Tegels eruit – Vijver erin!

Tegels eruit – Vijver erin! 🐸💧🦎🌱

Wil je je tuin vergroenen en tegelijkertijd de biodiversiteit helpen? Vervang tegels door een vijver! Een natuurlijke vijver is een magneet voor kikkers, padden, libellen en salamanders en draagt bij aan een gezond ecosysteem in je tuin.

💡 Maar let op! Tijdens een informatieve Kikkercafé leerden we dat het niet goed gaat met amfibieën in Nederland. Jij kunt helpen door een vijver(tje) aan te leggen, maar zonder vissen! 🐟🚫

💰 Wat kost een vijver aanleggen?

Een vijver hoeft niet duur of moeilijk te zijn. De kosten hangen af van de grootte, maar een ecologische vijver is grotendeels zelfvoorzienend – zonder pomp of filter!
💡 Budgettip: Check de weggeefhoek of Marktplaats voor gratis of goedkope materialen zoals: voorgevormde vijvers, keien en stenen, oude dakpannen en bloempotten (perfect als schuilplek).

🛑 Beschermde dieren: laat de natuur haar werk doen

In Nederland zijn amfibieën beschermd, wat betekent dat je:
Geen kikkerdril mag meenemen en in je vijver zetten
Geen amfibieën mag vangen om ze bij jou uit te zetten
✅ Wel je tuin aantrekkelijk kunt maken, zodat ze zelf hun weg naar jouw vijver vinden!

🌱 Tips voor een ecologische vijver

  • Kies een zonnige plek – Zo warmt het water sneller op en stimuleer je biodiversiteit.
  • Zorg voor glooiende oevers – Amfibieën moeten makkelijk in en uit het water kunnen kruipen.
  • Maak de vijver diep genoeg – Minstens 60 cm, liefst 1,5 meter, zodat hij in de winter niet volledig bevriest.
  • Plaats onderwaterplanten – Ze zorgen voor zuurstof, schuilplaatsen en afzetplekken voor eitjes.
  • GEEN vissen! – Die eten kikkervisjes en ander waterleven op, wat het ecosysteem verstoort.
  • Creëer schaduwrijke plekjes en schuilplaatsen met stenen, houtstapels en beplanting rond de vijver.
  • ⚠️ Let op: Vijvers groter dan 30 m² hebben mogelijk een vergunning nodig.

🐸 Kers op de taart: natuurlijke plaagbestrijding!

Kikkers en padden eten slakken en muggenlarven, dus jouw vijver helpt ook tegen deze tuinplagen! Win-win! 🎉

📌 Meer info & inspiratie:
🔗 Een ecologische tuin vijver aanleggen
🔗 Biodiversiteit en vijvers: zo doe je het

💦 Doe mee, vervang tegels door water en maak je tuin een stukje wilder! 🌿✨

Van Plant tot Pand

Van Plant tot Pand: bouw en renovatie met biobased materialen

De Nederlandse overheid heeft ambitieuze doelen gesteld: in 2030 moet 30% van de verduurzamings- en nieuwbouwprojecten worden uitgevoerd met 30% biobased materialen. Dit sluit aan bij de bredere ambitie om in 2050 volledig circulair te bouwen. Tijdens de ‘Klimaattop Vallei en Veluwe’ op 6 december hebben elf opdrachtgevers hun handtekening gezet onder een overeenkomst om hergroeibare materialen te stimuleren (lees er hier meer over).

Biobased bouwen, renoveren en isoleren draait om het gebruik van natuurlijke, hernieuwbare materialen die bijdragen aan duurzaamheid, CO₂-reductie en een circulaire economie. Deze materialen, zoals hout, vlas, hennep, graanstro, miscanthus (olifantsgras) en mycelium, hebben een lage milieu-impact doordat ze tijdens hun groeiproces CO₂ opnemen en opslaan. Ze zijn bovendien hernieuwbaar binnen 100 jaar en vaak volledig recyclebaar of composteerbaar.

Voordelen van biobased materialen

  • CO₂-reductie: Natuurlijke materialen slaan CO₂ op tijdens hun levenscyclus.
  • Circulair: Materialen kunnen worden hergebruikt of teruggegeven aan de natuur.
  • Lichtgewicht: Ideaal voor complexe bouwlocaties of uitbreidingen.
  • Prefab-mogelijkheden: Snellere bouwprocessen met minder afval en transport.
  • Gezond binnenklimaat: Ademend, zonder schadelijke stoffen zoals VOS of formaldehyde.
  • Duurzaamheid: Lage CO₂-uitstoot tijdens productie.
  • Thermische prestaties: Uitstekende isolatie, zowel in de zomer als in de winter.
  • Energiebesparing: Verlaging van energiekosten door betere isolatie.

Wat kun jij als particulier doen?

Je hoeft niet te wachten tot 2030 om zelf actie te ondernemen. Als particulier (met een koopwoning) kun je al diverse biobased materialen toepassen bij het (ver)bouwen of isoleren van je woning:

  • Isolatie: Gebruik hennepvezeldekens, vlasdekens of stroplaten voor thermische en akoestische isolatie. Deze materialen zijn verkrijgbaar via gespecialiseerde bouwmarkten. Miscanthus-isolatiepanelen zijn een milieuvriendelijke keuze voor dak- en muurisolatie.
  • Wand- en Gevelbekleding: Kalkhennepblokken en vlasplaten zijn ideaal voor dragende muren en gevels. Strobalenbouw (graanstro) in modulaire bouwelementen, ideaal voor dragende constructies.
  • Renovatie: Voor kleinere renovaties kun je kiezen voor biobased pleisterlagen of houtproducten in combinatie met hennep of vlas.
  • Miscanthus (Olifantsgras): Voor gebruik als isolatiepanelen, structurele bouwmaterialen en zelfs biobased beton.

Meer Weten?

  • Bezoek de Kennisbank Biobased Bouwen voor uitgebreide informatie over leveranciers en producten specifiek voor particulieren.
  • Overweeg contact met gespecialiseerde leveranciers zoals HempFlax, Strotec en Strobox voor biobased materialen.
  • In het Apeldoorns gemeentehuis is er een tijdelijke tenstoonstelling te bezoeken op de eerste verdieping (naast het koffiepunt) over de eigenschapen en toepassingen van graanstro, vlas, miscanthus en hennep (december 2024) – Zie foto’s in de galerij hieronder.

Door nu te kiezen voor biobased materialen draag je niet alleen bij aan een duurzamere toekomst, maar geniet je ook van een gezonder binnenklimaat en lagere energiekosten. Zet de stap van plant tot pand!

Je terras en balkon natuurlijk schoon!

🌿 Balkon & terras lenteklaar maken – zonder schadelijke schoonmaakmiddelen!

Het begin van de lente is een perfect moment om je balkon of terras weer fris en schoon te maken! Maar in plaats van chemische schoonmaakmiddelen te gebruiken, kun je met een paar simpele, natuurlijke ingrediënten je buitenruimte op een milieuvriendelijke manier opfrissen.

💪 10 Zero Waste tips voor een stralend balkon of terras

🟢 1. Mos verwijderen van je terras
Meng 600 g citroenzuur, 150 g (bak)soda en 2 cl plantaardige olie in een emmer water. Breng dit mengsel op een droge dag aan op je terras en laat het een paar dagen intrekken. Het mos zal verdrogen en is daarna eenvoudig te verwijderen.

🪟 2. Ramen lappen zonder strepen
Met azijn: Meng 250 ml witte azijn met 750 ml water in een spuitfles, spuit op de ramen en droog met een katoenen doek of een oude hydrofiele luier.
Met citroen: Meng 3 eetlepels citroensap met 450 ml heet water. Dit helpt ook tegen kalkaanslag en hoeft niet afgespoeld te worden.

🪑 3. Ontgelen van kunststof meubels en kozijnen
Gebruik (bak)soda en alcoholazijn op een spons om kunststof weer als nieuw te laten stralen en eventuele schimmels te verwijderen.

🧽 4. Gevlochten kunststof meubels schoonmaken
Maak een sopje met zwarte zeep, groene zeep of Marseillezeep en een zachte spons. Voor hardnekkig vuil kun je voorzichtig een hogedrukreiniger gebruiken.

🌳 5. Teakhouten meubels reinigen
Voor regelmatig onderhoud: gebruik een zachte borstel en Marseillezeep. Dit reinigt het hout op een milde manier en voedt het tegelijkertijd.

🪵 6. Houten stoelen opfrissen
Bij niet-exotisch hout: gebruik een harde borstel en Marseillezeep. Schuur en beits de stoelen daarna lichtjes om ze weer als nieuw te laten ogen. Voor een mildere reiniging volstaat een zachte borstel en zeep.

🪑 7. Roest verwijderen van een metalen stoel of tafel
Snijd een ui doormidden en wrijf over de roestplekken – de zwavel in de ui helpt roest los te maken. Voor hardnekkige roest kun je fijn schuurpapier of een staalborstel gebruiken.

🔘 8. Aluminium tafels schoonmaken
Voor regulier onderhoud volstaat een sopje, maar voor een diepere reiniging: snijd een citroen doormidden en schrob je aluminium meubel schoon. Voeg eventueel wat zout toe voor extra ontvettingskracht.

🧹 9. Glans herstellen van rotan meubels
Gebruik warm zeepsop en een spons voor regulier onderhoud. Bij hardnekkige vlekken werkt water met ammoniak of zout water goed. Laat natte rotan meubels nooit in de volle zon drogen, om barsten te voorkomen.

🛋️ 10. Canvas loungestoelen & kussens reinigen
✅ Machinewasbare hoezen? Was ze op een mild programma.
✅ Hardnekkige vlekken? Gebruik vloeibaar wasmiddel voor vettige vlekken (zoals zonnebrandolie), natriumpercarbonaat voor thee-, koffie- en wijnvlekken, en 90% alcohol voor grasvlekken.

💡 Extra tips voor een duurzaam balkon of terras:
🌱 Groene opfrisser: Plant geurige kruiden zoals lavendel, munt of rozemarijn. Ze ruiken heerlijk, trekken bijen en vlinders aan én houden muggen op afstand.
💦 Herbruikbare schoonmaakdoeken: Gebruik oude doeken of afgedankte kledingstukken als poetsdoeken in plaats van wegwerpdoekjes.
🔄 Regenwater hergebruiken: Vang regenwater op in een gieter of emmer en gebruik het om je terras schoon te maken.

Met deze natuurlijke schoonmaaktips zorg je niet alleen voor een fris balkon of terras, maar draag je ook bij aan een duurzamere wereld. 🌍✨

(Nog) Niets doen is goed doen

(Nog) niets doen is goed doen! 🍂❄️

Heb je je tuin “winterklaar” gemaakt door juist ALLE blad en organische ‘rommeltjes’ te laten liggen onder struiken en tussen planten? HEEL GOED! 👏 Maar voel je nu al de lentekriebels om alles bladvrij en ‘netjes’ te maken? DOE HET (NOG) NIET! ✋
Hoewel de zon af en toe al heerlijk schijnt, kan het nog flink (gaan) vriezen. En juist die laag van bladeren, takjes en andere natuurlijke materialen heeft nog een belangrijke functie in je tuin!

Waarom je tuin (nog) laten overwinteren?

💧 Bescherm de bodem & bespaar water
Een mulchlaag houdt de bodem voedzaam en gezond, beschermt wortels tegen kou én voorkomt dat de grond uitdroogt. Dit betekent minder sproeien in de zomer en dus besparing op water.

🐸 Schuilplek voor nuttige dieren
Takken, bladeren en dode plantenstengels vormen de perfecte winteropvang voor egels, padden, kikkers, wormen en insecten. En dat zijn precies de dieren die je tuin gezond houden!

🦋 Behoud vlinders & bijen
Rupsen en cocons overwinteren in oude plantenstengels. Snoei je te vroeg? Dan gooi je per ongeluk een nieuwe generatie vlinders en bijen in je gft-container.

🐝 Bijen en hommels hebben nog beschutting nodig
Zelfs als je hommels en wilde bijen al ziet vliegen, hebben ze ‘s nachts nog beschutte plekjes nodig om te overleven.

🐦 Help vogels met nestmateriaal
Roodborstjes nestelen laag bij de grond, en veel andere vogels zoeken bladeren, takjes en organisch materiaal om hun nesten te bouwen.

Bijkomend voordeel? Lekker niks doen! 😉

Gebruik deze tijd om op een stoeltje in de zon te genieten van het leven in je tuin. Door (nog) niets te doen, help je de natuur én gun je jezelf een ontspannend moment. Win-win! 💚

Schoonmaken: houd het simpel!

🧼 Schoonmaken: houd het simpel!

Het Franse boek “Zout, citroen, azijn en soda” beweert dat je met slechts vier natuurlijke en super betaalbare ingrediënten je hele huis kunt schoonmaken. Het klinkt bijna te mooi om waar te zijn, maar het werkt écht! 🤩

Waarom staan de winkels dan vol met tientallen schoonmaakmiddelen in de mooiste kleuren en met de krachtigste beloftes? Pure marketing! Fabrikanten willen je laten geloven dat je voor elke schoonmaakklus een ander product nodig hebt. Maar veel van die producten bevatten schadelijke stoffen zoals synthetische parfums, sulfaten en parabenen—niet alleen slecht voor het milieu, maar ook voor je eigen gezondheid.

🌱 Houd het simpel en duurzaam!

Zijn je schoonmaakproducten op? Stap dan over op deze milieuvriendelijke én budgetvriendelijke basics:
✔️ (Bak-)soda – ideaal om te ontvetten, geurtjes te verwijderen en als natuurlijke schuurmiddel
✔️ Zout – werkt o.a. als scrub en waterontharder. Zie ook: Natrium percarbonaat (Vlekkenzout)
✔️ Appelazijn & natuurazijn – een krachtig ontkalker en vetoplosser
✔️ Citroen(-zuur) – antibacterieel en perfect tegen kalkaanslag

💚 Nog driee toppers voor je schoonmaakkit:

🫧 Groene zeep (of olijfoliezeep) en Zwarte zeep (ook in pasta vorm)– een mild, biologisch afbreekbaar schoonmaakmiddel voor allerlei oppervlakken
Natrium percarbonaat (Vlekkenzout) – een duurzaam alternatief voor chloor, geweldig voor vlekken en om wit wasgoed op te frissen

📖 Zelf aan de slag?
Tegenwoordig kun je online talloze recepten vinden om je eigen schoonmaakproducten te maken met deze ingrediënten. Zo leer je ook welke combinaties je beter kunt vermijden!
Hoe en waar deze producten te gebruiken, kun je in deze handige gids lezen.
(Disclaimer: we hebben zowel voor het merk, als voor deze website geen commercieel belang. We delen deze website omdat het één van de weinige is waar zoveel informatie over milieuvriendelijke schoonmaakproducten, met een duidelijke uitleg + recepten, openbaar wordt gedeeld in één gids.)

Wil je je verder verdiepen? Deze (tweedehands of e-) boeken staan vol zero waste schoonmaakrecepten:
📗 Doe het zelf! Ecologie op hoge hakken – Anne Drake
📘 Groene zeepjes en sopjes
📙 Doe het Zero – Jessie & Nicky Kroon (Het Zero Waste Project)

Zie ook onze tips: Je terras en balkon natuurlijk schoon!

💡 Bonustip!
Heb je geen tijd of zin om zelf te experimenteren, maar wil je wél onnodige verpakkingen vermijden? Kies dan voor geconcentreerde navullingen of cleaning tabs in plaats van nieuwe plastic flessen vol water. Zo maak je een duurzame keuze zonder extra moeite!

Met deze eenvoudige overstap bespaar je geld, verminder je plastic afval en houd je je huis schoon op een manier die goed is voor jou én de planeet. 🌍✨

Wasbare luiers

Wasbare luiers zijn hip, duurzaam, voordeliger én frisser dan wegwerpluiers!

Of je nou zelf middenin de luiers zit, of totaal niet (meer): we brengen graag deze grote boodschap 😉 naar zoveel mogelijk mensen om wasbare luiers weer normaal te maken! Dus lees vooral even verder en deel het met je (mede) ouders.
Want vergeet ouderwetse hydrofiele doeken met veiligheidsspelden. Moderne wasbare luiers zijn zacht voor de gevoelige babyhuid, praktisch door de handige sluitingen en absorberende inleggers, en verkrijgbaar in vrolijke kleuren en prints! 🌿👶
Kortom, de wasbare luiers van nu zien er superleuk uit, zijn makkelijk in gebruik, comfortabel voor je baby, voordeliger dan wegwerpluiers en ook veel beter voor het milieu!
En denk je nu ‘bah, die poep dan?!’. Geen zorgen: de grote boodschap schud je in de wc en de wasmachine doet het resterende vieze werk voor je. En grappig genoeg stinkt een open luieremmer met wasbare luiers helemaal niet of nauwelijks in vergelijking met een emmer met wegwerpluiers.
Je hoeft bovendien niet met je zak stinkende wegwerpluiers naar een ondergrondse luiercontainer én je grijpt nooit meer mis.

Waarom kiezen voor wasbaar?

✔️ 🐑 Zachter voor babybilletjes – Geen chemische absorptiemiddelen die de huid irriteren.
✔️ 👛 Goedkoper – Je bespaart honderden euro’s per kind (en zelfs nog méér als je tweedehands luiers koopt of je wasbare luiers doorverkoopt). Ja, toegegeven: de aanschafkosten voor 1 wasbare luier zijn hoger dan 1 pak wegwerpluiers. Maar na ongeveer een maand ben je met wasbaar al goedkoper uit dan met wegwerp!
✔️ 👶 Sneller zindelijk – Kinderen voelen beter wanneer ze plassen en zijn vaak eerder zindelijk dan in wegwerpluiers. In combinatie met de zindelijksheidstraining die bij je kind past, bespaar je nog méér geld.
✔️ 🌎 Duurzamer – Minder afval en een lagere CO₂-uitstoot dan wegwerpluiers, ook als je het wassen meetelt!
✔️ 🤩 Hip & vrolijk – Wasbare luiers zijn er in de mooiste kleuren en prints!

Benieuwd hoe het werkt? Of waar je ze kunt kopen, huren of uitproberen? 👉 Bekijk alle info op: Wasbare Luiers

Duurzaam genieten van boeken

Zero Waste Lezen: Duurzaam genieten van boeken 📖

Na een drukke dag plof je met een boek in je handen op de bank. Eindelijk een momentje voor jezelf. Zoals Stephen King al zei:

“Boeken zijn het perfecte vermaak: geen reclamespots, geen batterijen, urenlang plezier voor elke uitgegeven dollar. Wat ik me afvraag is waarom niet iedereen een boek bij zich heeft voor de onvermijdelijke saaie momenten in het leven.”

Lezen biedt niet alleen ontspanning, maar heeft ook tal van voordelen voor je gezondheid:
🗣 Je woordenschat en kennis groeien
🍎 Kennis stimuleert een gezonde leefstijl
👥 Het bevordert je sociale leven
😌 Je ervaart minder stress
😴 Je slaapt beter
🧠 Je houdt je brein jong
👴 En je leeft zelfs langer!

📚 Milieuvriendelijk lezen

Maar hoe kom je aan “nieuwe” boeken zonder verspilling? Een boek kopen is niet echt zero waste, toch? Gelukkig zijn er tal van duurzame alternatieven!

🔁 Ruilen, delen, lenen

De beste manier om milieuvriendelijk te lezen is door boeken te lenen, ruilen of delen.

🏫 Leen een boek bij de bibliotheek
De bibliotheek is een van de oudste voorbeelden van de deeleconomie! Boeken lenen is niet alleen goed voor het milieu, het bespaart je ook geld. Bovendien raak je nooit door je leesvoer heen en ontdek je gemakkelijk nieuwe auteurs en genres.

📚 Minibiebs & ruilkasten
Minibiebs en ruilkasten zijn dé plekken om boeken gratis te ruilen of doneren. In Apeldoorn en omgeving zijn er meer dan 120 minibiebs en verschillende weggeefkasten! Bekijk de kaart van Zero Waste Apeldoorn om een minibieb bij jou in de buurt te vinden. Online platforms zoals de Weggeefhoek op Facebook zijn ook een mooie optie.

📖 Start een boekenclub!
Samen lezen = samen delen! Door een boekenclub te starten, hoef je minder boeken te kopen en kun je met vrienden of familie elkaars boeken lenen.

👛 Tweedehands boeken kopen
Ruil je liever niet? Bij de kringloopwinkel, rommelmarkten of op Marktplaats & Vinted vind je volop tweedehands boeken. Let bij online aankopen wel op verpakkingen en lange verzendafstanden, die kunnen je milieubesparing tenietdoen.

💻 Toch liever een nieuw boek?

E-books zijn een papiervrij alternatief. Met een tablet of e-reader bespaar je papier en vervoer. Koop je toch liever een fysiek boek? Kies dan voor exemplaren met een FSC- of PEFC-keurmerk, zodat je zeker weet dat het papier duurzaam geproduceerd is.

📦 Minimaliseer: ruim je eigen boeken op!

Heb je boeken die je nooit meer leest? Zonde om ze te laten verstoffen!

🎁 Regiften
Een mooi boek is een geweldig zero waste cadeau. Pak het duurzaam in met herbruikbare stof of oud papier.

💚 Doneren
Breng overtollige boeken naar een minibieb, kringloopwinkel of weggeefhoek, zodat anderen er plezier van kunnen hebben.

👛 Verkopen
Verkoop je boeken op rommelmarkten, kofferbakverkopen of online. Zo maak je er iemand anders blij mee en houd je je boekenkast overzichtelijk.

♻️ Upcyclen: Geef oude boeken een nieuw leven

Sommige boeken zijn écht niet meer te lezen, maar kunnen nog wel een creatieve bestemming krijgen! Gebruik ze voor:
✂️ DIY decoraties, zoals een boekenklok of -lamp
📜 Papierkunst – vouw bladzijden om tot kunstwerken
📦 Opbergdozen – hol een oud boek uit en gebruik het als geheime opbergplek

📚 Boeken over duurzaamheid

“Met de kennis van nu, was ik toen dom” – Loesje

Wil je meer leren over een duurzame levensstijl? We hebben een lijst samengesteld met inspirerende boeken over zero waste, duurzaamheid en minimalisme. Bekijk ze op:
➡️ Zero Waste Apeldoorn – Zero Waste Lezen

📖 Met deze tips geniet je van een goed gevulde boekenkast – zonder verspilling! 💚

Hergroeibare groenten

🌱 Hergebruik je groenten: laat ze opnieuw groeien!

Wist je dat je nieuwe planten kunt kweken uit keukenafval? Oftewel, de ‘kontjes’ van groenten en kruiden opnieuw laten groeien! 😄🍀 Dit is niet alleen leuk om te doen, maar ook goed voor je portemonnee.

Gooi de wortels van je (biologische) groenten niet weg!
Met een beetje zon en water kun je bosuitjes, selderij, sla, venkel en prei opnieuw laten groeien – daar heb je geen groene vingers, en zelfs geen tuin of balkon, voor nodig! 🥬🌱 Het is echt eenvoudig, en het werkt echt!

💡 Groenten en kruiden opnieuw laten groeien – Zo doe je dat:

1️⃣ Houd een stuk van de stengel of wortel over bij het snijden van je groenten.
2️⃣ Zet het in een glas met een beetje water (zorg dat de bladeren het water niet raken) en zet het op een zonnige plek.
3️⃣ Ververs het water om de paar dagen.
4️⃣ Na een paar dagen beginnen er wortels en nieuwe stengels of bladeren te groeien.
5️⃣ Zodra de plant voldoende wortels heeft, kun je deze overzetten in een potje met potgrond voor verdere groei.

📏 Minimale lengte om succesvol te hergroeien:
✔️ Venkel & sla: stronkje van 2 tot 5 cm
✔️ Paksoi, selderij, citroengras, prei & bosui: stronk/stengels van 5 tot 10 cm
✔️ Basilicum & koriander: stengels van minstens 10 cm

🥕 Wat kun je nog meer laten hergroeien?

🌿 Wortelgroenten

Wortelen, pastinaak, bieten en rapen produceren heerlijk loof dat je kunt eten! Bewaar minstens 2 cm van het bovenste deel, leg het in een ondiepe schaal met water en zet op een zonnige vensterbank. Binnen een week krijg je verse groene toppen, perfect voor salades of pesto. Wil je het knolgewas zelf laten groeien? Wacht tot er wortels verschijnen en plant het in aarde. Na 6-8 weken kun je oogsten!

🫚 Gember

Plant een stukje gemberwortel (met knoppen naar boven) in potgrond op een zonnige plek. Geef regelmatig water, maar niet te veel ineens. Binnen een paar weken verschijnen scheuten, en na een paar maanden kun je gember oogsten door de wortel omhoog te trekken en een stuk af te snijden. Herplant een deel om doorlopend te kunnen oogsten!

🧄 Knoflook & Ui

Plant een teentje knoflook (met de wortels naar beneden) of het afgesneden worteluiteinde van een ui (minstens 2,5 cm boven de wortel) in potgrond. Zet het in direct zonlicht en geef twee keer per week water. Binnen een paar dagen verschijnen spruiten en onder de grond ontwikkelt zich een nieuwe knoflookbol of ui.

🥔 Aardappelen

Snijd een aardappel met ‘ogen’ in tweeën en plant de stukjes een paar centimeter diep in aarde (ogen naar boven). Geef regelmatig water. Na een maand kun je beginnen met het oogsten van krieltjes of langer wachten voor grotere aardappelen.

🌿 Extra tips:

🌞 Zorg voor voldoende licht – de meeste planten groeien het beste op een zonnige vensterbank.
💦 Gebruik regenwater of gefilterd water – kraanwater met veel kalk kan de groei soms belemmeren.
♻️ Gebruik restjes potgrond – als je oude potgrond hebt, meng het met compost voor extra voedingsstoffen.
🌿 Probeer meer groenten! – experimenteren met paprika’s, avocado’s en zoete aardappel is ook leuk.

Met deze tips kun je heel eenvoudig een mini-moestuin beginnen, gewoon in je eigen keuken! 🍃👩‍🌾

🔗 Filmpjes

Doe de droger in de ban

Doe de droger in de ban! Of gebruik ‘m écht alleen als het niet anders kan!

Jaaa… Het kost wat meer tijd en moeite om je was stuk voor stuk op te hangen, dan even alles in de wasdroger te proppen en op een knopje te drukken, dat is waar. Maar de was aan de waslijn of het wasrek drogen kent veel voordelen:

  • Het houdt je kleren langer mooi;
  • Het voorkomt dat je was microplastics loslaat tijdens het drogen;
  • Het bespaart geld;
  • En het bespaart vooral veel energie en CO2-uitstoot – zowel tijdens het gebruik als bij de productie van de droger zelf.

❄️ Maar hoe doe je dat in de winter, als het buiten koud is?
“Je was buiten laten drogen, terwijl het koud en vochtig is? Dat gaat toch niet lukken?!” 🤔 Nou… dus wel. Als het maar droog is! Koude lucht kan prima drogen, zéker als het waait. Je was droogt dan langzaam, maar wel degelijk – én krijgt die heerlijke frisse buitenluchtgeur. 🌬️☀️

🏠 Liever binnen drogen tijdens koude of natte dagen? Let dan hierop:

  • Zorg dat de ruimte redelijk warm is (niet tochtig & ijskoud);
  • Zorg voor voldoende ventilatie (raampje open of deur op een kier);
  • Hang je was niet direct op de verwarming – dat is minder veilig, kan schimmelvorming veroorzaken én is minder efficiënt;
  • Hang je was niet te dicht op elkaar, en gebruik eventueel twee lijnen of spijlen om voldoende lucht tussen de kledingstukken te laten circuleren.

🧺 Bonus tip! Slim gebruik van de droger (als je ‘m dan toch inzet):

  • Heb je een grote was gedraaid met truien en broeken? Doe deze even kort in de droger om het meeste vocht eruit te halen en laat ze verder nadrogen aan de lijn.
  • Gebruik de droger alleen voor kleine items zoals sokken, ondergoed of vaatdoeken.
  • Heb je zonnepanelen? Laat de droger dan overdag draaien – maar alleen als je thuis bent. Veiligheid voorop!
  • Combineer slim: eerst een korte drogerbeurt en dan aan het rek = minder energie én sneller droge was.

🌀 Nieuw op de markt: de speeddryer (een draaiende droogmolen voor binnen).
Deze innovatie verbruikt veel minder energie dan een gewone droger. We zijn benieuwd of je met een goede ventilator in je waskamer niet hetzelfde kunt bereiken… Voor veel minder geld. 🤔😜

Nog meer tips voor een duurzame wasroutine?

  • Gebruik een droogrek van hout of metaal, geen plastic;
  • Investeer in herbruikbare wasverzachter (zoals wasnoten of wasballen);
  • Was op lage temperaturen als het kan (30 graden is vaak genoeg);
  • Gebruik ecologische wasmiddelen of maak je eigen wasmiddel!

👉 Kleine aanpassing in je routine, groot verschil voor je kleding, je portemonnee én het milieu.

Tips voor water- en energiebesparing in de badkamer

12x tips voor water- en energiebesparing in de badkamer 🚿🌱

De badkamer is een van de grootste verbruikers van water en energie in huis. Met een paar slimme aanpassingen bespaar je flink op je waterrekening én draag je bij aan een duurzamer leven. Probeer deze eenvoudige tips en zie hoeveel impact kleine gewoontes kunnen hebben!

💧 Water besparen in de badkamer

❄️ Zet standaard de kraan op de koude stand
Voorkom onnodig opwarmen van water als je de kraan maar kort gebruikt, zoals bij handen wassen of tandenpoetsen. Deze tip geldt natuurlijk ook voor de keuken.

🪣 Vang koud opstartwater op
Moet je wachten op warm water? Zet een emmer in de douche of een afwasteil in de gootsteen en gebruik het opgevangen water om je handen af te wassen, groenten/fruit af te spoelen, voor de kamerplanten, voor de schoonmaak, of om de WC door te spoelen.

🚿 Douche in plaats van een bad
Een gemiddeld bad kost zo’n 120 liter water, terwijl een korte douche met een waterbesparende douchekop slechts 35 liter verbruikt. Toch een bad nemen? Deel het voor extra besparing!

Korter douchen = grote winst
Als je 1 minuut korter doucht, bespaar je gemiddeld 8 liter water per douchebeurt. Gebruik een douchetimer of zet je favoriete liedje op en probeer binnen één nummer klaar te zijn.

🤏 Douche minder vaak
Elke dag douchen is vaak niet nodig. Was je soms bij de wastafel met een washandje – een simpele manier om liters water te besparen.

🚽 Gebruik de waterbesparingsknop op de wc
Spoel slim! Een kleine boodschap kan prima met minder water worden doorgespoeld.

🧻 Durf te besparen op doorspoelen
Het Engelse gezegde “If it’s yellow, let it mellow; if it’s brown, flush it down” zegt het al: niet elk plasje hoeft direct te worden doorgespoeld.

⚡ Energie besparen in de badkamer

❄️ Koud douchen = energie besparen & gezondheid boost
Koud douchen kost geen gas en heeft tal van voordelen, zoals betere bloedsomloop en meer energie. Bouw het rustig op! Probeer deze 7 tips voor beginners: gezondnu.nl

🚿 Waterbesparende douchekop installeren
Een waterbesparende douchekop verbruikt twintig procent minder water en energie zonder comfort te verliezen.

🚰 Kies een thermostatische mengkraan
Deze kraan verwarmt het water sneller en efficiënter, wat jaarlijks gemiddeld 1.000 liter water bespaart.

🧼 Draai de kraan dicht tijdens inzepen, scheren of haren wassen
Laten lopen = verspilling! Sluit de kraan wanneer je geen water nodig hebt.

💡 Gebruik duurzame ledverlichting
Ledlampen in de badkamer zijn niet alleen zuinig, maar gaan ook veel langer mee (20.000 tot 40.000 uur).

Met deze tips kun je direct aan de slag en zonder moeite tientallen liters water én energie per dag besparen. Welke ga jij als eerste toepassen? 🚀💚