en fruit uit de kortingbak “Tegen voedselverspilling”, via een TooGoodToGo aanbieding, of bijvoorbeeld door je aan te melden als ‘soldaat’ van de No Waste Army kun je groenten en fruit redden die anders worden verspild.

Groente en fruit netten & zakjes

De meeste groenten en fruit kun je op de markt en zelf in sommige supermarkten en natuurwinkels gewoon los in een mand (en op de band bij de kassa) doen. Als je liever de groenten en fruit inpakt, kun je ervoor kiezen om herbruikbaar/wasbaar zakjes en netjes te gebruiken. Hiermee vermijd je veel verpakkingsafval.
Herbruikbare zakjes en netjes, zijn (zeer) stevig maar licht in gewicht, verkrijgbaar in allerlei kleuren, vormen en maten, ook in verschillende materialen: (bio)katoen, nylon.
Wasbaar op 30 °C in de wasmachine, doe ze liever niet in de droger want ze kunnen krimpen.
Als je een beetje handig bent met een naaimachine, kun je ze ook zelf maken, van oude lakens bijvoorbeeld. Zorg er alleen voor dat je een niet al te zwaar materiaal gebruikt want in sommige winkels (en supermarkten) kun je niet de weegschaal resetten (“tarreren“), en betaal je dus het gewicht van het zakje zelf mee met de inhoud.
Bonus Tips voor je eigen verpakking:

  • Kies liever voor een plasticvrij variant, want nylon zakjes laten microplastics los tijdens gebruik en tijdens het wassen.
  • Doe fruit en groenten die wat zachter zijn en snel kunnen beschadigen, in een bakje (kunststof/RVS) – maar let op dat je het gewicht van het bakje niet meeweegt. Dus weeg eerst de groente of het fruit los om de prijs te bepalen en stop het daarna in je bakje.

Zero Waste Wandeltour

Is winkelen met je eigen verpakkingen nieuw voor je en weet je niet zo goed wat daarin mogelijk is, of voel je nog een drempel om dat te gaan doen? We nemen je dan graag eens mee op “zero waste wandeltour”. Tijdens de tour laten onze lokale Zero Waste helden zien waar je terecht kan met je eigen verpakkingen en hoe makkelijk en gewoon dat is. Deze wandeltours worden een paar keer per jaar georganiseerd en zien er zo uit: https://www.youtube.com/watch?v=OrOai3UmDvc
Abonneer je op onze maandelijkse nieuwsbrief, houd de agenda in gaten of stuur ons een mailtje als je een zero waste wandeltour in Apeldoorn wilt volgen.

Eigen verpakking welkom

Over het algemeen mag je losse producten kopen met je eigen verpakking, het kan soms gebeuren dat een winkelier het zelf niet fijn vindt omdat hij/zij het niet hygiënisch vindt. Je kunt het altijd aan de winkelier vragen, of letten of je een sticker op de winkelruit of marktkraam ziet.
Om de drempel te verlagen voor klant EN winkelier, heeft Zero Waste Nederland namelijk een sticker ontworpen met daarop te tekst “Neem gerust je eigen verpakking mee”. Bij veel winkels en marktkramen in heel Nederland wordt zo duidelijk aangegeven via deze raamsticker dat de winkelier het heel normaal vindt als je je eigen verpakkingen meeneemt.
In Apeldoorn hebben we deze winkels in kaart gebracht: https://tinyurl.com/4vs85vsw
Wil je als winkelier of marktkraamhouder binnen de gemeente Apeldoorn zo’n sticker op je winkelraam of marktkraam opplakken? Stichting Zero Waste Apeldoorn heeft een aantal stickers op voorraad, je kunt een sticker via de mail aanvragen: info@zerowasteapeldoorn.nl.

Duurzaam Pasen

Duurzaam Pasen

/0 Reacties/in , /door
Duurzaam Pasen

🌼🐣 Yay! 2️⃣0️⃣+ tips voor een zo duurzaam mogelijk Pasen!

Of je nu groots uitpakt of het lekker knus houdt: met deze tips maak je jouw paasontbijt, brunch of diner niet alleen gezellig, maar ook een stukje liefdevoller voor onze planeet 🌍💚

🌿 Tafel, servies en decoratie

🤏 Less is more: houd het simpel en koop alleen wat je écht nodig hebt
🔁 Hergebruik spullen van vorige jaren – die ene konijnenvaas verdient best nog een comeback
🧶 Knutsel zelf versiering met kinderen (of zelf!): denk aan vlaggetjes van restjes stof, eierdooshaasjes, of servetringen van wc-rollen
🚪 Leen servies of tafeldecoratie van buren, vrienden of familie
👛 Ruilen? Leuk én duurzaam! Organiseer een paasswap met je buren
🛍 Geen succes met lenen of ruilen? Duik de kringloopwinkel in
✋ Vermijd goedkope plastic gadgets of decoratie uit lagelonenlanden: niet duurzaam, en vaak niet eerlijk
🌷 Wil je bloemen? Kies voor lokaal en biologisch. Denk ook aan bolbloemen zoals tulpen of narcissen die je daarna in de tuin kunt planten
🍽 Gebruik een stoffen tafelkleed en stoffen servetten – feestelijk én herbruikbaar
🛍️ Paasmandjes: gebruik herbruikbare mandjes (geen wegwerp plastic)

🎨 Extra tip: gebruik natuurlijke verf om eieren te versieren (zoals kurkuma, rode kool of bietensap)

🥕 Eten & drinken met een groen tintje

🚶‍♀️🚲🚌 Doe je boodschappen met de fiets, te voet of met het OV
🎒 Neem herbruikbare zakjes, bakjes en tassen mee
🏬 Winkel lokaal bij biologische markten of natuurwinkels
🥦 Koop seizoensgroenten van lokale telers: lekker en met minder transport kilometers
♻️ Koop alleen wat je nodig hebt en plan slim – zo voorkom je verspilling
🧑‍🍳 Kook met gered voedsel van initiatieven zoals Too Good To Go of een voedselkastje
🥗 Ga (deels) plantaardig: Pasen is hét moment voor een feestelijke vega(n) maaltijd
Koffie & thee: Kies voor fairtrade en biologische koffie/thee en zet koffie zonder cups (of gebruik herbruikbare cups)
🍞 Haal je (biologische) paasbrood zonder verpakking bij een lokale bakker
🥚 Kies voor biologische of lokale eieren
🍫 Kies voor biologische, fairtrade chocolade – zoals van Tony’s Chocolonely of Chocolate Makers
🥚 Tip: losse chocolade eitjes zonder folie kun je vaak vinden bij (eco) speciaalzaken zoals Bijzondere Bonen, in Apeldoorn

Kies voor fairtrade en biologische koffie/thee

Bonus tips

✨ Toch eitjes in aluminiumfolie gekocht? Maak er één grote prop van en lever die in bij je PMD-afval. Hoe groter de prop, hoe beter deze wordt herkend én gerecycled
🎧 Zin in inspiratie? Luister naar de podcast Die Duurzame Meiden – check hun aflevering over duurzame paasdecoratie!

💚 Duurzaam Pasen = bewust Pasen

Met kleine aanpassingen maak je een groot verschil. Duurzaam Pasen betekent minder afval, minder verspilling én meer verbinding. Want bewuste keuzes smaken altijd beter 🌱

Fijne, feestelijke, duurzame Pasen gewenst! 🐣🌷🌍

Zelf compost maken? Dit zijn de beste methodes!

Ga zelf aan de slag met composteren

/0 Reacties/in , , /door
Zelf compost maken? Dit zijn de beste methodes!

Zelf compost maken? Dit zijn de beste methodes! ♻️🌱

Eerder schreven we al over het belang van een schone GFT stroom om goede compost op grote schaal te maken. Maar wist je dat je ook zelf thuis compost kunt maken? En dat dit heel eenvoudig is?

Er zijn zoveel manieren om te composteren, dat we ze nooit in één kort bericht kunnen behandelen. Daarom vandaag een paar highlights uit de handige website: CompostBrigade.nl. Check deze site voor alle ins en outs over composteren!

Vier manieren om zelf te composteren

🌱 Wormcomposteren
Met een wormenbak zetten compostwormen groente- en fruitresten om in hoogwaardige compost. Je voert ze met ongekookte groente en fruit, en zij doen de rest! Het resultaat? Voedzame compost en vloeibare plantenvoeding (‘wormthee’) die perfect is voor je tuin.

🌱 Fermenteren (Bokashi)
Bokashi is een zuurstofloos proces waarbij organisch materiaal wordt gefermenteerd in plaats van gecomposteerd. Dit is een snelle manier om je keukenafval om te zetten in voedingsrijke bodemverbeteraar.

🌱 Koud composteren
Dit is de meest traditionele manier van composteren: je stapelt keuken- en tuinafval in een composthoop en laat de natuur zijn werk doen. Het duurt wat langer, maar het is simpel en werkt altijd.

🌱 Warm composteren
Als je een snelle compostering wilt, is warm composteren ideaal. Door een goede mix van materialen, zuurstof en vocht kan de temperatuur in de composthoop oplopen tot wel 65°C. Hierdoor breekt organisch materiaal razendsnel af, en is je compost binnen 6-8 weken klaar!

Waarom lokaal composteren belangrijk is

🌱 Een gezonde bodem
Wat uit de natuur komt, moet terug de natuur in! Compost voedt de bodem en helpt planten beter groeien. Daarnaast houdt een gezonde bodem beter water vast, wat handig is in droge zomers.

🌱 Minder broeikasgassen
Wanneer GFT-afval verbrandt of op een afvalberg belandt, komt er veel CO₂ vrij. Door te composteren houd je koolstof vast in de bodem en help je klimaatverandering tegen te gaan.

🌱 Je eigen potgrond maken
Hoe tof is het om van je eigen afval een waardevolle grondstof te maken? Met zelfgemaakte compost weet je precies wat je aan je planten geeft!

🌱 Minder restafval
In sommige steden bestaat meer dan 30% van het restafval uit GFT. Door te composteren haal je waardevol materiaal uit de afvalstroom, en hoeven vuilniswagens minder rond te rijden.

Extra tips voor beginners

✔️ Composteren kun je leren!
Heb je vragen of wil je tips? Sluit je aan bij online tuiniergroepen, of bezoek Moestuin Havenpark Apeldoorn op woensdag- of donderdagochtend. Help een keer mee en krijg direct handige composttips!

✔️ Buurtcompost: samen composteren
Geen ruimte of zin om thuis te composteren? Lever je GFT-afval in bij de buurtcompost in Moestuin Havenpark. Tip: bewaar je GFT in de vriezer om geur en fruitvliegjes te voorkomen.

🔗 Meer weten? Bekijk deze handige websites:
👉 CompostBrigade.nl
👉 Milieu Centraal – Zelf composteren

Door te composteren verklein je je afvalberg én help je de natuur. Dus… welke methode ga jij proberen? 😊♻️

Schone GFT = Schone compost

Schone GFT = Schone compost

/0 Reacties/in , , /door

Schone GFT = Schone compost

Onlangs kregen we een exclusieve rondleiding bij de composteerinstallatie van Attero in Wilp, verzorgd door Senior Technoloog en Zero Waste Apeldoorn-secretaris Michel Buitenhuis. Een unieke kans om met eigen ogen te zien hoe GFT-afval wordt omgezet in compost. Dit is wat we hebben geleerd:

Van GFT naar compost en biogas

Een deel van het GFT-afval wordt eerst vergist om biogas (groene energie) op te wekken en daarna samen met de rest van het GFT gecomposteerd. Het eindresultaat? Compost en biomassa! Maar helaas is er ook een deel dat door vervuiling met ander afval niet verwerkt kan worden en moet worden verbrand.

Wat ons – als geoefende zwerfafvalrapers – meteen opviel: ongeveer 5% van het GFT-afval hoort daar helemaal niet in thuis. Zonde! Maar hoe komt dat eigenlijk?

Verwarring = vervuiling

Soms gaat het per ongeluk mis (die oude soeplepel verdwijnt met de soep mee in de bak… oeps!), maar vaak ook door misleidende verpakkingen. Bijvoorbeeld bioplastics: hoewel ze als composteerbaar worden verkocht, hebben ze een veel langere afbraaktijd dan de huidige installaties aankunnen. Het gevolg? Ze worden er weer uitgehaald en alsnog verbrand.

💡 Onze tip: Twijfel je? Raadpleeg de GFT-lijst (🔗 Zie hier) en check wat er wél en niet in mag. Nog steeds niet zeker? Gooi het bij het restafval.

We doen het samen!

Helaas, aan de vele spullen te zien die er niet tussen horen, worden ook veel producten bewust in de GFT-bak gegooid waar geen verwarring over mogelijk is, zoals kunststof ballonnen, bloempotten, blikjes en plastic flessen, chips zakken, luiers, textiel, etc.
Wil jij helpen om GFT-afval schoner te maken en zo betere compost te krijgen? Kijk kritisch naar wat je in de GFT-bak gooit! 💪🏻

🔎 Wist je dat…
❌ Hydrokorrels NIET in de GFT-bak horen?
❌ Kattenbakkorrels ook niet! Die horen bij het restafval.

Bonustip: GFT zonder zak, hoe doe je dat?

Geen plastic of composteerbare zakken in de GFT-bak? Zo houd je je bak toch schoon en geurvrij:

✔️ Leg een krantenpagina onderin om te voorkomen dat afval blijft plakken of vastvriest.
✔️ Plaats je GFT-bak niet in de volle zon en zet hem regelmatig aan de weg.
✔️ Voorkom maden: Leg een tak klimop (hedera) in de bak – dit is giftig voor maden.
✔️ Madenbestrijding: Strooi een handje zout of kalk in de bak, dat droogt ze uit.
✔️ Schoonmaken: Gebruik water met soda of groene zeep.
✔️ Etensresten in de zomer? Doe vis- en vleesresten in een afgesloten bakje in de koelkast en gooi ze pas op de ophaaldag in de GFT-bak (eventueel verpakt in een krantenpagina).
✔️ Gooi afval zo droog mogelijk in de bak! Laat gemaaid gras even drogen en laat etensresten uitlekken in het gootsteenbakje.

🔗 Meer weten? Check deze links:
🌿 Wat mag er wel en niet in de GFT-bak?
🌱 Afvalscheidingswijzer
♻️ Milieu Centraal over GFT

Schone GFT = Schone compost
Schone GFT = Schone compost
Schone GFT = Schone compost
Schone GFT = Schone compost
Schone GFT = Schone compost
Schone GFT = Schone compost
Schone GFT = Schone compost
Schone GFT = Schone compost
Schone GFT = Schone compost
Circulaire Economie Bingo Week van de circulaire economie

Circulaire Economie Bingo!

/0 Reacties/in , , , , /door

📢 Week van de Circulaire Economie: Hoeveel stappen kun jij zetten? 🔄

Wist je dat Nederland in 2050 volledig circulair wil zijn? 🌍✨ Klinkt goed… Maar wat is een “circulaire economie” eigenlijk?

Circulaire economie

In een “circulaire economie” maken we zo min mogelijk afval en gebruiken we grondstoffen zo lang mogelijk. In plaats van producten na gebruik weg te gooien, worden ze gerepareerd, hergebruikt of gerecycled. Hierdoor putten we de aarde en haar hulpbronnen minder tot niet meer uit. Het doel is om een systeem te creëren waarin materialen steeds opnieuw worden hergebruikt en er zo min mogelijk verspilling is. 🌍

Wie moet het doen?

Je vraagt je misschien af wie ervoor gaat zorgen dat onze economie circulair wordt? Want het is een prachtig doel van de overheid, maar alleen met wet- en regelgeving verandert het systeem niet. Ook wij, als consumenten en werkenden in organisaties, zullen mee moeten helpen om een circulaire economie waar te maken. Iedereen moet dus aan de bak (soms ook letterlijk! 😉) EN de overheid, EN de bedrijven, EN de burgers. We zijn samen een maatschappij en maken samen het systeem. 🤝

Hoe kun jij bijdragen?

Er zijn tal van kleine stapjes die je zelf kunt zetten voor een grote positieve impact op het milieu en voor een circulaire economie! Om je hiermee te helpen en te inspireren, hebben we deze Circulaire bingo bedacht! 🎯

Speel je mee?

Alleen of juist samen. Strijd met of tegen je collega’s, familie, vrienden! De uitdaging: wie kan het meeste afstrepen? En welke acties kun je de komende weken nog extra doen? Of later dit jaar?*

📸 Zo doe je mee:

📌 Download of screenshot de bingokaart,
✅ Streep af wat jij al doet*
📲 Deel je voortgang en tag @zerowasteapeldoorn! (Instagram, LinkedIn, Facebook, Threads). ✌️

Ben jij klaar voor de uitdaging? 🔄💪 Check de bingokaart hieronder

*Zijn niet alle stapjes voor jou toepasbaar (bijvoorbeeld: wasbare luiers en/of menstruatiemiddelen), dan mag je deze stapjes afvinken door iemand in je omgeving hierover te informeren. ✅

Circulaire Economie bingokaart voorkant
Circulaire Economie bingokaart voorkant
Eet lekker vega(n)

Eet lekker vega(n)

/0 Reacties/in /door
Eet lekker vega(n)

Doe mee met de Week Zonder Vlees & Zuivel! 🌱

Wist je dat…
📌 De gemiddelde Nederlander 108 gram vlees per dag eet?
📌 We gemiddeld 346 gram zuivel per dag consumeren?
📌 Onze voedselkeuzes – zowel dierlijk als plantaardig – in de top 10 van ‘Verborgen Impact’ staan?

De Verborgen Impact-methode van Babette Porcelijn laat zien dat eten en koken een enorme rol spelen in onze ecologische voetafdruk. Goed nieuws: hier kunnen we direct iets aan doen! 🔗Mijn Verborgen Impact

Wat is de Nationale Week Zonder Vlees & Zuivel?

Van 3 t/m 9 maart 2025 is het weer zover! De Week Zonder Vlees & Zuivel is hét moment om bewuster te eten en je impact te verkleinen. Door minder dierlijke producten te consumeren, bespaar je water, verminder je CO₂-uitstoot en draag je bij aan een duurzamer voedselsysteem.

Wil je graag minder vlees en zuivel eten, maar weet je niet waar te beginnen? Dit is je kans om nieuwe smaken te ontdekken!
🔗 Week Zonder Vlees)

Flexitariër, vegetariër of veganist voor een week? 🌍

Zelfs één dag per week minder vlees, vis en zuivel eten heeft al een grote positieve impact op mens, dier en milieu. En wie weet… misschien inspireert deze week je om je eetpatroon blijvend te veranderen!

Je kunt deze week:
✅ Flexitariër zijn: soms dierlijke producten vervangen door plantaardige alternatieven
✅ Vegetariër worden: geen vlees en vis eten, maar wél zuivel en eieren
✅ Veganistisch eten: helemaal geen dierlijke producten consumeren

Welke optie je ook kiest, elk stapje telt!

Proeven is geloven! 🍽️

Om je te helpen, delen we deze week 7 onmisbare plantaardige recepten. Je vindt ze op onze website onder: Zero Waste Koken – Recepten.

📌 Zelf havermelk maken met havermout 🥛
📌 Zelf hummus maken (lekker én voedzaam!) 🥣
📌 Meringues met aquafaba – de magische eiwitvervanger! 🥚
📌 Vegan ‘burger’ als vleesvervanger 🍔
📌 Plantaardige ‘kaas’ – ja, het kan! 🧀
📌 Vegan pesto & kaassaus 🌿
📌 Cake zonder ei en boter – lekker luchtig! 🎂

Eet smakelijk! 🌿🌾

Doe jij (weer) mee met de Week Zonder Vlees & Zuivel? Laat het ons weten en inspireer anderen! 💚

Hergroeibare groenten - Hergebruik je groenten: laat ze opnieuw groeien!

Hergroeibare groenten

/0 Reacties/in , , /door

🌱 Hergebruik je groenten: laat ze opnieuw groeien!

Wist je dat je nieuwe planten kunt kweken uit keukenafval? Oftewel, de ‘kontjes’ van groenten en kruiden opnieuw laten groeien! 😄🍀 Dit is niet alleen leuk om te doen, maar ook goed voor je portemonnee.

Gooi de wortels van je (biologische) groenten niet weg!
Met een beetje zon en water kun je bosuitjes, selderij, sla, venkel en prei opnieuw laten groeien – daar heb je geen groene vingers, en zelfs geen tuin of balkon, voor nodig! 🥬🌱 Het is echt eenvoudig, en het werkt echt!

💡 Groenten en kruiden opnieuw laten groeien – Zo doe je dat:

1️⃣ Houd een stuk van de stengel of wortel over bij het snijden van je groenten.
2️⃣ Zet het in een glas met een beetje water (zorg dat de bladeren het water niet raken) en zet het op een zonnige plek.
3️⃣ Ververs het water om de paar dagen.
4️⃣ Na een paar dagen beginnen er wortels en nieuwe stengels of bladeren te groeien.
5️⃣ Zodra de plant voldoende wortels heeft, kun je deze overzetten in een potje met potgrond voor verdere groei.

📏 Minimale lengte om succesvol te hergroeien:
✔️ Venkel & sla: stronkje van 2 tot 5 cm
✔️ Paksoi, selderij, citroengras, prei & bosui: stronk/stengels van 5 tot 10 cm
✔️ Basilicum & koriander: stengels van minstens 10 cm

🥕 Wat kun je nog meer laten hergroeien?

🌿 Wortelgroenten

Wortelen, pastinaak, bieten en rapen produceren heerlijk loof dat je kunt eten! Bewaar minstens 2 cm van het bovenste deel, leg het in een ondiepe schaal met water en zet op een zonnige vensterbank. Binnen een week krijg je verse groene toppen, perfect voor salades of pesto. Wil je het knolgewas zelf laten groeien? Wacht tot er wortels verschijnen en plant het in aarde. Na 6-8 weken kun je oogsten!

🫚 Gember

Plant een stukje gemberwortel (met knoppen naar boven) in potgrond op een zonnige plek. Geef regelmatig water, maar niet te veel ineens. Binnen een paar weken verschijnen scheuten, en na een paar maanden kun je gember oogsten door de wortel omhoog te trekken en een stuk af te snijden. Herplant een deel om doorlopend te kunnen oogsten!

🧄 Knoflook & Ui

Plant een teentje knoflook (met de wortels naar beneden) of het afgesneden worteluiteinde van een ui (minstens 2,5 cm boven de wortel) in potgrond. Zet het in direct zonlicht en geef twee keer per week water. Binnen een paar dagen verschijnen spruiten en onder de grond ontwikkelt zich een nieuwe knoflookbol of ui.

🥔 Aardappelen

Snijd een aardappel met ‘ogen’ in tweeën en plant de stukjes een paar centimeter diep in aarde (ogen naar boven). Geef regelmatig water. Na een maand kun je beginnen met het oogsten van krieltjes of langer wachten voor grotere aardappelen.

🌿 Extra tips:

🌞 Zorg voor voldoende licht – de meeste planten groeien het beste op een zonnige vensterbank.
💦 Gebruik regenwater of gefilterd water – kraanwater met veel kalk kan de groei soms belemmeren.
♻️ Gebruik restjes potgrond – als je oude potgrond hebt, meng het met compost voor extra voedingsstoffen.
🌿 Probeer meer groenten! – experimenteren met paprika’s, avocado’s en zoete aardappel is ook leuk.

Met deze tips kun je heel eenvoudig een mini-moestuin beginnen, gewoon in je eigen keuken! 🍃👩‍🌾

🔗 Filmpjes

Hergroeibare groenten
Hergroeibare groenten
Hergroeibare groenten
Hergroeibare groenten