Gisteren was het mooie en verdrietige afscheid van een zeer gewaardeerde groene impactmaker die helaas veel te vroeg van ons is heengegaan. De dood is onvermijdelijk in het leven en de uitvaart zette ons aan het denken en inspireerde ook: hoe kan je zorgen dat de manier waarop je groen/duurzaam leefde, ook uiting krijgt op je uitvaart? ⚱️⚰️🌹💚🌱🌎

Hier zijn enkele tips om een uitvaart milieuvriendelijk en duurzaam te organiseren:

Kies voor een duurzame kist, wikkel of urn

• Duurzame kist: Kies voor een kist gemaakt van duurzame materialen zoals mycelium (het wortelnetwerk van paddenstoelen), onbehandeld hout, bamboe, wilgenteen, of zelfs karton. Deze materialen zijn biologisch afbreekbaar en hebben een lagere ecologische voetafdruk.
• Wikkels: Een lijkwade of wikkel van natuurlijke vezels zoals biologisch katoen, wol (vilt) of linnen is ook een goede optie. Deze zijn volledig afbreekbaar en hebben geen schadelijke impact op het milieu.
• Urn: Bij crematie, kies voor een urn gemaakt van duurzame materialen zoals hout, aardewerken urn van klei, wilgentenen of een urn gemaakt van plantaardige composieten. Biologisch afbreekbare urnen zijn ook beschikbaar voor wie de as in de natuur* (of op zee) wil uitstrooien.

*As uitstrooien mag niet overal in Nederland, lees hier meer.

Eco-vriendelijke crematie of begrafenis

• Crematie: Hoewel crematie energie-intensief is, zijn er opties om de impact te verminderen, zoals het kiezen van een crematorium dat werkt met energiezuinige technieken of dat de restwarmte hergebruikt.
• Resomatie: Ook bekend als watercrematie of alkalische hydrolyse, is een alternatief dat minder energie verbruikt en minder CO2 uitstoot dan traditionele crematie, maar is in Nederland (nog) niet toegestaan. Wel is er bij de Tweede Kamer een voorstel gedaan om de wet op de lijkbezorging aan te passen zodat dit wel mogelijk wordt.
• Begrafenis: Een natuurbegrafenis, waarbij geen gebruik wordt gemaakt van betonnen grafkelders en waarbij alleen natuurlijke materialen worden gebruikt, zorgt voor een minimale impact op het milieu.

Natuurlijke grafsteen of geen steen

• Natuurlijke stenen: Als er toch een grafsteen gewenst is, overweeg dan een grafsteen van lokaal gewonnen, onbewerkt natuursteen.
• Hergebruik bestaande natuurstenen: Wil je een duurzame natuursteen, dan kun je kiezen voor een Circle Stone: een steen die een nieuw leven krijgt. Zie voor meer informatie: https://circlestone.nl/
• Alternatieven voor grafstenen: Denk aan een levend monument zoals een boom of een struik in plaats van een traditionele grafsteen. Dit kan bijdragen aan een natuurlijkere omgeving.

Natuurbegraafplaatsen

• Ecologische begraafplaatsen: Kies voor een natuurbegraafplaats waar graven opgaan in de natuur, zonder de noodzaak van een grafsteen. Deze begraafplaatsen beheren het gebied vaak op een ecologisch verantwoorde manier, wat bijdraagt aan natuurbehoud.
• Beperkingen: Let wel op dat sommige natuurbegraafplaatsen beperkingen kunnen hebben op de materialen die worden gebruikt.

Opbaren

• Geen balseming: Traditionele balsemingsvloeistoffen bevatten chemicaliën die schadelijk zijn voor het milieu. Overweeg om balseming over te slaan.
• Koelinstallatie: Een duurzaam alternatief voor het gebruik van een koelinstallatie bij de opbaring zijn graszoden. Bij deze methode worden graszoden onder de kist of het bed van de overledene geplaatst en tweemaal daags flink besprenkeld met water.

Minimaliseer gebruik van chemicaliën in de bodem

• Geen beton: Vermijd het gebruik van betonnen grafkelders of plastic in de begraafplaats om bodemverontreiniging te voorkomen.
• Natuurlijke afbraak: Zorg dat alle gebruikte materialen biologisch afbreekbaar zijn en dat er geen schadelijke stoffen in de grond achterblijven.

Milieuvriendelijke rouwkaarten en uitnodigingen

• Digitale uitnodigingen: Overweeg om digitale rouwkaarten te versturen in plaats van papieren kaarten. Dit bespaart papier en de energie die nodig is voor het drukken en verzenden.
• Gerecycled papier: Als je toch papieren uitnodigingen wilt, kies dan voor gerecycled papier en gebruik milieuvriendelijke inkt.

Groene catering

• Biologisch en lokaal: Serveer biologisch en lokaal geproduceerd voedsel tijdens de bijeenkomst na de uitvaart. Dit vermindert de ecologische voetafdruk en ondersteunt lokale boeren.
• Vegetarisch of veganistisch: Overweeg om een vegetarisch of veganistisch menu aan te bieden, wat vaak een lagere impact op het milieu heeft dan vlees- of zuivelproducten.

Gebruik van duurzame bloemen

• Biologische bloemen: Kies voor biologische bloemen die zonder pesticiden zijn gekweekt.
• Lokale seizoensbloemen: Gebruik bloemen van het seizoen die lokaal zijn gekweekt om de ecologische voetafdruk te verkleinen.
• Alternatieven voor bloemen: In plaats van bloemen kun je de aanwezigen vragen om ter ere van de overledene een donatie te doen aan een milieuvriendelijk goed doel, of het planten van een boom.

Duurzaam Vervoer

• Duurzaam rouwvervoer: Het gebruik van een elektrische rouwauto is tegenwoordig een optie. En sommige uitvaartondernemers bieden een loopkoets of een uitvaartfiets aan om de overledene naar de laatste rustplaats te brengen.
• Carpoolen of openbaar vervoer: Moedig carpoolen aan of bied de optie om met openbaar vervoer te komen.
• Locatiekeuze: Kies een locatie die dichtbij de meeste aanwezigen ligt om het aantal kilometers dat afgelegd moet worden te verminderen.
• Alles op één locatie: Het laten plaatsvinden van de opbaring, plechtigheid en condoleance op één plek voorkomt kilometers. En is dus een duurzame keuze.

Natuurlijke of digitale herdenking:

• Herdenkingsbomen: Plant een boom of creëer een herdenkingsbos als levend gedenkteken voor de overledene. Dit helpt bij het herbebossen en het terugdringen van CO2.
• Digitale herdenkingsplaats: Maak een digitale herdenkingsplaats waar mensen hun herinneringen en foto’s kunnen delen. Dit kan ook helpen om papieren herdenkingsboekjes te vermijden.

Milieuvriendelijke rouwverwerking:

• Herdenkingsgeschenken: Als je herdenkingsgeschenken wilt geven, kies dan voor iets duurzaams, zoals zaadpapier of zaadbommen, waarin bloemen of bomen kunnen groeien.
• Duurzaam monument: Kies voor een milieuvriendelijk monument, zoals een grafsteen van lokaal natuursteen of een gedenkplaat van gerecyclede materialen.

Compenseer de ecologische voetafdruk:

• CO2-compensatie: Overweeg om de ecologische voetafdruk van de uitvaart te compenseren door een donatie te doen aan een organisatie die bomen plant of andere milieuprojecten ondersteunt.

Communicatie en bewustzijn:

• Open communicatie: Informeer familie en vrienden over de keuze voor een duurzame uitvaart en betrek hen in het proces. Dit kan anderen inspireren om ook milieuvriendelijkere keuzes te maken in de toekomst.

GreenLeave

• Duurzaamheid bij uitvaartverzorging zou vanzelfsprekend moeten zijn. De Stichting GreenLeave zet zich daarvoor in.
• GreenLeave is een samenwerkingsverband van uitvaartondernemers die streven naar 100% duurzame uitvaarten in Nederland. Samen met duurzaamheidsexperts is Stichting GreenLeave continu op zoek naar alle mogelijkheden om uitvaarten duurzamer te maken.
• Stichting GreenLeanve deelt kennis en inspiratie, en zorgt voor training en een certificering van uitvaartondernemers en van leveranciers die voldoen aan de duurzaamheidscriteria.
• Uitvaartondernemers die bij GreenLeave zijn aangesloten bieden op tien onderdelen van de uitvaart een duurzame keuzemogelijkheid. Bovendien is duurzaamheid een integraal onderdeel van hun bedrijfsvoering doordat deze voldoet aan de zeven kernprincipes van GreenLeave.
• Zie voor meer informatie: https://greenleave.nu/

Door aandacht te besteden aan deze aspecten, kun je de uitvaart van een dierbare op een manier organiseren die in harmonie is met de natuur en het milieu.