Blog: Door Tiphaine

Op pad met Frans – Al tien jaar ZAPper in Apeldoorn!

“Niet mijn afval, wél mijn planeet” – de tekst op het (Zero Waste Apeldoorn) hesje van Frans past uitstekend bij hem, want als iemand die slogan eer aan doet, is het Frans wel. Deze fanatieke ZAPper is al tien jaar actief in Apeldoorn en hij is nog lang niet moe! Vandaag loop ik met hem mee, zoals ik hem eerder al had beloofd. Eén ding is zeker: op pad gaan met Frans betekent niet alleen afval rapen, maar ook een stortvloed aan verhalen, anekdotes en verrassende ontdekkingen.

1001 verhalen

Frans is niet voor niets al twee keer uitgeroepen tot ZAPper van de maand. Zodra we beginnen aan zijn vaste ronde door Centrum-West, voel ik zijn energie: grote passen, scherpe blik, grijper in de aanslag. Hij loopt zo’n 3,5 dagen per week en tikt met gemak 7 kilometer per ronde aan. Onderweg deelt hij zijn ervaringen uit een decennium zwerfafval opruimen – de leuke én frustrerende momenten, de mensen die hij tegenkomt, en een hoop afval-weetjes. Mijn hoofd duizelt soms van de verhalen, maar ik luister geboeid. Veel herkenning ook, want als ZAPper in een andere wijk zie ik dezelfde dingen. Het verbindt.

Peukenfrustraties en slimme trucs

Tik-tik-tik… de grijper werkt op volle toeren. Peuken, kauwgom, blikjes, verpakkingen – niks ontsnapt aan Frans’ scherpe oog.
Peuken zijn een doorn in zijn oog. Niet omdat ze lastig zijn om op te rapen – dat redt Frans prima – maar omdat ze zó belastend zijn voor het milieu. “En dan denken mensen dat filters goed zijn voor de gezondheid… nou, mooi niet! Maar wel zeer vervuilend.”

Frans heeft er zo zijn strategieën voor:
🟡 “Hier heb ik een oud blikje neergezet, speciaal voor de ‘schoonmaakmiepen’ van dat kantoor. Die gooiden hun peuken steeds op dezelfde plek.”
🟡 “Bij die entree leg ik alle peuken expres op een stapeltje. Een soort spiegel: kijk wat je doet!”
🟡 “Deze peuken? Die worden uit het raam gegooid… dus die ruim ik maar gewoon op.”
🟡 “En als ik jongeren zie roken in de auto bij een parkeerplaats, vraag ik gewoon of ze hun troep bij mij willen inleveren. Werkt prima!”

We hebben het over de Peuk Meuk actiedag en ik nodig hem meteen uit om op zaterdag 5 juli weer mee te doen. Want hoe meer aandacht voor peukenvervuiling, hoe beter!

Lunchen uit de natuur

Na een klein uur zwoegen in de zon, begint mijn maag te knorren.
“Kom maar mee, ik weet een goede lunchplek!” zegt Frans geheimzinnig, terwijl hij richting wat struiken achter het oude Centraal Beheer-gebouw loopt.
Even denk ik: eh… hier? Maar dan wijst hij naar een boom.
“Proef eens, Tiph! Die paarse zijn het lekkerst.”
Tot mijn verbazing eet ik voor het eerst in mijn leven verse krenten van de boom. Heerlijk!
“En straks komen de bramen, langs het spoor. Als de krenten op zijn, schakel ik gewoon over.” Wildplukken en opruimen: Frans combineert het moeiteloos.

Verborgen pareltjes

Onderweg wijst Frans me op de kleinste natuurdetails. “Kijk! Deze paddenstoelen had ik nog niet eerder gezien.” Even later: “Straks laat ik je het mooiste wandelpad van Apeldoorn zien!”

We volgen even de Grift, richting Orden, en duiken achter de Waterloseweg een smal pad op. Langs helder stromend water, onder schaduwrijke bomen – een oase midden in de stad.
En schoon, opvallend schoon. Geen toeval: Frans kent elke hangplek hier en struint er wekelijks langs. Zwerfafval krijgt geen kans.

Toen & straks

Tijdens een korte pauze onder de bomen krijg ik een kleine geschiedenisles:
“Hier liep vroeger de oude Koningslijn, een spoorweg. De wissel met de Baronnenlijn lag iets verderop – nu een monument.”
Maar Frans kijkt niet alleen naar het verleden. Hij is goed op de hoogte van wat er speelt in de wijk.
Op de kruising Prinses Beatrixlaan en Waterloseweg plukken we nog wat krenten.
“Hier komt straks een woontoren,” vertelt hij. Zonde van deze boom, merk ik op. Ik ben nu al dol op verse krenten!

700 blikjes en een schatjesdoos

Na twee uur stappen in de hitte zegt mijn horloge: 8500 stappen, zo’n 6 kilometer. Voor Frans slechts de helft van zijn gebruikelijke vrijdagronde. Respect!

Thuis laat hij zijn statiegeldverzameling zien. In zijn garage staan al twee volle zakken met elk zo’n 300 blikjes of flesjes. De blikjes die vandaag zijn opgeraapt gaat in een derde zak.
Er ligt ook een hele stapel Duitse blikjes, die een vriendin in Duitsland inlevert.
In een hoek staan twee volle emmers met vapes – “ook zo’n ellende.”
Tot slot krijg ik een blik in zijn ‘zwerfafval-schatjesdoos’: vol aanstekers, oorbellen en allerlei andere juweeltjes, maar ook een bril en een nette telefoonhoesje…
“Leuk hoor, maar ik weet niet meer waar ik het moet laten.”
Ik tip hem de weggeefkasten in Apeldoorn – wie weet maakt iemand anders er nog wat van.

Tot de volgende!

Frans gaat meestal alleen op pad – dat is efficiënter – maar af en toe maakt hij een uitzondering. En ik ben blij dat hij dat voor mij deed, want wat een inspirerende en gezellige ochtend was dit!
Ik kijk nu al uit naar de volgende editie van “Op pad met…” –
Wie moet ik volgens jou een keer volgen? Laat het weten in de reacties!

Wil je ook meehelpen aan een schoon Apeldoorn? Word ZAPper via https://zerowasteapeldoorn.nl/apeldoorn-zwerfafvalvrij/
💛 Iedere grijper telt!