Ode aan de pannenlikker

Als amuse, voorafgaand de Verspillingsvrije Week a.s., een ode aan de pannenlikker! πŸ˜‹

Ah, de pannenlikker! Het trouwe, onmisbare keukengereedschap dat dag in, dag uit de stille held is van elke maaltijd. Hij staat daar, bescheiden naast de pollepels en messen, maar wie goed kijkt, ziet zijn ware kracht. Want waar anderen stoppen, begint de pannenlikker pas!

Met zijn slanke, flexibele lichaam, wringt hij zich moeiteloos in elke hoek, elke gleuf, elk verdwaald sausrestje dat je dacht verloren te hebben. Geen drupje yoghurt, geen straaltje soep, geen laatste restje stoofpot blijft ongezien. En zeg nou zelf, die laatste lik is toch vaak de lekkerste?

Hij is de Zero Waste Valet van de keuken, het symbool van duurzaamheid! De vijand van voedselverspilling, de redder van elk gerecht. Niet voor niets wordt hij in Vlaanderen liefdevol “pannenlekker” genoemd β€” want ja, hij likt de pan Γ©cht schoon. En laten we eerlijk zijn: wie wil er nu verspillen als er een pannenlikker in de buurt is?

En dat alles voor een prijsje waar je nog geen kopje koffie voor krijgt. Goedkoop, efficiΓ«nt en altijd paraat. Wat een held!

Dus hier, een diepe buiging voor jou, o edele pannenlikker. Jij maakt van keukenkunst een meesterwerk en zorgt dat geen enkel hapje verloren gaat. Jouw naam zal klinken in de keukens van de toekomst, als de held van duurzaamheid, als de koning van de potten en pannen! πŸ‘‘

Deksels, wat slim!

Deksels, wat slim!

Het lijkt een kleine stap, maar het kan een groot verschil maken: zet een deksel op de pan tijdens het koken! Hier lees je waarom:

▢️ Of je nu aardappels kookt, een soepje opwarmt of water aan de kook brengt, een deksel op de pan doet wonderen. Het houdt de warmte binnen, waardoor je tot wel 75% minder energie gebruikt vergeleken met een open pan! Bonuspunten als je een ouderwetse waterketel gebruikt voor het koken van water. β˜•
▢️ Kook je op inductie? Goed bezig! Inductie is niet alleen efficiΓ«nter, maar ook nog eens energiezuiniger dan gas. En als je zonnepanelen hebt, kook dan vooral overdag. Gratis zon = gratis energie! 🌞
▢️ Kook je op gas? Let er dan op dat de vlam precies onder de pan blijft. Te wijd betekent dat je warmte (en dus energie) langs de zijkant verliest. Zonde!

Bonus van onze volgers:

  1. Gerry’s tip: Kook je aardappels? Gooi dan ook meteen je eitje erbij in de pan. Twee vliegen in één klap!
  2. Janneke’s tip: Zet je gas of inductieplaat al na een paar minuten uit. Laat de pan met deksel erop nog even staan en je pasta, rijst of eieren garen vanzelf. Lekker makkelijk Γ©n energiezuinig!
  3. Anja’s tip: Ken je de Hooimadam al? Dit is de moderne versie van de hooikist en zorgt ervoor dat je gerecht minder lang op het fornuis hoeft te staan. Van stoofpotten tot rijst, de Hooimadam kan het allemaal. Zelf maken? Dat kan! Of misschien spot je er wel eentje in de kringloopwinkel. Meer info: https://www.hooimadam.com

Met deze tips kook je niet alleen lekker, maar ook energiezuinig. Dat is goed voor je portemonnee Γ©n de planeet! πŸŒπŸ’š

tip deksels wat slim old new me

Knapperige zadencrackers zelf maken

Recept om knapperige zadencrackers zelf te maken. Heerlijk zonder beleg, of met (zelfgemaakte) hummus, of (vegan) kaas… πŸ˜‹

IngrediΓ«nten voor 10-14 crackers

  • 125 gram (gebroken) lijnzaad
  • 25 gram sesamzaad
  • 50 gram zonnebloempitten
  • 50 gram pompoenpitten
  • 180 ml water
  • 1 tl zout

Bereiding:

  • Meng de zaden met zout in een kom en voeg het water toe. Laat dit een half uurtje staan.
  • Verwarm de oven voor op 180 Β°C en bekleed een bakplaat met bakpapier/of gebruik een herbruikbare siliconen bakmat.
  • Na het half uur hebben de zaden en pitten het vocht opgenomen en is het mengsel een beslag. Verdeel het beslag over de bakplaat, spreid dit zo uit zodat er een rechthoeken plaat ontstaat. Leg hierover nog een vel bakpapier (of andere bakmat of een schone theedoek) en druk het met een deegroller (of met je handen) goed aan.
  • Verwijder het bovenste vel bakpapier/mat en bak de crackers 25 minuten in de oven.
  • Snijd de crackers na het bakken in gelijke stukken en laat ze afkoelen.

Als je crackers niet droog genoeg zijn kun je ze na het snijden omkeren en zo nog even in de oven verwarmen. Hierdoor wordt de onderkant van de zadencrackers ook mooi droog en knapperig.

Bonus tip: Veel zaadjes kun je met je eigen verpakking kopen bij de biologische markt op de donderdagochtend.

Back to school!

Back to school: bespaar geld Γ©n het milieu πŸ“šπŸ“πŸ‘•

Het nieuwe schooljaar komt eraan! πŸ“š Laat je niet gek maken door reclames die roepen dat je alles nieuw moet kopen: van outfits tot schoolspullen en tassen. Het is al spannend genoeg om te wisselen van klas, docent of zelfs van school. Hergebruik wat je nog hebt: het is vertrouwd voor je kind, goed voor het milieu Γ©n fijn voor je portemonnee. 🌍 πŸ’› πŸ‘›

Schoolspullen en accessoires πŸ“– πŸ“

  • Knip gebruikte bladzijden uit schriften weg en gebruik de rest gewoon door. βœ‚οΈ
  • Controleer je pennen, vul ze bij of vervang alleen de vulling. Maak potloden scherp en kijk of markeerstiften nog werken. ✏️
  • Vraag bij familie, buren en vrienden of er bruikbare spullen over zijn, zoals rekenmachines, woordenboeken, linealen of puntenslijpers.
  • Speur in de zomervakantie bij kringloopwinkels en op rommelmarkten. Vaak vind je daar mappen, schriften, geodriehoeken, boekenkaften en ander schoolmateriaal voor een prikkie.
  • Overweeg digitale alternatieven voor schriften, zoals een uitwisbaar notitieboek (Bambook of Correctbook).

Schooltas

  • Was de oude tas en check de ritsen, naden en bodem.
  • Repareer of verstevig zwakke plekken, of laat de tas opknappen bij een kledingreparatiewinkel.
  • Geef je tas een frisse look: versier hem met patches, stofjes, graffiti-stiften of iets gehaakts/gebreids.
  • Bezoek een Fixing Fashion-avond bij CODA om zelf te leren repareren of upcyclen.
  • Toch een nieuwe nodig? Ga eerst voor tweedehands: kringloop, vintagewinkel, Vinted of Marktplaats.

Kleding

  • Ruim de kledingkast op en haal alvast herfst- en winterkleding tevoorschijn.
  • Organiseer of bezoek een kledingruil, of koop tweedehands via kringloop, vintagewinkels of online platforms.
  • Verkoop of doneer kleding die te klein is geworden. Zo maak je er een ander blij mee Γ©n hou je de kledingcirkel rond.
  • Tip: koop tijdloze, stevige kleding die lang meegaat en goed te combineren is.

Afvalvrij op school

  • Gebruik herbruikbare broodtrommels, lunchwraps of bento-boxen voor boterhammen en snacks.
  • Stop gesneden fruit in herbruikbare bakjes in plaats van plastic zakjes.
  • Neem een hervulbare waterfles of thermos mee voor drinken.
  • Koop snacks in bulk en verdeel ze zelf in kleine bakjes, in plaats van voorverpakte porties.

Met deze tips bespaar je geld, verminder je afval en maak je een duurzame start van het schooljaar. Misschien hoef je, net als wij, alleen nog maar een nieuwe agenda te kopen – gewoon, omdat het moet. πŸ˜‰

Duurzaam op vakantie: Maak het op!

Duurzaam op vakantie: maak het op! 🧳🍽️

We zijn aangekomen bij de laatste tip in onze serie over duurzaam vakantievieren – tijd om je koffers te sluiten en Γ©cht te gaan! 🌍

Of je nu kiest voor een relaxte staycation of een reis buiten Nederland, je hebt nu alle tips in je zak en koffer om duurzaam op reis te gaan: vervoer, accommodatie, benodigdheden… Van zonnebrandcrΓ¨me tot zonnebril… Check, check, dubbelcheck! βœ…βœ…

Maar voordat je vertrekt, stellen we je één belangrijke vraag: wat laat je achter? πŸ‘€

Voorkom voedselverspilling voor vertrek

Heb je binnenkort vakantieplannen? Zorg dan dat je op tijd je koelkast, voorraadkast en fruitschaal checkt. Zonde om eten te moeten weggooien terwijl het nog prima mee kan of ingevroren kan worden.

Slimme tips om voedselverspilling te voorkomen:

🍌 Begin op tijd – Check een week van tevoren wat je nog in huis hebt. Maak een eetplanning tot aan je vertrek.
πŸ₯— Plan je laatste maaltijden slim – Gebruik restjes in een soep, omelet, salade of roerbakgerecht.
🧊 Vries overgebleven eten in – Denk aan geblancheerde groenten, fruit of kliekjes. Zo heb je iets achter de hand bij thuiskomst!
πŸ₯£ Fruit over? – Snijd het in stukjes voor een fruitsalade voor onderweg, vries het in, of neem het gewoon als snack mee.
πŸš— Geef het weg – Maak buren, vrienden of familie blij met wat je niet meer opkrijgt. Of neem gekoeld eten mee voor onderweg (en eet het binnen 2 uur op als het koel moet blijven).

Meer slimme tips vind je op Samen Tegen Voedselverspilling πŸ’‘

Heb jij nog een slimme β€œmaak-het-op-voor-vakantie”-tip? Deel β€˜m in de reacties! πŸ‘‡

Very nICE cream!

Very nICE cream! 🍌🍦

Zelfgemaakt ijs zonder ijsmachine? Dat kan makkelijk – en gezond – met Nice Cream!

Deze ijstraktatie is gemaakt van slechts één basisingrediΓ«nt: bevroren banaan. Ideaal op warme dagen, voor kinderen Γ©n volwassenen, en een perfect alternatief voor traditioneel ijs. Geen toegevoegde suikers of onnodige verpakking – wΓ©l smaak, plezier en verkoeling!
Een verfrissende en gezonde traktatie die je in slechts enkele minuten kunt bereiden.

Wat is Nice Cream?

Deze ijstraktatie is gemaakt van slechts één basisingrediΓ«nt: bevroren banaan. Ideaal op warme dagen, voor kinderen Γ©n volwassenen, en een perfect alternatief voor traditioneel ijs. Geen toegevoegde suikers of onnodige verpakking – wΓ©l smaak, plezier en verkoeling!

Voeg eventueel fruit, noten, plantaardige melk of cacao toe voor variatie. Het is 100% plantaardig (tenzij je zuivel toevoegt), supermakkelijk te maken en zΓ³ klaar.

Een verfrissende en gezonde traktatie die je in slechts enkele minuten kunt bereiden. πŸ˜‹ 🍦🍧🍨

πŸ’‘ Pro tip: gebruik overrijpe bananen die anders weggegooid worden. Perfect rijp = extra zoet!

De Basis:

  • (Biologische) rijpe bananen 🍌
  • Een scheutje citroensap (optioneel) πŸ‹
  • Eventueel biologische plantaardige- of koemelk πŸ₯›

In een handomdraai Nice Cream maken:

  • Voor een volle kop Nice Cream snijd je twee rijpe bananen in dikke plakken. Schik ze op een bord of, nog eenvoudiger, in een grote bak die bestand is tegen lage temperaturen. Spreid de plakjes goed uit elkaar en plaats ze vier uur in de vriezer. 🧭
  • Mix ze vervolgens in de blender tot je een glad mengsel krijgt. Voeg eventueel een scheutje citroensap toe en je heerlijke basis is klaar om aangepast te worden! πŸ₯£

Ideeën voor Toppings: 🍨

  • πŸ“ Fris fruitig – Basis Nice Cream + aardbeien en rode bessen: Voeg een (zelfgemaakte) coulis van rood fruit toe en garneer met enkele bosbessen en muntblaadjes voor een supervers resultaat.
  • πŸ₯œ Pindakaas power – Basis Nice Cream + cashewmelk en een eetlepel pindakaas: Voeg een coulis van gezouten boterkaramel en pindachips toe en geniet meteen van je peanut butter Nice Cream!
  • 🍫 Choco-droom – Basis Nice Cream + amandelmelk en een eetlepel cacaopoeder: Versier alles met een coulis van pure chocolade of pralinΓ©. Voeg als topping een toefje (vegan) slagroom en chocoladeschilfers toe.

Extra Tips:

  1. Vooruit plannen: Bevries altijd een paar bananen zodat je op elk moment Nice Cream kunt maken.
  2. Textuur verbeteren: Voeg een beetje plantaardige melk toe als het mengsel te dik is om te blenden.
  3. Probeer kruiden: Een snufje kaneel, vanille-extract, of zelfs een beetje gember kan je Nice Cream een unieke smaak geven.
  4. Gezonde vetten toevoegen: Avocado of kokosolie kunnen de textuur nog romiger maken zonder de gezonde factor te verliezen.
  5. IJsvormpjes gebruiken: Giet het mengsel in ijsvormpjes voor individuele porties die je later kunt eten.

Probeer deze tips uit en maak je eigen unieke creaties. Veel plezier met experimenteren! 🍦

Wat is jouw favoriete Nice Cream-combinatie? Deel ‘m in de reacties! πŸ‘‡
Of probeer deze zomer eens een Nice Cream-proeverij – met het hele gezin!

Is it Friday yet?

Een borreltje om het weekend te vieren, of om cadeau te geven voor een speciale gelegenheid, er is altijd een goede reden om een heerlijke likeur of sterke drank te kopen (of om het zelf te maken)! 🍸

Drink met mate

OkΓ©, nu begint het te lijken alsof we een stel alcoholisten zijn! πŸ˜… Wees gerust, ons joviale team houdt weleens van een borreltje, en we wilden toch wel deze serie nog even uitbreiden met de sterkere drankjes. Maar natuurlijk geldt daarbij als eerste tip: Reduce … en Refuse! Drink met mate, dus. πŸ˜‰

  • Gezondheid eerst: Net als bij voedsel, kies voor likeuren en digestieven zonder kunstmatige smaakstoffen, conserveringsmiddelen en toegevoegde suikers.
  • Mate houden: Geniet van je drankje, maar drink met mate om zowel je gezondheid als je ecologische voetafdruk te beperken.

Milieuimpact

Net als bij wijn en bier (zie eerdere tips) hebben teelt, verpakking en vervoer allen invloed op de totale klimaatimpact van digestieven en likeuren. Dit maakt dat er geen makkelijke manier is om duidelijk aan te geven welke likeuren en sterke dranken het meest klimaatvriendelijk zijn. En helaas hebben we in Apeldoorn nog geen “Limoncello- of whiskey tap” gevonden πŸ€ͺ of een lokale distilleerderij/stokerij waar je je aankopen kunt doen in herbruikbare/statiegeld flessen (#hint voor lokale ondernemers πŸ˜„). Hieronder geven je een paar tips waar je op kunt letten voor een milieuvriendelijkere keuze:

Minimaliseer transportimpact

  • Lokaal geproduceerd: Berperk je milieu-impact door lokaal geproduceerde dranken te kopen. Of uit de streek.
  • Lokaal kopen: Koop niet alleen lokaal geproduceerde likeuren, maar koop ze ook lokaal om CO2-uitstoot van transport te verminderen.

Kies voor duurzame productiemethoden

  • Biologisch & keurmerken: Koop biologische likeuren met keurmerken zoalsΒ (EU-)biologisch,Β EKOΒ ofΒ Demeter. Deze geven aan dat bij de teelt van de grondstoffen geen kunstmest en chemisch-synthetische bestrijdingsmiddelen worden gebruikt. TopkeurmerkΒ FairtradeΒ stelt strenge eisen aan onder meer werkomstandigheden, eerlijke(re) betaling aan werknemers en boeren, naast milieu-eisen.
  • Kleine, ambachtelijke producenten: Steun kleine distilleerderijen die gebruik maken van duurzame methoden, zoals het minimaliseren van water- en energiegebruik.
  • Stoken op zonne-energie: Zoek naar distilleerderijen die gebruik maken van zonne-energie of andere hernieuwbare energiebronnen.
  • Educatie en bewustwording: Lees en leer meer over de herkomst van je drankjes. Ondersteun merken die transparant zijn over hun productieprocessen en milieu-impact.

Gebruik herbruikbare verpakkingen

  • Herbruikbare flessen en vaten: Zoek naar distilleerderijen die aanbieden om je flessen opnieuw te vullen. Dit vermindert afval en bespaart grondstoffen. (Helaas hebben we deze in Apeldoorn nog niet gevonden).
  • Gerecycled glas: Kies merken die gebruik maken van gerecycled glas voor hun flessen. Naast dat het gewicht en de inhoud van een fles ook meewegen in de duurzaamste keuze, maakt het voor het klimaat ook een verschil hoeveel gerecycled glas de fles bevat. Groen glas bevat een veel hoger percentage (ongeveer 75 procent) gerecycled glas dan wit glas (ongeveer 40 procent).

Let op kleurstoffen

Een andere tip is om dranken te kopen met zo min mogelijk chemische toevoegingen en kleurstoffen. Denk aan FlΓΌgel (E122) of Blue Curacao (E133) of Bols (E123)… Het glazuur springt onze voorzitter al van de tanden als ze aan de kleur van de drankjes denkt! Haar tip: maak zelf je likeurtje!

Zelf maken

  • DIY kits: Kits van het merk Pineut zijn geweldig om je eigen unieke drankjes te creΓ«ren zonder onnodige toevoegingen.
  • Seizoensgebonden ingrediΓ«nten: Maak je eigen likeuren en digestieven met seizoensgebonden en lokaal verkrijgbare ingrediΓ«nten die je met je eigen verpakking koopt. Gebruik daarbij herbruikbare potten en verse, biologische kruiden en specerijen.

Lokale productie

Yes! Ook in Apeldoorn worden likeurtjes en andere sterke dranken geproduceerd!

When life gives you lemons… Make limoncello!

Dat doen minstens 2 distilleerderijen in Apeldoorn!

  • Onze “coup de coeur πŸ’›”: Amante Limoncello, ambachtelijk gemaakt met biologische citroenen. Fatto A Mano – Met de hand gemaakt.
  • Ook Jack en AndrΓ©, van Puur Smaack, maken o.a. Limoncello (ecologisch, ambachtelijk, zonder toevoegingen) in Apeldoorn. En als zero wasters zijn we natuurlijk gecharmeerd door dit verhaal:
    “De mannen van Puur Smaack gebruiken de schillen van de citrusvruchten dus voor hun likeuren, maar wat doen ze met al het fruit? β€œDe sinaasappels komen wel op op zondagmorgen, als jus d’Orange bij het ontbijt”, zegt AndrΓ©. β€œHet citroensap leveren we aanΒ IJskaffee De Kei, die er citroenijs van maakt. En het mandarijnsap gaat naarΒ Zenith, die het gebruikt in een dessert”, zegt Jack. β€œZo snijdt het mes aan twee kanten”, aldus AndrΓ©.“(Bron: Indebuurt)
    Daar worden niet alleen Limoncello en andere likeuren (zoals kersenlikeur en droplikeur) gemaakt, maar er worden ook bijzondere producten ontwikkeld, zoals een mooie zachte whiskey gemaakt op basis vanΒ Veluwse Schavuyt bieren uit Apeldoorn, verkocht in een eikenhouten vaatje. πŸ₯ƒ

Door deze tips te volgen, kun je niet alleen genieten van heerlijke likeuren en digestieven, maar ook je impact op het milieu beperken. Proost op een groenere toekomst! 🍸🌱

Water bij de wijn

“One wine a day, keeps the doctor away” 🍷🍾

Of dit gezegde echt verantwoord is, is de vraag; maar als FranΓ§aise is Zero Waste Apeldoorn-oprichter Tiphaine natuurlijk geneigd te denken dat het wel klopt. πŸ™‚ #levendbewijs

Wijn & wijnflessen hebben helaas wel een grote milieu-impact!

De meeste flessen zijn van glas gemaakt: zwaar en voor eenmalig gebruik. Maar flessen van plastic zijn niet veel duurzamer en vaak niet gerecycled (naast dat de kwaliteit van de wijn sneller achteruitgaat in plastic). Nog erger zijn de zogenoemde van ‘papier’ gemaakte pakken wijn: trap hier niet in! Niets is minder waar: de buitenkant is wel van papier, maar met een binnenzak van plastic Γ©n aluminium! Niet te recyclen!

Teelt, verpakking en vervoer hebben allen invloed op de totale klimaatimpact van wijn. Andere factoren, die soms van jaar tot jaar wisselen, zoals weersomstandigheden, bodemomstandigheden, het energiegebruik van de machines en het druivenras, wegen ook mee voor het klimaat. Dit maakt dat er geen makkelijke manier is om zelf te ontdekken welke wijn het meest klimaatvriendelijk is.

Water bij de wijn doen we liever niet letterlijk, wel figuurlijk: als je graag wijn drinkt, zijn er gelukkig een paar dingen waarop je kunt letten om je milieu-impact te beperken.

Afstand versus verpakking

Volgens Milieu Centraal weegt voor het klimaat de afstand minder zwaar dan de verpakking. Zo heeft Italiaanse wijn – in een glazen fles die per vrachtwagen wordt vervoerd – een meer dan twee keer zo hoge klimaatimpact als een wijn uit AustraliΓ« – in een bag-in-box die per schip komt.

  • Gewicht: Bij wijn in glazen flessen hangt de klimaatimpact af van het gewicht van de fles en het aandeel gerecycled glas dat gebruikt is. Hoe lichter de fles, hoe minder brandstof nodig is om de wijn te vervoeren. Wist je dat de klimaatimpact van mousserende wijn meestal groter is dan andere soorten wijn? Dat komt doordat wijn met bubbels in zwaardere flessen verpakt is om de druk van het koolzuurgas aan te kunnen.
  • Gerecycled glas: Naast dat het gewicht en de inhoud van een fles ook meewegen in de duurzaamste keuze, maakt het voor het klimaat ook een verschil hoeveel gerecycled glas de fles bevat. Groen glas bevat een veel hoger percentage (ongeveer 75 procent) gerecycled glas dan wit glas (ongeveer 40 procent).
  • Bulk: De minste klimaatimpact heeft wijn die als bulk naar Nederland vervoerd is en pas hier verpakt wordt. Dit gebeurt slechts met 10 procent van de in Nederland gekochte wijnen.
  • Gebotteld: Koop liever wijn uit Europa dan uit verre landen of andere continenten als het al in het land van herkomst verpakt is en in de fles wordt vervoerd. Helaas kun je niet altijd eenvoudig op het etiket zien waar de wijn verpakt is.
  • Wijn uit de lage landen: Maar wist je dat er ook wijngaarden zijn in Nederland? Ook gewoon in Twello: Buitenpost! πŸ˜‰
  • Eigen verpakking: Als je het kan vinden, koop dan wijn rechtstreeks in je eigen fles bij een wijntap. Hoe goed dit ook klinkt: er is helaas geen wijntap te vinden in Apeldoorn.
  • Statiegeld: Wijn in statiegeld flessen klinkt als een perfecte oplossing toch? Ook Ilja Gort is er voorstander van! Dit wordt helaas nog maar kleinschalig gedaan. Gelukkig is er Pieter Pot: via hun online winkel verkopen ze (biologische) wijn in herbruikbare flessen met statiegeld! En natuurlijk Retour de France: oprichter Huub weet alles van wijn verkopen in statiegeldflessen, hij heeft het zelfs voor Pieter Pot bedacht. Nu doet hij dit via zijn eigen bedrijf, met Franse wijnen. πŸ₯³

Keurmerken

Koop biologische wijn met keurmerken zoals (EU-)biologischEKO of Demeter. Deze geven aan dat bij de teelt van de grondstoffen geen kunstmest en chemisch-synthetische bestrijdingsmiddelen worden gebruikt. Topkeurmerk Fairtrade stelt strenge eisen aan onder meer werkomstandigheden, eerlijke(re) betaling aan werknemers en boeren, naast milieu-eisen.

Vega(n) wijn

Wist je dat wijn vaak geklaard wordt met eiwit (van eieren of uit melk) om de vertroebelende deeltjes in de wijn te laten zakken? Om de wijn te filteren, worden door veel wijnmakers nog producten met een dierlijke oorsprong gebruikt, zoals varkensvet, visslijm en gelatine. Vegan is de wijn hierdoor dan dus niet. Gelukkig gebruiken steeds meer wijnmakers tegenwoordig niet-dierlijke producten met hetzelfde effect, zoals bentoniet klei.

Bonus Tip

Een wijnfles met een schroefdop zou minder milieubelastend zijn omdat aluminium goed te recyclen is. Koop je liever wijnflessen met een kurk? Let dan op dat het geen plastic ‘kurk’ is, maar een echte kurk, het liefst met het FSC-keurmerk. Hergebruik de kurken met (oude) houten spiesstokken om naamkaartjes te maken voor de (moes)tuin. Of je kunt de kurken mulchen en in de tuin strooien, of ze (in stukjes) op je composthoop gooien, maar niet in de GFT.
Hier nog meer ideeΓ«n: wat te doen met kurken.

Biertje?

“Héééy, biertjuh?” 🍺

Onze FranΓ§aise is een echte wijnliefhebber, maar onze voorzitter geniet zo nu en dan ook wel van een (speciaal)biertje. Helaas heeft bier, net als wijn, een aanzienlijke milieu-impact.

Milieu-impact van bier

  • Waterverbruik: Voor 1 liter bier is tussen de 4 en 7 liter water nodig.
  • Hop en ingrediΓ«nten: De meeste hop, die vaak niet biologisch wordt geteeld, wordt geΓ―mporteerd uit het buitenland.
  • Transport: Het vervoer van glazen flesjes veroorzaakt de nodige CO2-uitstoot.
  • Kleine brouwerijen: Hoewel je denkt dat speciaalbier van lokale kleine brouwers duurzamer is vanwege minder transport, hebben juist kleine brouwerijen vaak een minder efficiΓ«nt energie-, grondstoffen- en waterverbruik. Bovendien gebruiken ze vaak flesjes zonder statiegeld.

Tips voor duurzamere bieren

Wil je toch af en toe genieten van een biertje? Er zijn gelukkig duurzamere keuzes die je kunt maken:

  • Gulpener: Deze Nederlandse brouwer verbouwt zijn eigen hop, gebruikt water uit eigen bronnen en koopt andere grondstoffen bij lokale boeren.
  • Oedipus, Bird Brewery, De Leckere en Lowlander: Deze brouwerijen dragen elk op hun eigen manier bij aan duurzaamheid. Ze gebruiken geen fossiele brandstoffen, gebruiken biologische ingrediΓ«nten, verwerken restproducten in hun bier, of compenseren door bomen te planten of aan goede doelen te doneren.
  • Instock: Dit merk maakt bier van reststromen zoals brood en aardappels. De bierbostel (restproduct van het brouwproces) wordt weer gebruikt om granola te maken, wat voedselverspilling tegengaat. Wist je dat we bij de Zero Waste Picknick tijdens de Zero Waste Week 2021 heerlijk brood hebben gebakken van bierbostel van de Apeldoornse brouwerij Puik? Meestal wordt bierbostel als veevoer gebruikt, maar je kunt bij een plaatselijke brouwerij vragen of je de bostel mag gebruiken om zelf heerlijk en voedzaam brood te bakken.
  • Zie ook: lokale brouwerijen hieronder.

Verpakking en hergebruik

Volgens Milieu Centraal zijn glazen statiegeldflesjes de meest milieuvriendelijke verpakking voor bier. Een statiegeldflesje kan wel 40 keer opnieuw gevuld worden, wat grondstoffen, energie en afval bespaart. Koop je een bier onderweg, kies dan een blikje als je geen glazen flesje met statiegeld kunt inleveren. Glazen flesjes voor eenmalig gebruik scoren slechter dan blik. Wist je dat de impact van 5 statiegeldflesjes Nederlandse pils is vergelijkbaar met 1 speciaalbiertje uit ItaliΓ« zonder statiegeld?

Aanbevelingen

  • Kies voor bieren met eerlijke certificeringen: Let op keurmerken zoals EKO, fairtrade, of biologisch gebrouwen bier.
  • Verpakking: Drink bier van de tap, of uit blik/glazen flesjes mΓ©t statiegeld.
  • Energieverbruik: Kies voor brouwerijen die gebruik maken van duurzame energiebronnen.
  • Lokale brouwerijen: Koop je bier rechtstreeks bij de brouwer, of kies voor een lokale bier. In Apeldoorn kun je terecht bij Puik Bieren, De Vlijt en Het Achterom (APDTJE). In Deventer staat de brouwerij van DAVO.
  • Tapbier: Liever proeven van meerdere merken van de tap? Een fust is duurzamer dan flesjes of blikjes, dus een goede Γ©n duurzame reden om je biertje in de kroeg te drinken met je vrienden!
  • Glazen en herbruikbare bekers: Als je een feestje organiseert, gebruik dan glazen of herbruikbare bekers in plaats van wegwerpbekers.

Door bewustere keuzes te maken, kun je genieten van een biertje met een lagere milieu-impact. Proost! 🍻

Zero waste sapjes

Vitamineboost tegen winterkwaaltjes, toe aan een sapkuur boordevol vitamines, of gewoon zin in een heerlijke dorstlesser, kies voor zero waste sappen!
Met een slowjuicer maak je in een mum van tijd gezonde, verse, zero waste sapjes! πŸ₯¬πŸ₯’πŸ₯¦πŸ…πŸ₯•πŸ‡πŸŽπŸ

Waarom de keuze voor slowjuicer boven een sapcentrifuge?

πŸ₯¬ De slowjuicer perst langzaam het sap van groente en fruit uit, waardoor het sap geconcentreerder is. Bij een sapcentrifuge wordt het sap gescheiden van het pulp door centrifugerende krachten. Het sap uit een sapcentrifuge is daardoor helder en bevat minder vezels. Met een slowjuicer krijg je geconcentreerd sap met meer vezels.

🍎 De slowjuicer is ook geschikt voor zachte vruchten zoals bananen, bladgroenten zoals spinazie en harde noten.

πŸ₯• De slowjuicer is wel een stuk duurder bij aanschaf dan een sapcentrifuge, maar check eerst het aanbod in lokale kringloopwinkels of (op relatief klein afstand) op Marktplaats!

πŸ₯¦ Een ander alternatief voor de slowjuicer (of sapcentrifuge) is om een blender te gebruiken en smoothies i.p.v. sapjes te maken! Ook weer super gezond!

Tips om je slowjuicer afvalvrij en duurzaam te gebruiken:

πŸ₯’ De pulp wordt in een apart bakje opvangen, deze kun je nog een keer door de slow juicer doen zodat echt al het sap eruit komt.

🍐 De (droge) pulp kun je gebruiken om een groente bouillon te maken

πŸ… Koop bij voorkeur biologische groenten en fruit, verpakkingsvrij, in het seizoen en lokaal geteeld. Plaats een emmer/teiltje in je gootsteen en vang al het water op dat anders verloren gaat, als je je groenten en fruit afspoelt.

πŸ₯• Spoel het apparaat af met alleen koud water. Warm water en/of zeep zijn niet nodig. Let wel op dat je een goede (schone) afwasborstel gebruikt om alle restanten groenten/sap te verwijderen.

🍎 Vind je het fijn om het sapje met een rietje te drinken, gebruik een herbruikbaar rietje (RVS of bamboe).

πŸ‡ Voeg verse kruiden en specerijen toe aan je sapjes voor extra smaak en een vitaminen-boost!

Je kunt zelf gaan experimenteren en de smaken variΓ«ren met verschillende combinaties fruit en/of groenten, of sapjes recepten zoeken op het internet als je liever niet improviseert.

Zie hieronder een van onze favoriete recepten, voor een pittige afvalvrije vitamineboost in de winter. πŸ₯•πŸŠπŸΉπŸ€ͺ

Pink-Purple juice πŸ’œπŸ’•

  • 2x grote winterpeen uit NL
  • 2x rode biet uit NL
  • 3x sinaasappel (Spanje)
  • 1 stuk (2cm) verse gember
  • 1 stukje (0,5cm) verse kurkuma

Santé! 🍹

Wat is je favoriete groenten/fruit combinatie voor een heerlijk sapje? Deel het in de commentaren πŸ…πŸ₯•πŸŽπŸ₯’πŸ‘‡