Delen, Lenen, Ruilen: BOEKEN

Boeken, kinderboeken, tijdschriften… Van ruilen, lenen en delen komt geen huilen, maar eerder veel vreugde (en wijsheid)! ♻️📚🌏💚

In het park, in het bos, op het strand, in het gras, boven op een berg of gewoon thuis: er is altijd wel een plek om een boek te lezen! Boek uit? Ga gerust langs één van de inmiddels al 120 (!!!) minibiebs, kinderzwerfboekstations of weggeefkasten in Apeldoorn en omgeving en ruil je boek voor een nieuwe.

Het ruilen van boeken is een fijne, milieubesparende en goedkope manier om lezen te stimuleren. Voor alle boekenwurmen onder ons, voor wie het minder breed heeft, of gewoon voor wie van boeken houdt omdat lezen de fantasie en de kennis verrijkt. 🧚‍♀️🦄🦖🕵‍♂️🧙‍♂️🦸‍♀️🤴👩‍🎨

Stichting Zero Waste Apeldoorn beheert 2 Google maps met:

Facebook groep “Minibiebs en kinderzwerfboekstations in Apeldoorn”

De Google maps vind je ook op de Facebook groep “Minibiebs en kinderzwerfboekstations in Apeldoorn”, waar ook een adressenlijst staat met een korte omschrijving van alle boekenkasten.
Al meer dan 500 minibiebs beheerders & gebruikers hebben zich aangesloten bij de Facebook groep. Zo kunnen ze elkaar informeren over minibieb nieuws, voorraden en donaties, en eventuele vragen stellen of beantwoorden. Sluit je ook aan!

Ontbreekt jouw minibieb op onze lijst en kaart? Stuur ons een mail met het adres, een korte omschrijving van de inhoud van je minibieb en één (of meerdere) foto(‘s).

Tweedehands kopen

Ruil je liever niet met een ander, dan kun je tegenwoordig héél veel boeken vinden bij de kringloopwinkel (zie op onze handige kaart waar je in Apeldoorn e.o. kringloopwinkels in je buurt kunt vinden).

Weggeefhoek / Weggeefkast

Nog een optie, is de online weggeefhoek groepen op Facebook en fysieke weggeefkasten (zie op onze handige kaart waar je in Apeldoorn e.o. weggeefkasten in je buurt kunt vinden).
Op Facebook vind je allerlei “online weggeefhoeken” in de buurt:

  • Gratis af te halen Apeldoorn en omgeving
  • Gratis Apeldoorn
  • Gratis of betaalbaar (Apeldoorn)
  • Weggeefhoek Apeldoorn gratis
  • gratis af te halen apeldoorn eo
  • Weggeefhoek Apeldoorn
  • Weggeefhoek 055
  • Weggeefhoek 055 & Omstreek

De ‘grote’ bieb!

En dan heb je natuurlijk nog de ‘gewone’ bibliotheek. Niet geheel gratis zoals de minibiebs/weggeefhoek maar nog steeds milieubesparend door het lenen en delen van boeken, en nog steeds vrij goedkoop.

Happy reading! 📖 👀

Zie ook onze Shorts/Reel starring mini-zero waster Alexandre en de schattige minibieb aan de Torenstraat 6.

(Drink)water voor de vogels

(Drink)water voor vogels en alle tuinvriendjes! 🐦🐝🦔

Vogels, egels, bijen en vlinders: allemaal zijn ze dol op een plonsje of slokje vers water. En ze hebben het nodig ook! Zeker op warme dagen, of als het langere tijd niet regent, is een watervoorziening in je tuin of op je balkon geen luxe, maar pure noodzaak. Zorg dus voor vers (drink)water voor de vogels en alle tuinvriendjes in je tuin (of op je balkon).

💧 Waarom water in je tuin belangrijk is

Water is niet alleen onmisbaar om te drinken, maar ook om af te koelen en te badderen. Voor vogels is een schoon badje essentieel voor hun verenkleed. Insecten en kleine zoogdieren gebruiken het om te overleven tijdens droge periodes. En wist je dat egels en bijen enorme dorst kunnen krijgen tijdens zwoele zomernachten?

🌱 Tips voor duurzame waterpunten

Je hoeft geen duur vogelbadje aan te schaffen. Kijk eens rond in je keukenkastje, schuur of kringloopwinkel. Van een oude soepkom tot een gebarsten bloempot of een diepe terracottaschaal: bijna alles kun je hergebruiken of upcyclen tot een origineel dierenbadje.

Plaats de waterbakjes op verschillende plekken en hoogtes in je tuin:

  • Op de grond voor egels, muisjes of dorstige bijen.
  • Op een tafeltje of omgekeerde bloempot voor vogels of vlinders.
  • Voeg wat mos, steentjes of schelpen toe waar insecten veilig op kunnen landen.
  • Zet schaaltjes in de schaduw om het water koel te houden én verdamping te verminderen.

💡 Extra tips voor hygiëne en veiligheid

  • Ververs het water dagelijks, zeker op warme dagen.
  • Maak de bakjes regelmatig schoon met een borstel en wat water (zonder zeep).
  • Gebruik ondiepe schaaltjes, zodat kleine dieren niet kunnen verdrinken.
  • Zet het waterpunt op een veilige plek, uit de buurt van katten of ander gevaar.

🌻 Tuindier-vriendelijk én circulair

Met hergebruikte materialen geef je oude spullen een tweede leven én help je de biodiversiteit in je buurt vooruit. En eerlijk is eerlijk: een zelfgemaakt vogelbadje heeft vaak meer charme dan iets uit de winkel.

📌 Inspiratie nodig?
Bekijk de duurzame DIY-tips van Vogelbescherming Nederland:
👉 Recycle wat voor een vogelbadje

Samen maken we Apeldoorn – én onze tuinen – groener, gezelliger én natuurlijk afvalvrij! 🌿💧 ☀️

Delen, Lenen, Ruilen: PUZZELS

Puzzels Delen, Lenen & Ruilen in Apeldoorn 🧩

Puzzelen is ontspannend, gezellig én duurzaam – zéker als je je puzzels deelt, ruilt of leent.
Waarom telkens nieuwe puzzels kopen, als je ze ook kunt doorgeven of ruilen? Zo bespaar je grondstoffen, geld én ruimte in je kast. En je helpt mee aan een circulaire puzzelstroom in Apeldoorn!

🔁 Puzzels RUILEN in Apeldoorn e.o.

Online Puzzelruilgroep

In 2020 reichte we de Facebookgroep “De Apeldoornse Puzzelclub” op voor het ruilen van legpuzzels. Deze vrolijke groep telt al bijna 600 puzzelaars en er circuleren honderden puzzels per jaar! Zo hoef je nooit meer een nieuwe puzzel te kopen. Goed voor je brein én voor het milieu!

Naast De Apeldoornse Puzzelclub, zijn er nog meer puzzelruilgroepen op Facebook.

Puzzelavond

Puzzel je graag met anderen? Stichting Zero Waste Apeldoorn organiseert (meestal) op iedere eerste vrijdag van de maand een puzzelavond bij “Ons Sprengenhonk” (Wolweg 35C).
De puzzelavond begint met een mini-ruilbeurs.
Inloop is van 18:30 tot 19:00 uur. De puzzelavond duurt meestal tot ongeveer 22:30 uur. Er kunnen zich tot 30 personen aanmelden (2 EUR p.p.) Meld je aan via de agenda.

Puzzelruilmiddag bij Impact Plek

(Bijna) Iedere maand organiseren we een gezellige puzzelruilmiddag bij het Zero Waste Apeldoorn thuisbasis: Impact Plek (Vlijtseweg 130), waar onze Puzzelbank – met minimaal 200 puzzels – staat.
>> Meestal op de tweede zaterdag van de maand, van 14.00 uur tot 15.30 uur
📅 Check onze agenda of volg onze socials voor de volgende editie!

Ketting Puzzelruil Apeldoorn

De Ketting Puzzelruil Apeldoorn is geïnspireerd op de Ketting Kledingruil (The Clothing Loop), maar in plaats van tassen met kleding, reizen er puzzeltassen rond! Je ontvangt een tas vol puzzels, kiest wat je leuk vindt, vult ‘m aan en geeft ‘m door.
✅ Goed voor de puzzelafwisseling, goed voor het milieu!

♻️ Tweedehands Puzzels KOPEN of KRIJGEN

  • Kringloopwinkels
    In Apeldoorn en omgeving zijn volop kringloopwinkels met een breed puzzelaanbod. Check onze Zero Waste Kaart om een kringloop bij jou in de buurt te vinden.
  • Weggeefhoeken & weggeefkasten
    Via Facebookgroepen als:
    • Gratis af te halen Apeldoorn en omgeving
    • Gratis Apeldoorn
    • Gratis of betaalbaar (Apeldoorn)
    • Weggeefhoek Apeldoorn gratis
    • gratis af te halen apeldoorn eo
    • Weggeefhoek Apeldoorn
    • Weggeefhoek 055
  • Weggeefhoek 055 & Omstreek
    … én via de fysieke weggeefkasten (ook op de kaart) kun je gratis puzzels vinden of weggeven.

🧩 Mist er een stukje?

Geen paniek! Voor Jan van Haasteren-puzzels tot 2000 stukjes kun je via Onbrekende Puzzelstkujes een ontbrekend stukje aanvragen.

Samen houden we puzzels in beweging én onze stad afvalvrij.

Framework – Een laptop die met je meegroeit

Framework – Een laptop die je zelf kunt blijven verbeteren

Wat als technologie gewoon met je mee zou groeien in plaats van steeds sneller te verouderen? Geen snelle vervanging meer, maar apparaten die je kunt blijven gebruiken, repareren en upgraden. Het klinkt bijna ideaal, maar steeds meer consumenten vragen hierom — en gelukkig zijn er fabrikanten die daar serieus werk van maken. Zoals Framework.

Waarom vervangen we onze apparaten zo snel?

Nieuwe telefoon? Nieuwe laptop? Voor je het weet zit je er weer aan te denken. Niet altijd omdat iets stuk is, maar omdat het nét niet meer meekomt. Of omdat repareren, onmogelijk, ingewikkeld of duurder dan nieuw kopen is.
Dat is geen toeval. Veel elektronica is jarenlang ontworpen met een beperkte levensduur. Onderdelen zitten vastgelijmd, batterijen zijn lastig te vervangen en software-ondersteuning stopt na een paar jaar.
Dat heeft zelfs een naam: planned obsolescence — geplande veroudering.

Right to Repair

Steeds meer mensen willen daar vanaf. Waarom iets zo snel moeten vervangen of weggooien in plaats van het te kunnen upgraden of repareren?

Daar komt het Right to Repair om de hoek kijken: een Europese regel die ervoor zorgt dat je spullen kunt (laten) repareren in plaats van vervangen.
Fabrikanten moeten onderdelen, gereedschap en reparatie-informatie beschikbaar maken, zodat jij meer grip hebt op de levensduur van je apparaat.

Goed nieuws dus: minder weggooien, langer gebruiken, en meer keuzevrijheid voor jou.

Tech die langer meegaat

Framework is een relatief jonge Amerikaanse fabrikant die het anders aanpakt. Waar veel laptops lastig te openen zijn en snel worden vervangen, kiest Framework juist voor een ontwerp dat uitnodigt om te repareren, upgraden en aanpassen.

Niet weggooien, maar blijven gebruiken. Geen gelijmde onderdelen, maar schroeven. Geen geheimen, maar duidelijke handleidingen.

Wat kun je zelf doen?

  • Geheugen (RAM) uitbreiden
  • Opslag (SSD) vervangen
  • Batterij verwisselen
  • Toetsenbord, touchpad of scherm vervangen
  • Poorten aanpassen via modulaire uitbreidingen

Zelfs een losse grafische kaart-module en het moederbord (het ‘brein’ van je laptop) kun je vervangen of upgraden — zonder een compleet nieuw apparaat te kopen.

Waarom dit zo bijzonder is

Dit betekent dat een defect of verouderd onderdeel niet leidt tot het afdanken van het hele apparaat – een belangrijk verschil met traditionele laptops.

De grootste impact van elektronica zit namelijk in de productie. Door apparaten langer te gebruiken en alleen onderdelen te vervangen, bespaar je grondstoffen en voorkom je e-waste. Framework speelt daar direct op in met een open systeem waarin onderdelen beschikbaar blijven en reparatie normaal wordt.

Perfecte reparatiescore

Reparatie-experts van iFixit gaven de Framework Laptop 16 (nieuwste en meest ambitieuze model tot nu toe) een 10/10 reparatiescore – een zeldzaamheid bij laptops.

Die score is gebaseerd op:

  • gereedschapsvrije toegang tot onderdelen
  • duidelijke interne labels
  • openbare reparatiehandleidingen
  • losse verkoop van alle reserveonderdelen

Dit maakt de laptop niet alleen geschikt voor hobbyisten, maar ook voor onderwijsinstellingen, repair cafés en professionele refurbishers.

Nadelen

Natuurlijk zijn er ook kanttekeningen. De laptop is wat groter en prijziger dan gemiddelde modellen, en het modulaire ecosysteem is nog in ontwikkeling.
Daar staat tegenover dat je investeert in levensduur en impactreductie, in plaats van wegwerpdesign.

Voor wie is dit interessant?

De Framework Laptop 16 past vooral bij:

  • duurzaamheidsbewuste gebruikers
  • professionals die hun laptop jarenlang willen gebruiken
  • organisaties die e-waste en TCO (totale eigendomskosten) willen verlagen
  • onderwijs, gemeenten en circulaire inkoop
  • mensen die reparatie willen normaliseren

Framework laat met de Framework Laptop 16 zien dat high-performance technologie en duurzaamheid geen tegenpolen hoeven te zijn. Het is geen niche-prototype, maar een serieuze laptop die bewijst dat anders ontwerpen mogelijk is – en schaalbaar.

Lees hier de review van Tweakers.net over de Framework Laptop 16

Fairphone – Een telefoon die eerlijker én langer meegaat

Fairphone – Een telefoon die eerlijker én langer meegaat

De naam zegt het eigenlijk al: Fairphone draait om eerlijkheid. Niet alleen in gebruik, maar in de hele keten — van grondstof tot eindproduct.
Waar de meeste smartphones zijn ontworpen als gesloten producten, kiest Fairphone (een Nederlands technologiebedrijf) juist voor een ontwerp dat je zelf kunt openen en repareren.

Wat maakt Fairphone anders?

  • Modulair ontwerp – Onderdelen zoals batterij, camera en scherm zijn los te vervangen
  • Lange levensduur – Ontworpen voor jarenlang gebruik, met uitzonderlijk lange software‑ en beveiligingsupdates
  • Eerlijkere materialen – Meer gebruik van gerecyclede en verantwoord gewonnen grondstoffen
  • Betere productieomstandigheden – Meer aandacht voor lonen en werkomstandigheden in de keten

De nieuwste generatie

Zelf gebruiken we de Fairphone 5 al een aantal jaren en zijn daar heel tevreden over — zeker in vergelijking met de Fairphone 3 die we daarvoor hadden. Voor wie ooit twijfelde door oudere modellen: die ontwikkeling merk je echt.

De Fairphone 6 (2025) laat zien hoe ver het merk inmiddels is gekomen:

  • Lagere CO₂‑voetafdruk dan eerdere modellen, vooral door langere gebruiksduur
  • Zeer hoge repareerbaarheid (10/10 volgens iFixit)
  • Nog meer gerecyclede en eerlijke materialen

Meer dan alleen telefoons

Fairphone past dezelfde principes inmiddels ook toe op andere producten, zoals de modulaire Fairbuds. Ook hier geldt: onderdelen vervangbaar en ontworpen om langer mee te gaan — in plaats van sneller vervangen.

Nadelen

Ook hier zijn er kanttekeningen. De prijs ligt hoger dan bij veel mainstream smartphones en de camera of prestaties zijn niet altijd “top van de markt”.
Maar je kiest hier bewust voor iets anders: een toestel dat langer meegaat en aantoonbaar minder negatieve impact heeft.

Fairphone ontwikkelt zich duidelijk van niche naar een volwaardig alternatief voor ‘gewone’ smartphones — en laat zien dat elektronica ook anders kan worden ontworpen.

Plant een geveltuin

Plant een geveltuin 🏡🌷🌻

Heb je geen tuin of wil je meer groen rondom je huis? Ga dan voor een geveltuintje of groene gevel! Een geveltuin zorgt niet alleen voor meer sfeer en biodiversiteit, maar biedt ook tal van voordelen:
🌿 Meer ruimte voor dieren en insecten 🐝🦋
🌞 Verkoeling in de zomer en isolatie in de winter
💨 Schonere lucht en minder fijnstof
🌱 Minder wateroverlast, omdat regen beter de grond in kan trekken

Volg het stappenplan

Tijdens de Maand van de Groene Tuin legt Milieu Centraal uit hoe je eenvoudig een geveltuintje of groene gevel aanlegt. Volg deze stappen en maak jouw buurt groener!

1️⃣ Check bij je gemeente

Voordat je tegels verwijdert, check eerst de regels van jouw gemeente. Sommige gemeentes bieden hulp bij het verwijderen van tegels (Tegeltaxi) en zand of geven subsidies voor vergroening. Kijk in de Groene Subsidiewijzer of er een regeling in jouw gemeente is.
🌍 Voor Apeldoorn: Maak uw straat of buurt groener

2️⃣ Groene gevel? Check de voegen

Wil je klimplanten direct tegen de muur laten groeien? Controleer dan eerst je voegwerk. Niet alle muren kunnen het gewicht van zelfhechtende klimplanten aan. Een veiliger alternatief is een klimconstructie, zoals een trellis of draadwerk, zodat de planten niet direct tegen de muur groeien.

3️⃣ Verwijder de tegels

Gebruik een spade of tegelwipper om de tegels los te wrikken. Duurzame tip: geef je verwijderde tegels een tweede leven! Hergebruik ze voor een stapelmuurtje, watergootje of bied ze tweedehands aan. En vergeet niet om je tegels op te geven bij het NK Tegelwippen!

4️⃣ Graaf het zand af

Onder de tegels ligt vaak bouwzand, wat niet geschikt is voor planten. Graaf minimaal 30 cm diep en vervang het zand door voedzame tuinaarde. Sommige gemeenten bieden een service om afgegraven zand en tegels op te halen.

5️⃣ Vul de plek met tuinaarde

Gebruik turfvrije tuinaarde om verdere ontbossing van veengebieden te voorkomen. Check of het een duurzaam keurmerk heeft via de Keurmerkenwijzer.

6️⃣ Plant of zaai groen!

Nu komt het leukste deel: planten of zaaien! Kies voor inheemse planten die goed tegen droogte kunnen en aantrekkelijk zijn voor bijen en vlinders. Denk aan lavendel, stokrozen, wilde marjolein of klimplanten zoals clematis of blauwe regen.

💡 Extra tips voor een succesvolle geveltuin:
🌱 Kies planten die passen bij de hoeveelheid zon of schaduw voor jouw gevel
💧 Gebruik een regenton om regenwater op te vangen voor je geveltuin
🏡 Hang een nestkastje op om vogels een extra plekje te geven
🔄 Combineer je geveltuin met een regentuin of regenpijp-afkoppeling voor nog meer klimaatwinst!

Dank aan @Maand van de Groene Tuin voor de inspiratie!
Maak Apeldoorn groener en fleuriger – tegels eruit, planten erin! 🌿🌸

C

Stappenplan tegels vervangen door groen

Stappenplan: tegels vervangen door groen 🌱🏡

Elk voorjaar organiseert Milieu Centraal de Maand van de Groene Tuin, met als doel zoveel mogelijk tuinen in Nederland te vergroenen. Een groene tuin is niet alleen mooier, maar ook beter voor de biodiversiteit, wateropvang en verkoeling op warme dagen.
Tegelijkertijd start het NK Tegelwippen, waarbij gemeenten en inwoners zoveel mogelijk tegels vervangen door groen. In een eerdere Zero Waste Tip legden we uit hoe je mee kunt doen. Nu delen we het stappenplan van Milieu Centraal voor een groenere tuin!

1️⃣ Bepaal waar je tegels gaat vervangen

🌞 Komt er veel of weinig zon op de plek?
💧 Blijft de grond lang nat of droogt deze snel uit?
Deze factoren bepalen welke planten het beste groeien. Bereken daarna hoeveel tuinaarde je nodig hebt: vermenigvuldig het aantal m² dat je vergroent met 30 cm diepte.

2️⃣ Verwijder de tegels

Gebruik een spade of tegelwipper om de tegels los te wrikken. Duurzame opties voor je oude tegels:
🔄 Hergebruik ze voor een stapelmuurtje, een watergootje bij een afgekoppelde regenpijp of als opstap voor plantenbakken.
🎁 Bied ze tweedehands aan via een weggeefhoek of verkoop ze online.
🚛 Meld ze aan bij het NK Tegelwippen en check of jouw gemeente een Tegeltaxi aanbiedt om ze op te halen.

3️⃣ Graaf het zand af

Onder de tegels ligt vaak bouwzand, wat slecht water doorlaat en weinig voedingsstoffen bevat. Graaf minimaal 30 cm diep en controleer bij de gemeente of het afgegraven zand kan worden opgehaald.

4️⃣ Vul de plek met tuinaarde

Gebruik biologische, turfvrije tuinaarde om verdere ontbossing van veengebieden te voorkomen. Check het keurmerk in de Keurmerkenwijzer voor duurzame opties.

5️⃣ Plant of zaai groen!

Kies voor biologische en inheemse planten die van nature in Nederland groeien. Ze zijn onderhoudsvriendelijk, beter voor insecten en klimaatbestendig.
🌿 Voor zonnige plekken: lavendel, duizendblad, zonnehoed, sedum.
🌱 Voor schaduwrijke plekken: varens, hosta’s, lievevrouwebedstro.
🐝 Extra bij- en vlindervriendelijk: wilde marjolein, klokjesbloemen, kattestaart.

6️⃣ Geen planten? Kies voor waterdoorlatende alternatieven

Wil je liever een looppad of terras zonder tegels? Kies dan voor een waterdoorlatende optie:
🍃 Halfverharding: cacaodoppen, houtsnippers of boomschors (moet af en toe worden aangevuld).
🪨 Grind, steenslag of schelpen: geschikt voor paden en zithoeken.
🌱 Grasbetontegels of waterdoorlatende klinkers: ideaal voor parkeerplaatsen of opritten.

Elke tegel die verdwijnt, helpt om je tuin klimaatbestendig te maken. Doe mee en maak jouw buurt groener en koeler! 🌿🏡

Een uur voor de planet: Earth Hour

🌍 Geef een uur voor de planeet tijdens Earth Hour ⏱️

Earth Hour wordt jaarlijks gehouden, meestal op de laatste zaterdag van maart, en brengt miljoenen mensen in meer dan 190 landen samen. Door simpelweg de lichten uit te doen, tonen we onze steun aan de planeet en vergroten we het bewustzijn over energiebesparing en klimaatverandering. Dit uur van actie is uitgegroeid tot een van ’s werelds grootste grassroots-milieubewegingen.

🕰️ “Wat maakt een uur uit?”

Misschien vraag je je af: heeft één uur echt impact? Het antwoord is ja! Nieuwe gewoontes aanleren begint met een eerste stap, en Earth Hour biedt een perfect startmoment. Het idee is simpel: één actie, gedurende één uur. Maar de echte kracht ligt in de lange termijn—het inspireren van blijvende verandering.

💡 Wat kun je doen tijdens Earth Hour?

🔸 Lees (bij kaarslicht) een boek of artikel over duurzame oplossingen voor klimaat en biodiversiteit.
🎧 Luister naar een podcast over milieubewust leven.
🌱 Zoek een evenement van een lokaal milieu-initiatief en sluit je aan.
📺 Bekijk een documentaire over natuurbehoud of duurzame innovatie.
🔍 Bezoek earthhour.org voor meer ideeën en evenementen.

⚡ Bonus: Wat kun je na dit uur doen om structureel energie te besparen?

💡 Schakel over op energiezuinige apparaten en gebruik natuurlijk licht waar mogelijk.
🔌 Trek stekkers uit en zet elektronica volledig uit als je het niet gebruikt.
📴 Koop bewuster en verleng de levensduur van je elektronische apparaten.
☀️ Overweeg (tweedehands) zonnepanelen en gebruik energie slim, zoals overdag wassen en koken.

Nu we steeds vaker de gevolgen van klimaatverandering merken, is actie nodig—zowel individueel als collectief. Laten we Earth Hour niet als een eenmalige actie zien, maar als een startpunt voor een duurzamere toekomst. Doe mee, voor de natuur, voor de toekomst, voor jouw wereld!🌳🌎💚

#EarthHour #GeefEenUur

Ga zelf aan de slag met composteren

Zelf compost maken? Dit zijn de beste methodes! ♻️🌱

Eerder schreven we al over het belang van een schone GFT stroom om goede compost op grote schaal te maken. Maar wist je dat je ook zelf thuis compost kunt maken? En dat dit heel eenvoudig is?

Er zijn zoveel manieren om te composteren, dat we ze nooit in één kort bericht kunnen behandelen. Daarom vandaag een paar highlights uit de handige website: CompostBrigade.nl. Check deze site voor alle ins en outs over composteren!

Vier manieren om zelf te composteren

🌱 Wormcomposteren
Met een wormenbak zetten compostwormen groente- en fruitresten om in hoogwaardige compost. Je voert ze met ongekookte groente en fruit, en zij doen de rest! Het resultaat? Voedzame compost en vloeibare plantenvoeding (‘wormthee’) die perfect is voor je tuin.

🌱 Fermenteren (Bokashi)
Bokashi is een zuurstofloos proces waarbij organisch materiaal wordt gefermenteerd in plaats van gecomposteerd. Dit is een snelle manier om je keukenafval om te zetten in voedingsrijke bodemverbeteraar.

🌱 Koud composteren
Dit is de meest traditionele manier van composteren: je stapelt keuken- en tuinafval in een composthoop en laat de natuur zijn werk doen. Het duurt wat langer, maar het is simpel en werkt altijd.

🌱 Warm composteren
Als je een snelle compostering wilt, is warm composteren ideaal. Door een goede mix van materialen, zuurstof en vocht kan de temperatuur in de composthoop oplopen tot wel 65°C. Hierdoor breekt organisch materiaal razendsnel af, en is je compost binnen 6-8 weken klaar!

Waarom lokaal composteren belangrijk is

🌱 Een gezonde bodem
Wat uit de natuur komt, moet terug de natuur in! Compost voedt de bodem en helpt planten beter groeien. Daarnaast houdt een gezonde bodem beter water vast, wat handig is in droge zomers.

🌱 Minder broeikasgassen
Wanneer GFT-afval verbrandt of op een afvalberg belandt, komt er veel CO₂ vrij. Door te composteren houd je koolstof vast in de bodem en help je klimaatverandering tegen te gaan.

🌱 Je eigen potgrond maken
Hoe tof is het om van je eigen afval een waardevolle grondstof te maken? Met zelfgemaakte compost weet je precies wat je aan je planten geeft!

🌱 Minder restafval
In sommige steden bestaat meer dan 30% van het restafval uit GFT. Door te composteren haal je waardevol materiaal uit de afvalstroom, en hoeven vuilniswagens minder rond te rijden.

Extra tips voor beginners

✔️ Composteren kun je leren!
Heb je vragen of wil je tips? Sluit je aan bij online tuiniergroepen, of bezoek Moestuin Havenpark Apeldoorn op woensdag- of donderdagochtend. Help een keer mee en krijg direct handige composttips!

✔️ Buurtcompost: samen composteren
Geen ruimte of zin om thuis te composteren? Lever je GFT-afval in bij de buurtcompost in Moestuin Havenpark. Tip: bewaar je GFT in de vriezer om geur en fruitvliegjes te voorkomen.

🔗 Meer weten? Bekijk deze handige websites:
👉 CompostBrigade.nl
👉 Milieu Centraal – Zelf composteren

Door te composteren verklein je je afvalberg én help je de natuur. Dus… welke methode ga jij proberen? 😊♻️

Schone GFT = Schone compost

Schone GFT = Schone compost

Onlangs kregen we een exclusieve rondleiding bij de composteerinstallatie van Attero in Wilp, verzorgd door Senior Technoloog en Zero Waste Apeldoorn-secretaris Michel Buitenhuis. Een unieke kans om met eigen ogen te zien hoe GFT-afval wordt omgezet in compost. Dit is wat we hebben geleerd:

Van GFT naar compost en biogas

Een deel van het GFT-afval wordt eerst vergist om biogas (groene energie) op te wekken en daarna samen met de rest van het GFT gecomposteerd. Het eindresultaat? Compost en biomassa! Maar helaas is er ook een deel dat door vervuiling met ander afval niet verwerkt kan worden en moet worden verbrand.

Wat ons – als geoefende zwerfafvalrapers – meteen opviel: ongeveer 5% van het GFT-afval hoort daar helemaal niet in thuis. Zonde! Maar hoe komt dat eigenlijk?

Verwarring = vervuiling

Soms gaat het per ongeluk mis (die oude soeplepel verdwijnt met de soep mee in de bak… oeps!), maar vaak ook door misleidende verpakkingen. Bijvoorbeeld bioplastics: hoewel ze als composteerbaar worden verkocht, hebben ze een veel langere afbraaktijd dan de huidige installaties aankunnen. Het gevolg? Ze worden er weer uitgehaald en alsnog verbrand.

💡 Onze tip: Twijfel je? Raadpleeg de GFT-lijst (🔗 Zie hier) en check wat er wél en niet in mag. Nog steeds niet zeker? Gooi het bij het restafval.

We doen het samen!

Helaas, aan de vele spullen te zien die er niet tussen horen, worden ook veel producten bewust in de GFT-bak gegooid waar geen verwarring over mogelijk is, zoals kunststof ballonnen, bloempotten, blikjes en plastic flessen, chips zakken, luiers, textiel, etc.
Wil jij helpen om GFT-afval schoner te maken en zo betere compost te krijgen? Kijk kritisch naar wat je in de GFT-bak gooit! 💪🏻

🔎 Wist je dat…
Hydrokorrels NIET in de GFT-bak horen?
Kattenbakkorrels ook niet! Die horen bij het restafval.

Bonustip: GFT zonder zak, hoe doe je dat?

Geen plastic of composteerbare zakken in de GFT-bak? Zo houd je je bak toch schoon en geurvrij:

✔️ Leg een krantenpagina onderin om te voorkomen dat afval blijft plakken of vastvriest.
✔️ Plaats je GFT-bak niet in de volle zon en zet hem regelmatig aan de weg.
✔️ Voorkom maden: Leg een tak klimop (hedera) in de bak – dit is giftig voor maden.
✔️ Madenbestrijding: Strooi een handje zout of kalk in de bak, dat droogt ze uit.
✔️ Schoonmaken: Gebruik water met soda of groene zeep.
✔️ Etensresten in de zomer? Doe vis- en vleesresten in een afgesloten bakje in de koelkast en gooi ze pas op de ophaaldag in de GFT-bak (eventueel verpakt in een krantenpagina).
✔️ Gooi afval zo droog mogelijk in de bak! Laat gemaaid gras even drogen en laat etensresten uitlekken in het gootsteenbakje.

🔗 Meer weten? Check deze links:
🌿 Wat mag er wel en niet in de GFT-bak?
🌱 Afvalscheidingswijzer
♻️ Milieu Centraal over GFT