Elk voorjaar organiseert Milieu Centraal de Maand van de Groene Tuin, met als doel zoveel mogelijk tuinen in Nederland te vergroenen. Een groene tuin is niet alleen mooier, maar ook beter voor de biodiversiteit, wateropvang en verkoeling op warme dagen. Tegelijkertijd start het NK Tegelwippen, waarbij gemeenten en inwoners zoveel mogelijk tegels vervangen door groen. In een eerdere Zero Waste Tip legden we uit hoe je mee kunt doen. Nu delen we het stappenplan van Milieu Centraalvoor een groenere tuin!
1️⃣ Bepaal waar je tegels gaat vervangen
🌞 Komt er veel of weinig zon op de plek? 💧 Blijft de grond lang nat of droogt deze snel uit? Deze factoren bepalen welke planten het beste groeien. Bereken daarna hoeveel tuinaarde je nodig hebt: vermenigvuldig het aantal m² dat je vergroent met 30 cm diepte.
2️⃣ Verwijder de tegels
Gebruik een spade of tegelwipper om de tegels los te wrikken. Duurzame opties voor je oude tegels: 🔄 Hergebruik ze voor een stapelmuurtje, een watergootje bij een afgekoppelde regenpijp of als opstap voor plantenbakken. 🎁 Bied ze tweedehands aan via een weggeefhoek of verkoop ze online. 🚛 Meld ze aan bij het NK Tegelwippen en check of jouw gemeente een Tegeltaxi aanbiedt om ze op te halen.
3️⃣ Graaf het zand af
Onder de tegels ligt vaak bouwzand, wat slecht water doorlaat en weinig voedingsstoffen bevat. Graaf minimaal 30 cm diep en controleer bij de gemeente of het afgegraven zand kan worden opgehaald.
4️⃣ Vul de plek met tuinaarde
Gebruik biologische, turfvrije tuinaarde om verdere ontbossing van veengebieden te voorkomen. Check het keurmerk in de Keurmerkenwijzer voor duurzame opties.
5️⃣ Plant of zaai groen!
Kies voor biologische en inheemse planten die van nature in Nederland groeien. Ze zijn onderhoudsvriendelijk, beter voor insecten en klimaatbestendig. 🌿 Voor zonnige plekken: lavendel, duizendblad, zonnehoed, sedum. 🌱 Voor schaduwrijke plekken: varens, hosta’s, lievevrouwebedstro. 🐝 Extra bij- en vlindervriendelijk: wilde marjolein, klokjesbloemen, kattestaart.
6️⃣ Geen planten? Kies voor waterdoorlatende alternatieven
Wil je liever een looppad of terras zonder tegels? Kies dan voor een waterdoorlatende optie: 🍃 Halfverharding: cacaodoppen, houtsnippers of boomschors (moet af en toe worden aangevuld). 🪨 Grind, steenslag of schelpen: geschikt voor paden en zithoeken. 🌱 Grasbetontegels of waterdoorlatende klinkers: ideaal voor parkeerplaatsen of opritten.
Elke tegel die verdwijnt, helpt om je tuin klimaatbestendig te maken. Doe mee en maak jouw buurt groener en koeler! 🌿🏡
In een vorige tip, las je dat lokaal en biologisch eten met het seizoen mee één van de meest duurzame stappen is die je kunt zetten. En natuurlijk nog beter als je je groenten & fruit zoveel mogelijk zonder verpakking koopt. Naast het zelf kweken van groenten en fruit, of die bij de supermarkt, (biologische) markt, of natuurwinkel te kopen, kun je ook kijken naar het aanbod bij streekboerderijen. Tegenwoordig zijn veel opties mogelijk, van kleine markt direct bij de boer, tot groentepakketten, Herenboerderijen, of zelf oogsten op het land! We leggen het uit in deze tip:
Groentepakket op maat
Uiteraard zijn de spelregels bij elke boer/organisatie net even iets anders, dus lees altijd de voorwaarden aandachtig voordat je je aanmeldt voor een groentenpakket abonnement . Over het algemeen, werkt het ongeveer zo:
Het groenten (en fruit) pakket wordt door de organisatie samengesteld en bevat een gevarieerd aanbod van seizoensgroenten. Je eet wat het land op dat moment te bieden heeft en zult ook nieuwe verrassende groenten ontdekken (meestal is een receptenboek meegeleverd).
Het groenten (en fruit) pakket haal je op een bepaalde dag op bij een adres bij jou in de buurt of een zgn. afhaaladres.
De groenten (en fruit) van het groentepakket komen zoveel mogelijk van het eigen land. Bij het samenstellen let de organisatie op de variatie: een kookgroente, groente voor salade, en ook letten ze op kleur en smaak van de groenten.
In de winter wordt het assortiment indien nodig aangevuld met groenten van collega telers in de regio of van een verdeelcentrum, vaak zijn dat biologische groenten (Odin), en zoveel mogelijk van Nederlandse bodem.
Herenboerderij
Een Herenboerderij is een plaats waar leden en hun boer elkaar ontmoeten en waar mooie initiatieven ontstaan. Recepten worden uitgewisseld, workshops en lezingen verzorgd, leuke kinderactiviteiten georganiseerd en rondleidingen gegeven. (De organisatie) Herenboeren en hun boer werken zo duurzaam mogelijk, en dat zie je terug op het land. De bodemkwaliteit verbetert, de natuur ontwikkelt en het landschap herstelt zich. Zo is het voor mensen, planten én dieren een fijne plek om te zijn. Herenboeren runnen met elkaar een bedrijf. Hun boer zorgt voor voldoende duurzaam en kwalitatief goed voedsel en krijgt daarvoor een prima salaris. Zo maken de Herenboeren werk van een eerlijk, door mensen gedragen en bovenal toekomstbestendig voedselsysteem. In de omgeving van Apeldoorn vind je 2 Herenboerderijen (Zie links hieronder)
Zelf oogsten
Wil je graag gezonde, lokaal geproduceerde voeding voor een betaalbare prijs? Maakt het versaanbod in de supermarkt je niet blij? Heb je altijd gedroomd van een moestuin, maar heb je geen groene vingers of te weinig tijd? En wil je wel genieten van zelf oogsten en plukken? Dan is de zelfoogsttuin misschien ook iets voor jou! Naast kruiden en bloemen kun je in een zelfoogsttuin de meest verse groenten zelf oogsten. De boer zorgt voor het land, maar het zijn ook een beetje jouw groenten. Zodra ze oogstrijp zijn krijg je een bericht en kun je je eigen worteltjes, kolen of pompoenen uitzoeken.
Hoe het werkt:
De meeste zelfoogsttuinen werken op basis van een (jaarlijks) lidmaatschap of abonnement in ruil voor een deel van de oogst. De tuinder laat via infoborden, vlaggen en social media weten wat er die week geoogst mag worden. Wekelijks kun je langs komen voor verschillende groenten, een bosje kruiden en een bakje fruit. Het oogstseizoen duurt ongeveer van mei tot oktober-november.
De vele voordelen van zelf oogsten:
Vers, gezond en lekker: je weet wat je eet en wat er met dat voedsel gebeurt voordat het op jouw bord belandt. Je leert welke groenten wanneer groeien en hoeveel tijd, aandacht en energie hierin gaat zitten. Korte voedselketen: je vermindert aanzienlijk het aantal voedselkilometers; wat je plukt kan minuten later al op je bord liggen. Je groenten gaan ook langer mee dan groenten uit de supermarkt. Sociaal gebeuren: je ervaart hoe leuk het is om zelf te oogsten op een fijne plek, om even te ontspannen in de buitenlucht. Je hebt direct contact met de boer(in), vrijwilligers en zelfoogsters; die waarschijnlijk graag pluktips en recepten met je delen. Beter voor het milieu: je draagt bij aan een betere aarde. Veel zelfoogsttuinen zijn biologisch of biodynamisch, telen met respect voor de natuur en verrijken de bodem en biodiversiteit. Dit wordt ook wel regeneratieve landbouw genoemd. Zelf oogsten voorkomt verpakkingsmateriaal en dus (plastic) afval. Minder voedselverspilling: Je oogst wat je nodig hebt. Je leert je eten (nog meer) waarderen en het eten heeft een rijkere smaak. Heerlijk is eerlijk: de boer krijgt een eerlijker loon. Risico’s en opbrengsten worden gedeeld met plukkers/oogsters die vooraf een abonnement afsluiten.
Rechtstreeks bij/van de boer
Natuurlijk kun je ook gewoon ervoor kiezen om losse producten te kopen bij boerderijwinkels in jouw buurt, zonder abonnement of lidmaatschap. In de links hieronder vind je een overzicht van streek boerderijen en ook landelijke organisaties. Ontdek een grote lijst van boerderijwinkels in Nederland, met verse groenten, fruit, kruiden en lokale producten, allemaal binnen handbereik. (En steeds meer van deze winkels bieden bezorgservice).
Neem je eigen verpakking mee!Foto: Herenboeren.nlFoto: Stadsakkers,nlFoto: Pluktuin ApeldoornFoto: De WarmoezerijFoto: Moestuin HavenparkVolkstuin
https://zerowasteapeldoorn.nl/wp-content/uploads/2024/05/Tip-vers-van-het-land.jpg10801080Zero Waste Apeldoornhttps://zerowasteapeldoorn.nl/wp-content/uploads/2024/01/Tekengebied-33-kopie.svgZero Waste Apeldoorn2026-04-03 21:35:132026-04-26 22:56:55Groenten, Fruit en Bloemen: vers van het land! 🥬🥕🍅🍓💐
Verpakkingsvrij en duurzaam je boodschappen doen? Appeltje-eitje met onze tips!
Groenten en Fruit: Denk vooral in korte keten!
Lokaal en biologisch eten met het seizoen mee is één van de meest duurzame stappen die je kunt zetten. En natuurlijk koop je je groenten & fruit zoveel mogelijk zonder verpakking. Een tijd geleden deelde Tiphaine deze anekdote op onze socials: “Vroeger, toen ik nog niet zo zeer bezig was met een duurzame leefstijl, kocht ik zoete aardappelen wanneer ik er zin in had, uit de supermarkt, per vliegtuig uit Zuid-Amerika gevlogen en vol pesticiden bespoten.” -> De eerste kleine duurzame stap was om een biologische variant te kopen. -> De volgende stap was om de biologische zoete aardappelen alleen te kopen wanneer ze in Nederland werden geteeld. -> Tegenwoordig kweekt ze ze zelf in de moestuin. Lokaal, biologisch en in het seizoen. (H)Eerlijk. 👌🌍💚”
Kleine stapjes – Grote (positieve) impact
Zomaar een voorbeeld van kleine stapjes die je kunt zetten voor een klimaatbewuster bestaan: anders eten en anders je groenten en fruit kopen of zelf je groenten en fruit telen. Natuurlijk, niet iedereen heeft een eigen tuin of groot balkon, maar je kunt bijvoorbeeld ook denken om je aan te sluiten bij een moestuinvereniging (‘eigen’ tuin) of bij een moestuin buurtinitiatief (vrijwilligerswerk). In de gemeente Apeldoorn zijn er diverse moestuin verenigingen en initiatieven te vinden (zie voor meer informatie: Lokale duurzame initiatieven).
Vers van het land
Heb je geen groene vingers, geen tijd/zin om te tuinieren en/of koop je liever je groenten en fruit vers van het land? Kies dan liever voor seizoensgebonden producten die duurzaam, biologisch en/of lokaal zijn geteeld. Let op de bordjes met het land van oorsprong bij de natuurwinkel en in de supermarkt, of ga naar de (biologische) markt, of koop/bestel je groenten bij een lokale boerderij of coöperatie (zie voor meer informatie: Lokale duurzame initiatieven).
Fork Ranger
Soms kan het best ingewikkeld zijn om goed geïnformeerd de juiste keuze te maken qua voeding. Gelukkig zijn er mensen die heel veel tijd stoppen in onderzoek en dat in een handige (gratis) app zetten, zoals de app ‘Fork Ranger‘. Deze app helpt je om het zo makkelijk mogelijk te maken om klimaatvriendelijk te eten. Ze gebruiken data en storytelling om te laten zien welke keuzes het meeste uitmaken en ontwikkelen makkelijke recepten om kennis in praktijk te brengen.
Too Good To Go & geredde groenten & fruit
Het beste kies je dus voor lokale producten uit de volle grond (of uit het land, of uit de EU). Als consument heb je invloed op het aanbod. Niet voor niets wordt er gezegd dat je elke dag met je portemonnee stemt op de wereld die je graag wilt hebben: hoe minder van bepaalde producten (bij voorbeeld uit verre landen) worden verkocht, hoe minder besteld wordt door de winkelier. Het is in niemands belang om producten uit ver te laten komen als ze toch worden verspild. Dit gezegd hebbende, groenten en fruit staan op de top 3 van het meeste verspilde soort voedsel in Nederland. Door groenten en fruit uit de kortingbak “Tegen voedselverspilling”, via een TooGoodToGo aanbieding, of bijvoorbeeld door je aan te melden als ‘soldaat’ van de No Waste Army kun je groenten en fruit redden die anders worden verspild.
Groente en fruit netten & zakjes
De meeste groenten en fruit kun je op de markt en zelf in sommige supermarkten en natuurwinkels gewoon los in een mand (en op de band bij de kassa) doen. Als je liever de groenten en fruit inpakt, kun je ervoor kiezen om herbruikbaar/wasbaar zakjes en netjes te gebruiken. Hiermee vermijd je veel verpakkingsafval. Herbruikbare zakjes en netjes, zijn (zeer) stevig maar licht in gewicht, verkrijgbaar in allerlei kleuren, vormen en maten, ook in verschillende materialen: (bio)katoen, nylon. Wasbaar op 30 °C in de wasmachine, doe ze liever niet in de droger want ze kunnen krimpen. Als je een beetje handig bent met een naaimachine, kun je ze ook zelf maken, van oude lakens bijvoorbeeld. Zorg er alleen voor dat je een niet al te zwaar materiaal gebruikt want in sommige winkels (en supermarkten) kun je niet de weegschaal resetten (“tarreren“), en betaal je dus het gewicht van het zakje zelf mee met de inhoud. Bonus Tips voor je eigen verpakking:
Kies liever voor een plasticvrij variant, want nylon zakjes laten microplastics los tijdens gebruik en tijdens het wassen.
Doe fruit en groenten die wat zachter zijn en snel kunnen beschadigen, in een bakje (kunststof/RVS) – maar let op dat je het gewicht van het bakje niet meeweegt. Dus weeg eerst de groente of het fruit los om de prijs te bepalen en stop het daarna in je bakje.
Zero Waste Wandeltour
Is winkelen met je eigen verpakkingen nieuw voor je en weet je niet zo goed wat daarin mogelijk is, of voel je nog een drempel om dat te gaan doen? We nemen je dan graag eens mee op “zero waste wandeltour”. Tijdens de tour laten onze lokale Zero Waste helden zien waar je terecht kan met je eigen verpakkingen en hoe makkelijk en gewoon dat is. Deze wandeltours worden een paar keer per jaar georganiseerd en zien er zo uit: https://www.youtube.com/watch?v=OrOai3UmDvc Abonneer je op onze maandelijkse nieuwsbrief, houd de agenda in gaten of stuur ons een mailtje als je een zero waste wandeltour in Apeldoorn wilt volgen.
Eigen verpakking welkom
Over het algemeen mag je losse producten kopen met je eigen verpakking, het kan soms gebeuren dat een winkelier het zelf niet fijn vindt omdat hij/zij het niet hygiënisch vindt. Je kunt het altijd aan de winkelier vragen, of letten of je een sticker op de winkelruit of marktkraam ziet. Om de drempel te verlagen voor klant EN winkelier, heeft Zero Waste Nederland namelijk een sticker ontworpen met daarop te tekst “Neem gerust je eigen verpakking mee”. Bij veel winkels en marktkramen in heel Nederland wordt zo duidelijk aangegeven via deze raamsticker dat de winkelier het heel normaal vindt als je je eigen verpakkingen meeneemt. In Apeldoorn hebben we deze winkels in kaart gebracht: https://tinyurl.com/4vs85vsw Wil je als winkelier of marktkraamhouder binnen de gemeente Apeldoorn zo’n sticker op je winkelraam of marktkraam opplakken? Stichting Zero Waste Apeldoorn heeft een aantal stickers op voorraad, je kunt een sticker via de mail aanvragen: info@zerowasteapeldoorn.nl.
https://zerowasteapeldoorn.nl/wp-content/uploads/2024/05/Tip-Groenten-Fruit-korte-keten.jpg10801080Zero Waste Apeldoornhttps://zerowasteapeldoorn.nl/wp-content/uploads/2024/01/Tekengebied-33-kopie.svgZero Waste Apeldoorn2026-04-02 21:28:112026-04-26 22:56:40Groenten en Fruit: Denk vooral in korte keten!
🌼🐣 Yay! 2️⃣0️⃣+ tips voor een zo duurzaam mogelijk Pasen!
Of je nu groots uitpakt of het lekker knus houdt: met deze tips maak je jouw paasontbijt, brunch of diner niet alleen gezellig, maar ook een stukje liefdevoller voor onze planeet 🌍💚
🌿 Tafel, servies en decoratie
🤏 Less is more: houd het simpel en koop alleen wat je écht nodig hebt 🔁 Hergebruik spullen van vorige jaren – die ene konijnenvaas verdient best nog een comeback 🧶 Knutsel zelf versiering met kinderen (of zelf!): denk aan vlaggetjes van restjes stof, eierdooshaasjes, of servetringen van wc-rollen 🚪 Leen servies of tafeldecoratie van buren, vrienden of familie 👛 Ruilen? Leuk én duurzaam! Organiseer een paasswap met je buren 🛍 Geen succes met lenen of ruilen? Duik de kringloopwinkel in ✋ Vermijd goedkope plastic gadgets of decoratie uit lagelonenlanden: niet duurzaam, en vaak niet eerlijk 🌷 Wil je bloemen? Kies voor lokaal en biologisch. Denk ook aan bolbloemen zoals tulpen of narcissen die je daarna in de tuin kunt planten 🍽 Gebruik een stoffen tafelkleed en stoffen servetten – feestelijk én herbruikbaar 🛍️ Paasmandjes: gebruik herbruikbare mandjes (geen wegwerp plastic)
🎨 Extra tip: gebruik natuurlijke verf om eieren te versieren (zoals kurkuma, rode kool of bietensap)
🥕 Eten & drinken met een groen tintje
🚶♀️🚲🚌 Doe je boodschappen met de fiets, te voet of met het OV 🎒 Neem herbruikbare zakjes, bakjes en tassen mee 🏬 Winkel lokaal bij biologische markten of natuurwinkels 🥦 Koop seizoensgroenten van lokale telers: lekker en met minder transport kilometers ♻️ Koop alleen wat je nodig hebt en plan slim – zo voorkom je verspilling 🧑🍳 Kook met gered voedsel van initiatieven zoals Too Good To Go of een voedselkastje 🥗 Ga (deels) plantaardig: Pasen is hét moment voor een feestelijke vega(n) maaltijd Koffie & thee: Kies voor fairtrade en biologische koffie/thee en zet koffie zonder cups (of gebruik herbruikbare cups) 🍞 Haal je (biologische) paasbrood zonder verpakking bij een lokale bakker 🥚 Kies voor biologische of lokale eieren 🍫 Kies voor biologische, fairtrade chocolade – zoals van Tony’s Chocolonely of Chocolate Makers 🥚 Tip: losse chocolade eitjes zonder folie kun je vaak vinden bij (eco) speciaalzaken zoals Bijzondere Bonen, in Apeldoorn
Kies voor fairtrade en biologische koffie/thee
Bonus tips
✨ Toch eitjes in aluminiumfolie gekocht? Maak er één grote prop van en lever die in bij je PMD-afval. Hoe groter de prop, hoe beter deze wordt herkend én gerecycled 🎧 Zin in inspiratie? Luister naar de podcast Die Duurzame Meiden – check hun aflevering over duurzame paasdecoratie!
💚 Duurzaam Pasen = bewust Pasen
Met kleine aanpassingen maak je een groot verschil. Duurzaam Pasen betekent minder afval, minder verspilling én meer verbinding. Want bewuste keuzes smaken altijd beter 🌱
Zelf compost maken? Dit zijn de beste methodes! ♻️🌱
Eerder schreven we al over het belang van een schone GFT stroom om goede compost op grote schaal te maken. Maar wist je dat je ook zelf thuis compost kunt maken? En dat dit heel eenvoudig is?
Er zijn zoveel manieren om te composteren, dat we ze nooit in één kort bericht kunnen behandelen. Daarom vandaag een paar highlights uit de handige website: CompostBrigade.nl. Check deze site voor alle ins en outs over composteren!
Vier manieren om zelf te composteren
🌱 Wormcomposteren Met een wormenbak zetten compostwormen groente- en fruitresten om in hoogwaardige compost. Je voert ze met ongekookte groente en fruit, en zij doen de rest! Het resultaat? Voedzame compost en vloeibare plantenvoeding (‘wormthee’) die perfect is voor je tuin.
🌱 Fermenteren (Bokashi) Bokashi is een zuurstofloos proces waarbij organisch materiaal wordt gefermenteerd in plaats van gecomposteerd. Dit is een snelle manier om je keukenafval om te zetten in voedingsrijke bodemverbeteraar.
🌱 Koud composteren Dit is de meest traditionele manier van composteren: je stapelt keuken- en tuinafval in een composthoop en laat de natuur zijn werk doen. Het duurt wat langer, maar het is simpel en werkt altijd.
🌱 Warm composteren Als je een snelle compostering wilt, is warm composteren ideaal. Door een goede mix van materialen, zuurstof en vocht kan de temperatuur in de composthoop oplopen tot wel 65°C. Hierdoor breekt organisch materiaal razendsnel af, en is je compost binnen 6-8 weken klaar!
Waarom lokaal composteren belangrijk is
🌱 Een gezonde bodem Wat uit de natuur komt, moet terug de natuur in! Compost voedt de bodem en helpt planten beter groeien. Daarnaast houdt een gezonde bodem beter water vast, wat handig is in droge zomers.
🌱 Minder broeikasgassen Wanneer GFT-afval verbrandt of op een afvalberg belandt, komt er veel CO₂ vrij. Door te composteren houd je koolstof vast in de bodem en help je klimaatverandering tegen te gaan.
🌱 Je eigen potgrond maken Hoe tof is het om van je eigen afval een waardevolle grondstof te maken? Met zelfgemaakte compost weet je precies wat je aan je planten geeft!
🌱 Minder restafval In sommige steden bestaat meer dan 30% van het restafval uit GFT. Door te composteren haal je waardevol materiaal uit de afvalstroom, en hoeven vuilniswagens minder rond te rijden.
Extra tips voor beginners
✔️ Composteren kun je leren! Heb je vragen of wil je tips? Sluit je aan bij online tuiniergroepen, of bezoek Moestuin Havenpark Apeldoorn op woensdag- of donderdagochtend. Help een keer mee en krijg direct handige composttips!
✔️ Buurtcompost: samen composteren Geen ruimte of zin om thuis te composteren? Lever je GFT-afval in bij de buurtcompost in Moestuin Havenpark. Tip: bewaar je GFT in de vriezer om geur en fruitvliegjes te voorkomen.
Door te composteren verklein je je afvalberg én help je de natuur. Dus… welke methode ga jij proberen? 😊♻️
https://zerowasteapeldoorn.nl/wp-content/uploads/2024/04/2023-ZWA-Insta-tips-13.jpg540540Zero Waste Apeldoornhttps://zerowasteapeldoorn.nl/wp-content/uploads/2024/01/Tekengebied-33-kopie.svgZero Waste Apeldoorn2026-03-25 06:58:072026-03-26 13:19:10Ga zelf aan de slag met composteren
In 2025, vindt de Nationale Bijentelling plaats van 10 t/m 14 april.
Help mee door een half uur bijen te tellen in je tuin, op je balkon of op een groene plek in de buurt 🌸 Zo draag je bij aan belangrijk onderzoek naar de bijenstand in Nederland.
Want wist je dat wilde bijen en hommels verantwoordelijk zijn voor de bestuiving van zo’n 80% van al het groente en fruit dat we eten? 🍓🍎 Helaas is nog maar 55% van de 360 bijensoorten in Nederland over…
Gelukkig kun je iets doen! Boswachter Mathiska deelt via Natuurmonumenten praktische tips om van je tuin een bijvriendelijke plek te maken – met bloeiende planten, struiken en nestgelegenheid 🌿 Zo help jij de bij én de natuur.
Jaarlijks, op 22 maart, is het Wereld Waterdag Op deze dag wordt de schijnwerper gezet op uitdagingen rond voldoende schoon en veilig drinkwater voor iedereen.
We staan er niet altijd bij stil, zeker niet in een waterrijk land als Nederland, maar (drink-)water is een kostbare grondstof waar we bewust mee moeten omgaan; want elke druppel telt en kan helpen om een positieve impact te hebben op het milieu, onze leefomgeving en onze portemonnee
Verminderen & besparen
Je kunt op verschillende manieren veel water besparen door kleine, eenvoudige en praktische acties toe te passen in je dagelijks leven. Denk aan:
korter (en kouder) douchen
een waterbesparende kraan en douchekop installeren
het repareren van een lekkende kraan
een waterbesparend toilet met een dubbele spoelfunctie
je wasmachine en vaatwasser vol laden en/of kortere wasprogramma’s instellen
water geven aan planten door te gieten in plaats van te sproeien, enz.
minder vlees eten en minder nieuwe kleding kopen: er wordt heel veel water gebruikt voor de productie van levensmiddelen en kleding. Vaker plantaardig (vegan) eten, maar ook kiezen voor preloved (tweedehands) kleding leveren een grote besparing op water op.
Hergebruik
Een andere belangrijke en eenvoudige manier om water te besparen is door water te hergebruiken. Bijvoorbeeld met deze tips:
Vang “overtollig” water op in een bak of emmer, bijv. tijdens het wachten tot het water warm wordt voor het douchen of afwassen.
Laat standaard een teiltje in je gootsteen staan dat je alleen weghaalt voor ‘vieze’ dingen. Laat het teiltje bijv. staan voor het afspoelen van groenten, een glas/drinkfles, het natmaken van een doekje, het afspoelen van je handen zonder zeep, enz. Haal het teiltje even weg als je je handen of vaat met zeep afwast. Binnen de kortste keren zal je teiltje vol zijn. Dit water kan prima worden gebruikt voor huishoudelijke taken zoals het schoonmaken van vloeren, het besproeien van planten, het doorspoelen van het toilet of het vullen van een waterkoker of waterfilter.
Het water dat je gebruikt om groenten, aardappelen, pasta, rijst of eieren te koken, kan worden opgevangen en afgekoeld. Dit water bevat voedingsstoffen die kunnen worden gebruikt om planten water te geven.
Koppel regenpijp(en) af van het riool en laat het regenwater in je tuin stromen of vang regenwater op in een regenton, met een afvoer in je tuin als de ton vol is, om de tuin mee te bewateren op de droge dagen.
Wil je je tuin vergroenen en tegelijkertijd de biodiversiteit helpen? Vervang tegels door een vijver! Een natuurlijke vijver is een magneet voor kikkers, padden, libellen en salamanders en draagt bij aan een gezond ecosysteem in je tuin.
💡 Maar let op! Tijdens een informatieve Kikkercafé leerden we dat het niet goed gaat met amfibieën in Nederland. Jij kunt helpen door een vijver(tje) aan te leggen, maar zonder vissen! 🐟🚫
💰 Wat kost een vijver aanleggen?
Een vijver hoeft niet duur of moeilijk te zijn. De kosten hangen af van de grootte, maar een ecologische vijver is grotendeels zelfvoorzienend – zonder pomp of filter! 💡 Budgettip: Check de weggeefhoek of Marktplaats voor gratis of goedkope materialen zoals: voorgevormde vijvers, keien en stenen, oude dakpannen en bloempotten (perfect als schuilplek).
🛑 Beschermde dieren: laat de natuur haar werk doen
In Nederland zijn amfibieën beschermd, wat betekent dat je: ❌ Geen kikkerdril mag meenemen en in je vijver zetten ❌ Geen amfibieën mag vangen om ze bij jou uit te zetten ✅ Wel je tuin aantrekkelijk kunt maken, zodat ze zelf hun weg naar jouw vijver vinden!
🌱 Tips voor een ecologische vijver
Kies een zonnige plek – Zo warmt het water sneller op en stimuleer je biodiversiteit.
Zorg voor glooiende oevers – Amfibieën moeten makkelijk in en uit het water kunnen kruipen.
Maak de vijver diep genoeg – Minstens 60 cm, liefst 1,5 meter, zodat hij in de winter niet volledig bevriest.
Plaats onderwaterplanten – Ze zorgen voor zuurstof, schuilplaatsen en afzetplekken voor eitjes.
GEEN vissen! – Die eten kikkervisjes en ander waterleven op, wat het ecosysteem verstoort.
Creëer schaduwrijke plekjes en schuilplaatsen met stenen, houtstapels en beplanting rond de vijver.
⚠️ Let op: Vijvers groter dan 30 m² hebben mogelijk een vergunning nodig.
🐸 Kers op de taart: natuurlijke plaagbestrijding!
Kikkers en padden eten slakken en muggenlarven, dus jouw vijver helpt ook tegen deze tuinplagen! Win-win! 🎉
🌱 Hergebruik je groenten: laat ze opnieuw groeien!
Wist je dat je nieuwe planten kunt kweken uit keukenafval? Oftewel, de ‘kontjes’ van groenten en kruiden opnieuw laten groeien! 😄🍀 Dit is niet alleen leuk om te doen, maar ook goed voor je portemonnee.
Gooi de wortels van je (biologische) groenten niet weg! Met een beetje zon en water kun je bosuitjes, selderij, sla, venkel en prei opnieuw laten groeien – daar heb je geen groene vingers, en zelfs geen tuin of balkon, voor nodig! 🥬🌱 Het is echt eenvoudig, en het werkt echt!
💡 Groenten en kruiden opnieuw laten groeien – Zo doe je dat:
1️⃣ Houd een stuk van de stengel of wortel over bij het snijden van je groenten. 2️⃣ Zet het in een glas met een beetje water (zorg dat de bladeren het water niet raken) en zet het op een zonnige plek. 3️⃣ Ververs het water om de paar dagen. 4️⃣ Na een paar dagen beginnen er wortels en nieuwe stengels of bladeren te groeien. 5️⃣ Zodra de plant voldoende wortels heeft, kun je deze overzetten in een potje met potgrond voor verdere groei.
📏 Minimale lengte om succesvol te hergroeien: ✔️ Venkel & sla: stronkje van 2 tot 5 cm ✔️ Paksoi, selderij, citroengras, prei & bosui: stronk/stengels van 5 tot 10 cm ✔️ Basilicum & koriander: stengels van minstens 10 cm
🥕 Wat kun je nog meer laten hergroeien?
🌿 Wortelgroenten
Wortelen, pastinaak, bieten en rapen produceren heerlijk loof dat je kunt eten! Bewaar minstens 2 cm van het bovenste deel, leg het in een ondiepe schaal met water en zet op een zonnige vensterbank. Binnen een week krijg je verse groene toppen, perfect voor salades of pesto. Wil je het knolgewas zelf laten groeien? Wacht tot er wortels verschijnen en plant het in aarde. Na 6-8 weken kun je oogsten!
🫚 Gember
Plant een stukje gemberwortel (met knoppen naar boven) in potgrond op een zonnige plek. Geef regelmatig water, maar niet te veel ineens. Binnen een paar weken verschijnen scheuten, en na een paar maanden kun je gember oogsten door de wortel omhoog te trekken en een stuk af te snijden. Herplant een deel om doorlopend te kunnen oogsten!
🧄 Knoflook & Ui
Plant een teentje knoflook (met de wortels naar beneden) of het afgesneden worteluiteinde van een ui (minstens 2,5 cm boven de wortel) in potgrond. Zet het in direct zonlicht en geef twee keer per week water. Binnen een paar dagen verschijnen spruiten en onder de grond ontwikkelt zich een nieuwe knoflookbol of ui.
🥔 Aardappelen
Snijd een aardappel met ‘ogen’ in tweeën en plant de stukjes een paar centimeter diep in aarde (ogen naar boven). Geef regelmatig water. Na een maand kun je beginnen met het oogsten van krieltjes of langer wachten voor grotere aardappelen.
🌿 Extra tips:
🌞 Zorg voor voldoende licht – de meeste planten groeien het beste op een zonnige vensterbank. 💦 Gebruik regenwater of gefilterd water – kraanwater met veel kalk kan de groei soms belemmeren. ♻️ Gebruik restjes potgrond – als je oude potgrond hebt, meng het met compost voor extra voedingsstoffen. 🌿 Probeer meer groenten! – experimenteren met paprika’s, avocado’s en zoete aardappel is ook leuk.
Met deze tips kun je heel eenvoudig een mini-moestuin beginnen, gewoon in je eigen keuken! 🍃👩🌾
12x tips voor water- en energiebesparing in de badkamer 🚿🌱
De badkamer is een van de grootste verbruikers van water en energie in huis. Met een paar slimme aanpassingen bespaar je flink op je waterrekening én draag je bij aan een duurzamer leven. Probeer deze eenvoudige tips en zie hoeveel impact kleine gewoontes kunnen hebben!
💧 Water besparen in de badkamer
❄️ Zet standaard de kraan op de koude stand Voorkom onnodig opwarmen van water als je de kraan maar kort gebruikt, zoals bij handen wassen of tandenpoetsen. Deze tip geldt natuurlijk ook voor de keuken.
🪣 Vang koud opstartwater op Moet je wachten op warm water? Zet een emmer in de douche of een afwasteil in de gootsteen en gebruik het opgevangen water om je handen af te wassen, groenten/fruit af te spoelen, voor de kamerplanten, voor de schoonmaak, of om de WC door te spoelen.
🚿 Douche in plaats van een bad Een gemiddeld bad kost zo’n 120 liter water, terwijl een korte douche met een waterbesparende douchekop slechts 35 liter verbruikt. Toch een bad nemen? Deel het voor extra besparing!
⏳ Korter douchen = grote winst Als je 1 minuut korter doucht, bespaar je gemiddeld 8 liter water per douchebeurt. Gebruik een douchetimer of zet je favoriete liedje op en probeer binnen één nummer klaar te zijn.
🤏 Douche minder vaak Elke dag douchen is vaak niet nodig. Was je soms bij de wastafel met een washandje – een simpele manier om liters water te besparen.
🚽 Gebruik de waterbesparingsknop op de wc Spoel slim! Een kleine boodschap kan prima met minder water worden doorgespoeld.
🧻 Durf te besparen op doorspoelen Het Engelse gezegde “If it’s yellow, let it mellow; if it’s brown, flush it down” zegt het al: niet elk plasje hoeft direct te worden doorgespoeld.
⚡ Energie besparen in de badkamer
❄️ Koud douchen = energie besparen & gezondheid boost Koud douchen kost geen gas en heeft tal van voordelen, zoals betere bloedsomloop en meer energie. Bouw het rustig op! Probeer deze 7 tips voor beginners: gezondnu.nl
🚿 Waterbesparende douchekop installeren Een waterbesparende douchekop verbruikt twintig procent minder water en energie zonder comfort te verliezen.
🚰 Kies een thermostatische mengkraan Deze kraan verwarmt het water sneller en efficiënter, wat jaarlijks gemiddeld 1.000 liter water bespaart.
🧼 Draai de kraan dicht tijdens inzepen, scheren of haren wassen Laten lopen = verspilling! Sluit de kraan wanneer je geen water nodig hebt.
💡 Gebruik duurzame ledverlichting Ledlampen in de badkamer zijn niet alleen zuinig, maar gaan ook veel langer mee (20.000 tot 40.000 uur).
Met deze tips kun je direct aan de slag en zonder moeite tientallen liters water én energie per dag besparen. Welke ga jij als eerste toepassen? 🚀💚
https://zerowasteapeldoorn.nl/wp-content/uploads/2024/01/Tip-water-en-energiebesparing-badkamer.png10801080Zero Waste Apeldoornhttps://zerowasteapeldoorn.nl/wp-content/uploads/2024/01/Tekengebied-33-kopie.svgZero Waste Apeldoorn2026-02-18 07:33:002026-04-13 16:55:52Tips voor water- en energiebesparing in de badkamer