Ah, de pannenlikker! Het trouwe, onmisbare keukengereedschap dat dag in, dag uit de stille held is van elke maaltijd. Hij staat daar, bescheiden naast de pollepels en messen, maar wie goed kijkt, ziet zijn ware kracht. Want waar anderen stoppen, begint de pannenlikker pas!
Met zijn slanke, flexibele lichaam, wringt hij zich moeiteloos in elke hoek, elke gleuf, elk verdwaald sausrestje dat je dacht verloren te hebben. Geen drupje yoghurt, geen straaltje soep, geen laatste restje stoofpot blijft ongezien. En zeg nou zelf, die laatste lik is toch vaak de lekkerste?
Hij is de Zero Waste Valet van de keuken, het symbool van duurzaamheid! De vijand van voedselverspilling, de redder van elk gerecht. Niet voor niets wordt hij in Vlaanderen liefdevol “pannenlekker” genoemd — want ja, hij likt de pan écht schoon. En laten we eerlijk zijn: wie wil er nu verspillen als er een pannenlikker in de buurt is?
En dat alles voor een prijsje waar je nog geen kopje koffie voor krijgt. Goedkoop, efficiënt en altijd paraat. Wat een held!
Dus hier, een diepe buiging voor jou, o edele pannenlikker. Jij maakt van keukenkunst een meesterwerk en zorgt dat geen enkel hapje verloren gaat. Jouw naam zal klinken in de keukens van de toekomst, als de held van duurzaamheid, als de koning van de potten en pannen! 👑
https://zerowasteapeldoorn.nl/wp-content/uploads/2024/09/Tip-Ode-aan-de-pannenlikker.jpg10801080Zero Waste Apeldoornhttps://zerowasteapeldoorn.nl/wp-content/uploads/2024/01/Tekengebied-33-kopie.svgZero Waste Apeldoorn2025-09-05 07:16:062025-12-17 09:50:20Ode aan de pannenlikker
Een borreltje om het weekend te vieren, of om cadeau te geven voor een speciale gelegenheid, er is altijd een goede reden om een heerlijke likeur of sterke drank te kopen (of om het zelf te maken)! 🍸
Drink met mate
Oké, nu begint het te lijken alsof we een stel alcoholisten zijn! 😅 Wees gerust, ons joviale team houdt weleens van een borreltje, en we wilden toch wel deze serie nog even uitbreiden met de sterkere drankjes. Maar natuurlijk geldt daarbij als eerste tip: Reduce … en Refuse! Drink met mate, dus. 😉
Gezondheid eerst: Net als bij voedsel, kies voor likeuren en digestieven zonder kunstmatige smaakstoffen, conserveringsmiddelen en toegevoegde suikers.
Mate houden: Geniet van je drankje, maar drink met mate om zowel je gezondheid als je ecologische voetafdruk te beperken.
Milieuimpact
Net als bij wijn en bier (zie eerdere tips) hebben teelt, verpakking en vervoer allen invloed op de totale klimaatimpact van digestieven en likeuren. Dit maakt dat er geen makkelijke manier is om duidelijk aan te geven welke likeuren en sterke dranken het meest klimaatvriendelijk zijn. En helaas hebben we in Apeldoorn nog geen “Limoncello- of whiskey tap” gevonden 🤪 of een lokale distilleerderij/stokerij waar je je aankopen kunt doen in herbruikbare/statiegeld flessen (#hint voor lokale ondernemers 😄). Hieronder geven je een paar tips waar je op kunt letten voor een milieuvriendelijkere keuze:
Minimaliseer transportimpact
Lokaal geproduceerd: Berperk je milieu-impact door lokaal geproduceerde dranken te kopen. Of uit de streek.
Lokaal kopen: Koop niet alleen lokaal geproduceerde likeuren, maar koop ze ook lokaal om CO2-uitstoot van transport te verminderen.
Kies voor duurzame productiemethoden
Biologisch& keurmerken: Koop biologische likeuren met keurmerken zoals (EU-)biologisch, EKO of Demeter. Deze geven aan dat bij de teelt van de grondstoffen geen kunstmest en chemisch-synthetische bestrijdingsmiddelen worden gebruikt. Topkeurmerk Fairtrade stelt strenge eisen aan onder meer werkomstandigheden, eerlijke(re) betaling aan werknemers en boeren, naast milieu-eisen.
Kleine, ambachtelijke producenten: Steun kleine distilleerderijen die gebruik maken van duurzame methoden, zoals het minimaliseren van water- en energiegebruik.
Stoken op zonne-energie: Zoek naar distilleerderijen die gebruik maken van zonne-energie of andere hernieuwbare energiebronnen.
Educatie en bewustwording: Lees en leer meer over de herkomst van je drankjes. Ondersteun merken die transparant zijn over hun productieprocessen en milieu-impact.
Gebruik herbruikbare verpakkingen
Herbruikbare flessen en vaten: Zoek naar distilleerderijen die aanbieden om je flessen opnieuw te vullen. Dit vermindert afval en bespaart grondstoffen. (Helaas hebben we deze in Apeldoorn nog niet gevonden).
Gerecycled glas: Kies merken die gebruik maken van gerecycled glas voor hun flessen. Naast dat het gewicht en de inhoud van een fles ook meewegen in de duurzaamste keuze, maakt het voor het klimaat ook een verschil hoeveel gerecycled glas de fles bevat. Groen glas bevat een veel hoger percentage (ongeveer 75 procent) gerecycled glas dan wit glas (ongeveer 40 procent).
Let op kleurstoffen
Een andere tip is om dranken te kopen met zo min mogelijk chemische toevoegingen en kleurstoffen. Denk aan Flügel (E122) of Blue Curacao (E133) of Bols (E123)… Het glazuur springt onze voorzitter al van de tanden als ze aan de kleur van de drankjes denkt! Haar tip: maak zelf je likeurtje!
Zelf maken
DIY kits: Kits van het merk Pineut zijn geweldig om je eigen unieke drankjes te creëren zonder onnodige toevoegingen.
Seizoensgebonden ingrediënten: Maak je eigen likeuren en digestieven met seizoensgebonden en lokaal verkrijgbare ingrediënten die je met je eigen verpakking koopt. Gebruik daarbij herbruikbare potten en verse, biologische kruiden en specerijen.
Lokale productie
Yes! Ook in Apeldoorn worden likeurtjes en andere sterke dranken geproduceerd!
When life gives you lemons… Make limoncello!
Dat doen minstens 2 distilleerderijen in Apeldoorn!
Onze “coup de coeur 💛”: Amante Limoncello, ambachtelijk gemaakt met biologische citroenen. Fatto A Mano – Met de hand gemaakt.
Ook Jack en André, van Puur Smaack, maken o.a. Limoncello (ecologisch, ambachtelijk, zonder toevoegingen) in Apeldoorn. En als zero wasters zijn we natuurlijk gecharmeerd door dit verhaal: “De mannen van Puur Smaack gebruiken de schillen van de citrusvruchten dus voor hun likeuren, maar wat doen ze met al het fruit? “De sinaasappels komen wel op op zondagmorgen, als jus d’Orange bij het ontbijt”, zegt André. “Het citroensap leveren we aan IJskaffee De Kei, die er citroenijs van maakt. En het mandarijnsap gaat naar Zenith, die het gebruikt in een dessert”, zegt Jack. “Zo snijdt het mes aan twee kanten”, aldus André.“(Bron: Indebuurt) Daar worden niet alleen Limoncello en andere likeuren (zoals kersenlikeur en droplikeur) gemaakt, maar er worden ook bijzondere producten ontwikkeld, zoals een mooie zachte whiskey gemaakt op basis van Veluwse Schavuyt bieren uit Apeldoorn, verkocht in een eikenhouten vaatje. 🥃
Door deze tips te volgen, kun je niet alleen genieten van heerlijke likeuren en digestieven, maar ook je impact op het milieu beperken. Proost op een groenere toekomst! 🍸🌱
https://zerowasteapeldoorn.nl/wp-content/uploads/2024/07/tip-likeur.jpg10801080Zero Waste Apeldoornhttps://zerowasteapeldoorn.nl/wp-content/uploads/2024/01/Tekengebied-33-kopie.svgZero Waste Apeldoorn2025-07-20 15:23:232025-12-17 09:38:04Is it Friday yet?
Of dit gezegde echt verantwoord is, is de vraag; maar als Française is Zero Waste Apeldoorn-oprichter Tiphaine natuurlijk geneigd te denken dat het wel klopt. #levendbewijs
Wijn & wijnflessen hebben helaas wel een grote milieu-impact!
De meeste flessen zijn van glas gemaakt: zwaar en voor eenmalig gebruik. Maar flessen van plastic zijn niet veel duurzamer en vaak niet gerecycled (naast dat de kwaliteit van de wijn sneller achteruitgaat in plastic). Nog erger zijn de zogenoemde van ‘papier’ gemaakte pakken wijn: trap hier niet in! Niets is minder waar: de buitenkant is wel van papier, maar met een binnenzak van plastic én aluminium! Niet te recyclen!
Teelt, verpakking en vervoer hebben allen invloed op de totale klimaatimpact van wijn. Andere factoren, die soms van jaar tot jaar wisselen, zoals weersomstandigheden, bodemomstandigheden, het energiegebruik van de machines en het druivenras, wegen ook mee voor het klimaat. Dit maakt dat er geen makkelijke manier is om zelf te ontdekken welke wijn het meest klimaatvriendelijk is.
Water bij de wijn doen we liever niet letterlijk, wel figuurlijk: als je graag wijn drinkt, zijn er gelukkig een paar dingen waarop je kunt letten om je milieu-impact te beperken.
Afstand versus verpakking
Volgens Milieu Centraal weegt voor het klimaat de afstand minder zwaar dan de verpakking. Zo heeft Italiaanse wijn – in een glazen fles die per vrachtwagen wordt vervoerd – een meer dan twee keer zo hoge klimaatimpact als een wijn uit Australië – in een bag-in-box die per schip komt.
Gewicht: Bij wijn in glazen flessen hangt de klimaatimpact af van het gewicht van de fles en het aandeel gerecycled glas dat gebruikt is. Hoe lichter de fles, hoe minder brandstof nodig is om de wijn te vervoeren. Wist je dat de klimaatimpact van mousserende wijn meestal groter is dan andere soorten wijn? Dat komt doordat wijn met bubbels in zwaardere flessen verpakt is om de druk van het koolzuurgas aan te kunnen.
Gerecycled glas: Naast dat het gewicht en de inhoud van een fles ook meewegen in de duurzaamste keuze, maakt het voor het klimaat ook een verschil hoeveel gerecycled glas de fles bevat. Groen glas bevat een veel hoger percentage (ongeveer 75 procent) gerecycled glas dan wit glas (ongeveer 40 procent).
Bulk: De minste klimaatimpact heeft wijn die als bulk naar Nederland vervoerd is en pas hier verpakt wordt. Dit gebeurt slechts met 10 procent van de in Nederland gekochte wijnen.
Gebotteld: Koop liever wijn uit Europa dan uit verre landen of andere continenten als het al in het land van herkomst verpakt is en in de fles wordt vervoerd. Helaas kun je niet altijd eenvoudig op het etiket zien waar de wijn verpakt is.
Eigen verpakking: Als je het kan vinden, koop dan wijn rechtstreeks in je eigen fles bij een wijntap. Hoe goed dit ook klinkt: er is helaas geen wijntap te vinden in Apeldoorn.
Statiegeld: Wijn in statiegeld flessen klinkt als een perfecte oplossing toch? Ook Ilja Gort is er voorstander van! Dit wordt helaas nog maar kleinschalig gedaan. Gelukkig is er Pieter Pot: via hun online winkel verkopen ze (biologische) wijn in herbruikbare flessen met statiegeld! En natuurlijk Retour de France: oprichter Huub weet alles van wijn verkopen in statiegeldflessen, hij heeft het zelfs voor Pieter Pot bedacht. Nu doet hij dit via zijn eigen bedrijf, met Franse wijnen.
Keurmerken
Koop biologische wijn met keurmerken zoals (EU-)biologisch, EKO of Demeter. Deze geven aan dat bij de teelt van de grondstoffen geen kunstmest en chemisch-synthetische bestrijdingsmiddelen worden gebruikt. Topkeurmerk Fairtrade stelt strenge eisen aan onder meer werkomstandigheden, eerlijke(re) betaling aan werknemers en boeren, naast milieu-eisen.
Vega(n) wijn
Wist je dat wijn vaak geklaard wordt met eiwit (van eieren of uit melk) om de vertroebelende deeltjes in de wijn te laten zakken? Om de wijn te filteren, worden door veel wijnmakers nog producten met een dierlijke oorsprong gebruikt, zoals varkensvet, visslijm en gelatine. Vegan is de wijn hierdoor dan dus niet. Gelukkig gebruiken steeds meer wijnmakers tegenwoordig niet-dierlijke producten met hetzelfde effect, zoals bentoniet klei.
Bonus Tip
Een wijnfles met een schroefdop zou minder milieubelastend zijn omdat aluminium goed te recyclen is. Koop je liever wijnflessen met een kurk? Let dan op dat het geen plastic ‘kurk’ is, maar een echte kurk, het liefst met het FSC-keurmerk. Hergebruik de kurken met (oude) houten spiesstokken om naamkaartjes te maken voor de (moes)tuin. Of je kunt de kurken mulchen en in de tuin strooien, of ze (in stukjes) op je composthoop gooien, maar niet in de GFT. Hier nog meer ideeën: wat te doen met kurken.
https://zerowasteapeldoorn.nl/wp-content/uploads/2024/07/tip-wijn.jpg10801080Zero Waste Apeldoornhttps://zerowasteapeldoorn.nl/wp-content/uploads/2024/01/Tekengebied-33-kopie.svgZero Waste Apeldoorn2025-07-17 14:15:422025-12-17 09:38:34Water bij de wijn
Onze Française is een echte wijnliefhebber, maar onze voorzitter geniet zo nu en dan ook wel van een (speciaal)biertje. Helaas heeft bier, net als wijn, een aanzienlijke milieu-impact.
Milieu-impact van bier
Waterverbruik: Voor 1 liter bier is tussen de 4 en 7 liter water nodig.
Hop en ingrediënten: De meeste hop, die vaak niet biologisch wordt geteeld, wordt geïmporteerd uit het buitenland.
Transport: Het vervoer van glazen flesjes veroorzaakt de nodige CO2-uitstoot.
Kleine brouwerijen: Hoewel je denkt dat speciaalbier van lokale kleine brouwers duurzamer is vanwege minder transport, hebben juist kleine brouwerijen vaak een minder efficiënt energie-, grondstoffen- en waterverbruik. Bovendien gebruiken ze vaak flesjes zonder statiegeld.
Tips voor duurzamere bieren
Wil je toch af en toe genieten van een biertje? Er zijn gelukkig duurzamere keuzes die je kunt maken:
Gulpener: Deze Nederlandse brouwer verbouwt zijn eigen hop, gebruikt water uit eigen bronnen en koopt andere grondstoffen bij lokale boeren.
Oedipus,Bird Brewery, De Leckere en Lowlander: Deze brouwerijen dragen elk op hun eigen manier bij aan duurzaamheid. Ze gebruiken geen fossiele brandstoffen, gebruiken biologische ingrediënten, verwerken restproducten in hun bier, of compenseren door bomen te planten of aan goede doelen te doneren.
Instock: Dit merk maakt bier van reststromen zoals brood en aardappels. De bierbostel (restproduct van het brouwproces) wordt weer gebruikt om granola te maken, wat voedselverspilling tegengaat. Wist je dat we bij de Zero Waste Picknick tijdens de Zero Waste Week 2021 heerlijk brood hebben gebakken van bierbostel van de Apeldoornse brouwerij Puik? Meestal wordt bierbostel als veevoer gebruikt, maar je kunt bij een plaatselijke brouwerij vragen of je de bostel mag gebruiken om zelf heerlijk en voedzaam brood te bakken.
Zie ook: lokale brouwerijen hieronder.
Verpakking en hergebruik
Volgens Milieu Centraal zijn glazen statiegeldflesjes de meest milieuvriendelijke verpakking voor bier. Een statiegeldflesje kan wel 40 keer opnieuw gevuld worden, wat grondstoffen, energie en afval bespaart. Koop je een bier onderweg, kies dan een blikje als je geen glazen flesje met statiegeld kunt inleveren. Glazen flesjes voor eenmalig gebruik scoren slechter dan blik. Wist je dat de impact van 5 statiegeldflesjes Nederlandse pils is vergelijkbaar met 1 speciaalbiertje uit Italië zonder statiegeld?
Aanbevelingen
Kies voor bieren met eerlijke certificeringen: Let op keurmerken zoals EKO, fairtrade, of biologisch gebrouwen bier.
Verpakking: Drink bier van de tap, of uit blik/glazen flesjes mét statiegeld.
Energieverbruik: Kies voor brouwerijen die gebruik maken van duurzame energiebronnen.
Lokale brouwerijen: Koop je bier rechtstreeks bij de brouwer, of kies voor een lokale bier. In Apeldoorn kun je terecht bij Puik Bieren, De Vlijt en Het Achterom (APDTJE). In Deventer staat de brouwerij van DAVO.
Tapbier: Liever proeven van meerdere merken van de tap? Een fust is duurzamer dan flesjes of blikjes, dus een goede én duurzame reden om je biertje in de kroeg te drinken met je vrienden!
Glazen en herbruikbare bekers: Als je een feestje organiseert, gebruik dan glazen of herbruikbare bekers in plaats van wegwerpbekers.
Door bewustere keuzes te maken, kun je genieten van een biertje met een lagere milieu-impact. Proost! 🍻
Vitamineboost tegen winterkwaaltjes, toe aan een sapkuur boordevol vitamines, of gewoon zin in een heerlijke dorstlesser, kies voor zero waste sappen! Met een slowjuicer maak je in een mum van tijd gezonde, verse, zero waste sapjes!
Waarom de keuze voor slowjuicer boven een sapcentrifuge?
De slowjuicer perst langzaam het sap van groente en fruit uit, waardoor het sap geconcentreerder is. Bij een sapcentrifuge wordt het sap gescheiden van het pulp door centrifugerende krachten. Het sap uit een sapcentrifuge is daardoor helder en bevat minder vezels. Met een slowjuicer krijg je geconcentreerd sap met meer vezels.
De slowjuicer is ook geschikt voor zachte vruchten zoals bananen, bladgroenten zoals spinazie en harde noten.
De slowjuicer is wel een stuk duurder bij aanschaf dan een sapcentrifuge, maar check eerst het aanbod in lokale kringloopwinkels of (op relatief klein afstand) op Marktplaats!
Een ander alternatief voor de slowjuicer (of sapcentrifuge) is om een blender te gebruiken en smoothies i.p.v. sapjes te maken! Ook weer super gezond!
Tips om je slowjuicer afvalvrij en duurzaam te gebruiken:
De pulp wordt in een apart bakje opvangen, deze kun je nog een keer door de slow juicer doen zodat echt al het sap eruit komt.
De (droge) pulp kun je gebruiken om een groente bouillon te maken
Koop bij voorkeur biologische groenten en fruit, verpakkingsvrij, in het seizoen en lokaal geteeld. Plaats een emmer/teiltje in je gootsteen en vang al het water op dat anders verloren gaat, als je je groenten en fruit afspoelt.
Spoel het apparaat af met alleen koud water. Warm water en/of zeep zijn niet nodig. Let wel op dat je een goede (schone) afwasborstel gebruikt om alle restanten groenten/sap te verwijderen.
Vind je het fijn om het sapje met een rietje te drinken, gebruik een herbruikbaar rietje (RVS of bamboe).
Voeg verse kruiden en specerijen toe aan je sapjes voor extra smaak en een vitaminen-boost!
Je kunt zelf gaan experimenteren en de smaken variëren met verschillende combinaties fruit en/of groenten, of sapjes recepten zoeken op het internet als je liever niet improviseert.
Zie hieronder een van onze favoriete recepten, voor een pittige afvalvrije vitamineboost in de winter.
Pink-Purple juice
2x grote winterpeen uit NL
2x rode biet uit NL
3x sinaasappel (Spanje)
1 stuk (2cm) verse gember
1 stukje (0,5cm) verse kurkuma
Santé!
Wat is je favoriete groenten/fruit combinatie voor een heerlijk sapje? Deel het in de commentaren
Zomer op je Boterham! Maak je eigen kruidenboter 🧈🌸🌼🌺
Geef je boterham of maaltijd een zomerse twist met zelfgemaakte, kleurrijke kruidenboter – 100% verpakkingsvrij! Dankzij Het Kaaslokaal delen we dit eenvoudige en heerlijke recept dat niet alleen je smaakpapillen, maar ook je ogen verwent.
Kruiden & eetbare bloemen: Gebruik wat je in het seizoen kunt vinden in je tuin of op je balkon, zoals peterselie, bieslook, dille, tijm, rozemarijn, salie, goudsbloem, bieslookbloemen, viooltjes, Oost-Indische kers, of bernagie.
Optioneel: zout, peper en/of een snufje paprikapoeder voor extra smaak. Grof zeezout voegt een fijne crunch toe!
Aan de slag!
Laat de boter op kamertemperatuur komen.
Spoel de kruiden en bloemen af, en dep ze droog met een schone theedoek.
Hak de kruiden fijn en pers de knoflook.
Prak de boter in een kom met een vork of spatel en voeg de citroensap, kruiden en knoflook toe.
Breng op smaak met peper en zout.
Meng stukjes eetbare bloemen door de boter en garneer met enkele hele bloemen voor een kleurrijke touch.
Wil je een leuke vorm? Gebruik een (siliconen) mal of maak kleine toefjes met een herbruikbare spuitzak. Laat de kruidenboter opstijven in de koelkast.
Extra Zero Waste Tips
Serveeridee: Smeer je kruidenboter op versgebakken brood of roer het door (zelfgemaakte) tagliatelle voor een luxe touch.
Luchtige kruidenboter: Klop de boter eerst op voor een lichter en smeuïger resultaat.
Invriezen: Maak porties en bewaar ze in de vriezer. Handig voor snelle smaakmakers bij je volgende maaltijd. (En om voedselverspilling te voorkomen).
Gedroogde kruiden als alternatief: Als verse kruiden niet voorhanden zijn, werken gedroogde ook prima.
Tip: Experimenteer met ingrediënten zoals zongedroogde tomaatjes, olijven, koriander of munt. Wat is jouw geheime touch voor de perfecte kruidenboter?🌿🍞
https://zerowasteapeldoorn.nl/wp-content/uploads/2024/10/Tip-Maak-je-eigen-kruidenboter-1.jpg10801080Zero Waste Apeldoornhttps://zerowasteapeldoorn.nl/wp-content/uploads/2024/01/Tekengebied-33-kopie.svgZero Waste Apeldoorn2025-06-24 07:49:002025-12-17 09:51:18Maak je eigen kruidenboter
Tips voor de theeleuten om je (kruiden)thee duurzamer te drinken.
Voorkom onnodig afval
Thee en kruidenthee wordt in Nederland veel gedronken. In vele huishoudens dagelijks. Uit gewoonte of gemakzucht en soms ook om een groot assortiment smaakjes te kunnen aanbieden kopen we meestal thee in zakjes. Dit zorgt helaas voor onnodig afval:
Theedoosjes zijn meestal verkocht met een plasticfolie eromheen;
Het kartonnen doosje mag bij oud papier, maar vergeet niet dat het inkt bevat, wat ook niet geheel onschadelijk is;
En de zakjes zelf horen nu composteerbaar te zijn maar daar heb je ook een stukje touw en een papiertje aan hangen. Let’s be honest, wie (behalve onze stichtingsvoorzitter ) neemt echt de moeite om alle onderdelen uit elkaar te halen om het afval goed te scheiden?
Zonde toch?! Want het is net zo makkelijk om losse thee (verpakkingsvrij) te kopen en afvalvrij je (kruiden)thee te zetten met een herbruikbare (en, uiteraard: een tweedehands) thee-filter, thee-lepel of thee-ei Bonus tip: Drink je vaak thee op een dag? Vul dan een grote dubbelwandige theepot, een thermosfles of een gewone theepot die je warm kunt houden onder een (zelfgemaakte) theemuts.
Verpakkingsvrij kopen en bewaren
Koop je fairtrade en/of biologiche (kruiden)thee met je eigen zakje, blik of pot, bij een koffie- en theespeciaalzaak, zoals (in Apeldoorn) Simon Lévelt of Bijzondere Bonen. Thee kun je het beste bewaren in droge blikjes of donkere glazen potjes en ook op deze manier kun je thuis een breed en leuk assortiment in smaken hebben. Bewaar kleine blikjes (of ga op schattenjacht bij de kringloopwinkel ) en gebruik ze opnieuw om losse thee in kleine hoeveelheden te kopen. Vaak is dat ook nog eens goedkoper dan theezakjes (per kilo berekend)! Je kunt deze verpakking meenemen om je losse (kruiden)thee te kopen bij de specialiteiten winkel: -> Geef je meegenomen blik aan de winkelier. -> Deze zet eerst het bakje op de weegschaal om het te “tarreren“, oftewel: het gewicht van je lege verpakking te bepalen, zodat dit niet meegeteld wordt. -> Zo betaal je alleen voor de inhoud.
Zelf kweken
Uiteraard kun je ook je eigen kruiden voor thee thuis zelf kweken! Het is niet alleen milieuvriendelijk, maar kan kosten besparen. Hier zijn enkele kruiden die je gemakkelijk thuis kunt kweken voor je eigen kruidenthee:
Munt: Munt is een van de gemakkelijkste kruiden om thuis te kweken. Het groeit snel en gedijt goed in zowel potten als in de tuin. Muntthee is verfrissend en kalmerend.
Citroenmelisse: Citroenmelisse heeft een heerlijk citroenachtig aroma en smaak. Het is een meerjarig kruid dat goed groeit in potten. Het staat bekend om zijn kalmerende eigenschappen en het bevorderen van een goede nachtrust.
Kamille: Kamille is een kruid dat bekend staat om zijn ontspannende eigenschappen. Je kunt kamillebloemen eenvoudig thuis kweken en ze drogen om later te gebruiken voor thee.
Lavendel: Lavendel heeft een heerlijk bloemig aroma en wordt vaak gebruikt om een rustgevende thee te maken. Het groeit goed in zonnige, goed doorlatende grond.
Citroenverbena: Citroenverbena heeft een sterk citroenaroma en smaak. Het is een meerjarig kruid dat goed groeit in warme, zonnige omstandigheden. Het toevoegen van een paar bladeren aan je thee geeft een heerlijke citrusachtige smaak.
Gember: Hoewel gember technisch gezien geen kruid is, kun je het gemakkelijk thuis kweken en gebruiken om je thee een pittige kick te geven. Gemberplanten kunnen binnenshuis worden gekweekt in potten.
Bonus tip: Zorg ervoor dat je kruiden regelmatig water geeft en in een zonnige plek plaatst als ze veel zonlicht nodig hebben. Oogst de bladeren of bloemen voorzichtig en droog ze goed voordat je ze gebruikt om thee te zetten. Geniet van je zelfgekweekte, afvalvrije kruidenthee!
Thee-to-go
Gebruik voor onderweg een kleine thermos-fles of reisbeker. Merken zoals Retulp Tumbler, KleanKanteen, Contigo en Dopper bieden prima thermosflessen en thermosbekers aan. Check ook het aanbod bij je lokale kirngloopwinkel(s)! Neem een goed sluitend blikje met thee in je tas mee om je thermosbeker later weer op te vullen.
Hergebruik theeblaadjes
Wist je dat je op verschillende manieren gebruikte theeblaadjes kunt hergebruiken, naast dat je het op de composthoop of in je GFT bak kunt gooien? Bijvoorbeeld, kun je (met mate) theebladjes doorspoelen door de grootsteen om de afvoer te reinigen. Op internet vind je nog veel meer tips zoals deze. Check it out! Je zult verbaasd zijn over de vele opties!
IJsthee
Heb je thuis een theepot vol gevuld en is het helemaal koud geworden voordat je hem leeg hebt kunnen drinken? Je kunt het natuurlijk opwarmen of het juist nog even in de koeling zetten en er ijsthee van maken. Heerlijk!
Thee met een zoetje
Gebruik je honing in je thee, koop het dan het liefst biologisch en lokaal of bij de imker, in een glazen potje. Soms kun je zelfs honing in glazen potten met statiegeld vinden, bijvoorbeeld bij de Nootzaak in Apeldoorn, of via Pieter Pot. Probeer voor de vegan variant eens agavesiroop!
Afvalvrije Chai Latte
Zelfs een Chai Latte kun je afvalvrij zetten! Zie onze tip voor het kopen van melk in glazen flessen met statiegeld. De specerijen kun je ook met je eigen potjes kopen op de zaterdagmarkt bij de Kruiden en Specerijen kraam naast de notenkraam. Voor een vegan variant, maak je zelf je eigen havermelk in een handomdraai!
Zo zie je, zero waste thee, kruidenthee, ijsthee en zelf Chai Latte zetten, dat kan allemaal even snel en makkelijk… Afvalvrij en beter voor het milieu. Heerlijk toch?!
Plasticvrij koffie zetten: tips voor duurzame koffieliefhebbers ☕️
Ben jij een koffieliefhebber? Ontdek hoe je je koffie duurzamer kunt drinken met deze tips voor plasticvrij en afvalvrij koffie zetten. Soms is teruggaan naar ouderwetse methoden de beste manier om een verschil te maken voor het milieu.
Lekker ouderwets koffiezetten
Koop je koffiebonen verpakkingsvrij bij een lokale koffieboer en maal ze thuis of in de winkel. Gebruik een klassiek koffiezetapparaat met een herbruikbare filter voor een kopje heerlijke, afvalvrije koffie. Dit is niet alleen milieuvriendelijk, maar vaak ook goedkoper dan het gebruik van koffiepads of capsules.
Tip: Voor speciale koffie kun je ook een (volautomaat) espressomachine, Chemex, percolator, of French Press gebruiken.
Overweeg bij het vervangen van je koffiezetapparaat een model zonder wegwerpfilters of cups (zie bovengenoemde opties). Hoewel espressomachines vaak duurder zijn, kun je prima tweedehands apparaten vinden. Afhankelijk van je koffieverbruik is zo’n machine vaak binnen een jaar kostenbesparend.
Herbruikbare pads en cups
Liever koffie met een cupsysteem? Kies voor herbruikbare pads of cups om afval te verminderen. Ze vragen iets meer onderhoud, maar dragen aanzienlijk bij aan een duurzamere levensstijl.
Wist je dat… over wegwerpcups?
Wegwerpcups van aluminium zorgen voor veel afval en belanden vaak in de verkeerde afvalstroom. Nespresso biedt recycling aan, maar de verwerking kost extra energie. Bioplastic cups, zoals die van Koffiejongens, zijn een stap in de goede richting maar blijven restafval in Nederland.
Koffiepads en theezakjes in de GFT (2023)
Sinds 2023 mogen koffiepads eindelijk bij het GFT, dankzij afspraken tussen de overheid en bedrijven. Hierdoor zijn de meeste pads nu echt composteerbaar. Je zou denken dat dit al lang het geval was, maar jarenlang waren veel theezakjes en koffiepads vaak gemaakt van plastic en/of papier met een plastic coating, waardoor ze niet geschikt waren voor compostering en dus bij restafval hoorden. In een Green Deal met de rijksoverheid en de Vereniging Afvalbedrijven, beloofden Nederlandse koffie- en theebedrijven nu hun koffiepads en theezakjes echt composteerbaar te maken.
Koop biologische en fairtrade koffiebonen met je eigen pot of zakje bij koffiespeciaalzaken zoals Simon Lévelt of Bijzondere Bonen. in Apeldoorn. Koffiebonen van Bosbrand kun je niet los kopen, maar zijn in Apeldoorn gebrand. (H)Eerlijk lokaal! Bewaar je koffie vervolgens in een luchtdicht blik of container, donker en droog voor optimale versheid.
Pro Tip: Bij winkels zoals Simon Lévelt kun je je eigen verpakking laten wegen (tarreren), zodat je alleen betaalt voor de koffie.
Wist je dat je bij Simon Lévelt en Bijzondere Bonen ook onverpakte chocolaatjes kunt kopen? Nom nom nom! Ook zo leuk om cadeau te geven in een mooi glazen potje #hergebruik.
Hergebruik koffiedik
Gooi koffiedik niet zomaar weg! Wist je dat je op verschillende manieren koffiedik kunt hergebruiken, naast dat je het op de composthoop of in je GFT bak kunt gooien? Bijvoorbeeld rechtstreeks in de (moes-)tuin, om de bodem te verbeteren (slakken zijn trouwens geen grote fan van koffiedik!). Koffiedik kun je ook –met mate– gebruiken om je grootsteen te schrobben, of maak er een natuurlijke scrub van voor onder de douche. Noot: Wees voorzichtig bij het doorspoelen; te veel koffiedik kan verstoppingen veroorzaken. Op internet (tip: gebruik Ecosia als zoekmachine) vind je nog veel meer tips zoals deze. Check it out! Je zult verbaasd zijn over de vele opties!
Maai Minder – Laat je tuin zoemen van leven! 🌼🐝🌿🦋🤗
Wist je dat…
🌱 …een niet gemaaid gazon t.o.v. gemaaid gazon tot wel 10x meer bijen aantrekt!
🍀 …tuinen in Nederland een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan de biodiversiteit door de juiste planten te zaaien of te planten!
🌻 …de paardenbloem voedsel biedt aan 27 soorten solitaire bijen. Er is zelfs een Paardenbloembij!
🌷 …ook cultuurplanten in tuinen een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan biodiversiteit.
💚 …No Mow May in het Verenigd Koninkrijk begon, daarna volgde België en nu zijn de Nederlandse grasmatten aan de beurt om in bloei te zetten.
🌍 …alle gazons in Nederland gelijk staan aan 11.000 voetbalvelden. Als we die niet maaien, dan creëren we samen een gigantisch bijenbuffet!
🐝 Bijen eten geen gras, ze willen bloemen! Hoe meer bloemen, hoe meer nectar en hoe meer blije bijen en insecten.
En daar is een groot tekort aan! Daarom zetten veel mensen, gemeenten en provincies Nederland in bloei door minder te maaien.
Tover je gazon om tot een bijenparadijs!
Zet grasvelden en gazons in bloei voor de bijen. Maai Minder (voorheen “Maai Mei Niet“) wil saaie grasmatten omtoveren tot bijenoases vol bloemen. Ook jouw gazon kan meedoen, want wist je dat er meer planten in je gazon zitten dan gras alleen? Die komen tot bloei zodra je een (gedeelte van) je gazon in bloei laat komen. Daar profiteren bijen en vlinders van. Dus doe mee, laat je grasmaaier staan en creëer een gedekte tafel voor deze vrolijke zoemers!
Zie ook onze Tips en ideeën hoe je je tuin & buurt groener kunt maken: 👉 Filter op “Tuin & Natuur“.
Ook de provincies, gemeenten, waterschappen en openbaar groenbeheerders spelen een belangrijke rol bij het verhogen van de biodiversiteit, via bermen en groenstroken in de openbare ruimte die zich over vele duizenden kilometers uitstrekken: circa 140.000 km bij wegen, 17.500 km bij dijken en ong. 3000 km bij spoor. Dat biedt mooie kansen!
Hoe zit dat in ons groene dorp?
In Apeldoorn…
… werkt de gemeente met een planning voor het maaien van het openbaar groen; op de ene plek wordt er meer gemaaid dan op de andere plek.
… blijft de gras iets langer: zo hebben de lage bloemen zoals madeliefjes meer kans om te bloeien. Ook goed om hierdoor het uitdrogen van de bodem beter tegen te kunnen gaan.
… wordt er niet meer tot aan de boomstam gemaaid: om schade aan de boomstam en verdichting van de bodem te voorkomen. De natuurlijke begroeiing onder de boom is ook goed voor de biodiversiteit.
… worden bloem- en kruidenrijke velden minder gemaaid om andere soorten de kans te geven om te groeien. Waar nodig wordt extra inheems zaad ingezaaid dat het jaar ervoor door de gemeente geoogst is. Met wel 120 verschillende soorten wilde bloemen, is het bloemrijke Apeldoorn geliefd door bijen, vlinders en andere insecten. Ook de vogels genieten daardoor van een feestmaal tussen de bloemen.
… uitgebloeide stukken blijven gedeeltelijk staan, zo zorgen de zaden op natuurlijke wijze dat de velden het jaar erop weer mooi zijn. Daarnaast zijn de zaden voedsel voor vogels. En in de winter zijn deze bloem- en kruidenrijke plekken belangrijk voor het overwinteren van verschillende vogels, insecten en andere dieren.
Door anders te maaien zorgt de gemeente dat vogels, insecten en andere dieren plek hebben om te schuilen, verplaatsen, zich voort te planten en voedsel te verzamelen. Dat is goed voor de natuur, insecten en uiteindelijk ook voor de mens.
🌍 Earth Overshoot Day – Hoeveel Aardes gebruik jij?
Nederlandse Overshoot Day
Op 5 mei 2025 is het (al) Nederlandse Overshoot Day
Dat is de dag waarop we – als Nederlanders – ons jaarlijkse natuur-budget hebben opgebruikt. Alles wat we gemiddeld aan grondstoffen verbruiken, voedsel consumeren, spullen kopen en CO₂ uitstoten, overschrijdt op die dag wat de aarde in één jaar tijd op een natuurlijke manier kan aanvullen. Als iedereen op aarde zou leven zoals wij in Nederland, zouden we ruim vier Aardes nodig hebben. En die hebben we niet.
Vanaf 5 mei leven we dus op krediet – van andere landen én van toekomstige generaties.
📉 Earth Overshoot Day wereldwijd
Niet alleen Nederland doet het niet best: wereldwijd viel Earth Overshoot Day in 2024 al op 1 augustus. De rest van het jaar teren we in op reserves. We halen meer uit de aarde dan ze kan geven. Dat betekent ontbossing, uitputting van landbouwgrond, overbevissing en klimaatverandering. En dat schuift elk jaar eerder op de kalender.
We leven alsof er meerdere planeten zijn – maar we hebben er maar één.
💡 Wat kun jij doen? Bereken jouw persoonlijke ‘Overshoot Day’!
Het lijkt misschien een ver-van-je-bed-show, maar jouw gedrag maakt écht verschil. Iedereen kan bijdragen aan het verplaatsen van de datum – naar later in het jaar dus! Hoe?
Door te beginnen met inzicht: 👉 Weet jij al wanneer jouw persoonlijke Overshoot Day is? 👉 Of hoeveel verborgen impact jouw levensstijl eigenlijk heeft?
🧪 Doe de test(s)! Op verschillende websites kun je jouw ecologische voetafdruk én je verborgen impact meten. En ja, de uitkomst kan best confronterend zijn – maar dat is juist de kracht. Je ziet precies waar jouw grootste impact zit, én waar je het makkelijkst winst kunt behalen.
Ook wij meten regelmatig onze eigen ecologische voetafdruk en verborgen impact. Goed nieuws: met bewuste keuzes zitten we al een paar jaar onder de 1 aarde. Dat betekent: geen overshoot day. En het goede nieuws? Dat kan jij ook!
Met kleine aanpassingen kun je vandaag al beginnen. Geen perfectie nodig – wél intentie. 💪
💬 En jij?
Wanneer is jouw persoonlijke Overshoot Day? Laat het ons weten – of daag anderen uit om ook de test te doen!
Samen #MoveTheDate 🚀
https://zerowasteapeldoorn.nl/wp-content/uploads/2024/04/DutchOvershootDay_3.jpg10801080Zero Waste Apeldoornhttps://zerowasteapeldoorn.nl/wp-content/uploads/2024/01/Tekengebied-33-kopie.svgZero Waste Apeldoorn2025-05-05 07:05:002025-12-17 10:13:57Earth Overshoot Day
) neemt echt de moeite om alle onderdelen uit elkaar te halen om het afval goed te scheiden?
) en gebruik ze opnieuw om losse thee in kleine hoeveelheden te kopen. Vaak is dat ook nog eens goedkoper dan theezakjes (per kilo berekend)! Je kunt deze verpakking meenemen om je losse (kruiden)thee te kopen bij de specialiteiten winkel:
Nederlandse Overshoot Day
