Delen – Lenen – Ruilen: SPEELGOED & SPULLEN

Delen – Lenen – Ruilen: Speelgoed & spullen. Kies je dit jaar ook voor preloved? 🎁🎮🧸🛴🪀

Tweedehands speelgoed en spullen zijn HOT! 🔥

Steeds meer mensen zien het voordeel van tweedehands speelgoed en (kleine) spullen. De één koopt het vanwege duurzaamheid, de ander vanwege de portemonnee. Iedereen heeft zijn eigen reden. Als we het maar doen. 🌎💚

Milieu-impact

Wist je dat de grootste milieu-impact per persoon het kopen van nieuwe spullen is? Vanwege de grondstoffen, de productie, het transport, de opslag en de verpakking.
Hoe langer je spullen in omloop kunt houden door te ruilen, weggeven en hergebruiken, hoe beter voor het milieu!

Tweedehands, eerste keus

Je kunt allerlei super leuke preloved speelgoed en (kleine) spullen tweedehands KOPEN bij je favoriete kringloopwinkel, maar RUILEN (of DELEN) is ook een optie, en natuurlijk nóg voordeliger!

Ruilbeurzen / ruilmarkten

Waarom elk jaar alles nieuw kopen als je ook kunt ruilen?
Organisaties zoals Swap Sint willen zoveel mogelijk speelgoed een tweede leven geven op de speelgoedruilmarkt. Het is dé manier om het Sinterklaasfeest duurzaam en voordelig te vieren. Swap Sint is een landelijke organisatie, met ook een community in Apeldoorn: Swap Sint Apeldoorn (Facebook & Instagram).
Maar ook naast de Swap Sint speelgoedruilbeurzen, die meestal in de herfst plaatsvinden, zijn er het hele jaar door ruilbeurzen en rommelmarkten, waar je nette en leuke tweedehands speelgoed en (kleine) spullen kunt scoren. Bekijk bijvoorbeeld de agenda van “Meukisleuk.nl” en zoek een ruilbeurs/ruilmarkt in je buurt.
Houd ook onze agenda in de gaten om te zien wanneer de volgende speelgoedruilbeurs plaats zal vinden in Apeldoorn.

Zie ook onze tip over puzzels ruilen.

Tweedehands kopen

Ruil je liever niet met een ander, dan kun je tegenwoordig HEEL VEEL superleuke en nette speelgoed en spullen vinden bij kringloopwinkels. Op onze kaart zie je precies waar welke winkel te vinden is.

Weggeefhoek / Weggeefkast

Nog een optie is de online weggeefhoek groepen op Facebook en fysieke weggeefkasten (zie op onze handige kaart waar je in Apeldoorn e.o. weggeefkasten in je buurt kunt vinden).
Op Facebook vind je allerlei “online weggeefhoeken” in de buurt:

  • Gratis af te halen Apeldoorn en omgeving
  • Gratis Apeldoorn
  • Gratis of betaalbaar (Apeldoorn)
  • Weggeefhoek Apeldoorn gratis
  • gratis af te halen apeldoorn eo
  • Weggeefhoek Apeldoorn
  • Weggeefhoek 055
  • Weggeefhoek 055 & Omstreek

Tweede kans kast

Of misschien heb je ook al een “Tweede kans kast” op je werk staan? Een eenvoudige manier om spullen in omloop te houden en afval en verspilling te voorkomen. Het principe is simpel: medewerkers die schone en bruikbare spullen niet meer nodig hebben zetten ze in de kast voor medewerkers die ze kunnen gebruiken of ze aan een dierbare kunnen geven. Het werkt dus net zoals een weggeefkast, maar dan binnen een organisatie.

Wat ook nog leuk is met de “Tweede kans kast”: je kunt het hele jaar door ‘Sinter-Kerstman’ spelen en je collega’s die het minder breed hebben een beetje steunen.
De “Tweede kans kast” is ook een gezellige ontmoetingsplek voor een kletspraatje.
Win-Win-Win dus! 🤗👛 🌍💚

Leen een spel / Speel-o-theek

Wat een bibliotheek is voor boeken, is een speel-o-theek voor speelgoed. Zo vind je in de Speel-o-theek een breed assortiment speelgoed ter stimulering van sociale vaardigheden, motorische en/of verstandelijke ontwikkeling. Zoek een speel-o-theek in je buurt via speelotheek.nl.

Of leen een spel van Leeneenspel.nl! Wout en Evelien Prins zijn liefhebbers van bordspellen en LEGO bouwsets. Samen hebben ze Leeneenspel.nl opgezet, omdat ze het leuk vinden dat andere mensen in de buurt ook kunnen meegenieten van hun steeds groeiende collecties bordspellen en LEGO bouwsets (Instagram).

Ondek ook de CODA Game Zone in Apeldoorn, waar je met vrienden je game skills kunt oefenen, zonder alle nieuwe videogames te hoeven kopen.

Speelgoedbank

Speelgoedbank Apeldoorn zamelt speelgoed in, nieuw en 2e hands, en is er voor ieder kind van 0 tot en met 12 jaar in en rond Apeldoorn, waarvan de ouders/verzorgers rond moeten komen van een minimaal besteedbaar inkomen.

Koop niks nieuws. Kies preloved.

Delen, Lenen, Ruilen: KLEDING

Waarom kleding ruilen, delen of lenen?

De kledingindustrie is één van de meest vervuilende ter wereld, waarbij nog veel misstanden bestaan. En dat terwijl er al genoeg kleding is gemaakt om nog 6 generaties van kleding te voorzien! 🤯Gelukkig kan het ook anders en nog leuk én gratis ook: kleding ruilen, delen of lenen 🤩💚👚👕👖👗

Jouw preloved kledingstukken worden andermans parels in hun kledingkast, en andersom. Het kost je niets, levert je verrassende vondsten op én nieuwe sociale contacten. We love delen!

Ketting Kledingruil

In Apeldoorn doen al honderden mensen mee aan de Ketting Kledingruil via Clothing Loop. Er zijn in Apeldoorn inmiddels diverse kledingkettingen actief voor dames, heren en kinderen. Bij sommige kledingkettingen worden ook schoenen en accessoires geruild.
Het principe is supersimpel: je ontvangt na aanmelding een appje van een buurtgenoot die een tas vol kleding bij je voordeur brengt. Jij ‘shopt’ in je eigen huis uit de tas wat je leuk vindt en vult het aan met kleding waar jij op uitgekeken bent. Daarna maak je via de app een afspraak met de buurtgenoot na jou op de lijst om de tas daar af te leveren. En je bent klaar om te shinen in je “nieuwe” outfit!

▶️ Wil je je aanmelden voor één van deze kledingkettingen in Apeldoorn, vul dan op de website van Clothing Loop ‘Apeldoorn’ in en kies één van de kettingen waaraan je wilt deelnemen. Je laat je adresgegevens achter en wordt toegevoegd aan de betreffende (app)groep. Je krijgt vanzelf bericht als de eerste tas naar je onderweg is.

Kledingruilbeurs

Je kunt er ook voor kiezen om live met elkaar kleding te ruilen. Organisaties zoals CODA, stichting Zero Waste Apeldoorn en kerken organiserern met regelmatig kledingruilbeurzen. Bezoekers blij, planeet blij (portemonnee blij): win-win-win!!!
Houd onze agenda in de gaten om te zien wanneer de volgende kledingruilbeurs plaats zal vinden.
Of je kunt zelf een kledingruil organiseren met familie, vrienden, buren of collega’s! Op de website van Milieu Centraal staan tips over hoe dat te doen.

BONUS TIP: Wil je leren welke kledingstijl helemaal bij jou past? Milieu Centraal heeft een gratis training met 6 opdrachten online staan waarmee je stapsgewijs je kledingkast alleen maar te vullen met kleding waar je blij van wordt! Kijk voor meer informatie en aanmelden op Mijn Stijl ID.

Tweedehands, eerste keus

Ruil je liever niet met een ander, dan kun je tegenwoordig HEEL VEEL superleuke en hippe kleding vinden bij tweedehands kledingwinkels en kringloopwinkels. Op onze kaart zie je precies waar welke winkel te vinden is.

Lenen, huren of leasen

Jawel: ook kleding kan je lenen, huren of leasen! Deelgebruik in plaats van bezit, dus. En ideaal voor speciale gelegenheden wanneer je echt iets specifieks zoekt. Voorbeelden zijn:

Groen geluk? Ruil je plantjes!

Groen geluk? Ruil je plantjes! 🌱🪴

Mini-biebs voor boeken zijn inmiddels een bekend straatbeeld, maar wist je dat er ook steeds meer plantenbiebs opduiken in Apeldoorn en de rest van Nederland? Geen boekenkast, maar een kast vol stekjes, zaden, kamerplanten of moestuinplantjes. Gewoon bij iemand in de voortuin of aan de stoep. Superleuk én duurzaam!

In een plantenbieb kun je:
– Stekjes of plantjes ruilen die je over hebt
– Zaadjes, zaaigoed of zelfs plantenvoeding achterlaten
– Of gewoon iets meenemen (soms tegen een kleine vrijwillige bijdrage)

Vaak zijn de plantenbiebs geopend van maart tot en met oktober, met een mini-winterstop in de koudste maanden. Ze werken op basis van vertrouwen, en stimuleren hergebruik, biodiversiteit én verbinding in de buurt. Alles wat we bij Zero Waste Apeldoorn toejuichen!

In Apeldoorn vind je inmiddels meerdere plantenbiebs – deze worden bijgehouden op onze Zero Waste Kaart. Wil je verder kijken dan Apeldoorn? Check dan ook de landelijke kaart van de Stekjesroute.

Andere plekken om gratis of duurzaam planten te scoren:
1. Bij tuinverenigingen vind je vaak een zaadjes- of ruilkast
2. Via de Plantenasiel en ruilgroepen op Facebook, zoals:

  • Planten en Stekjes Apeldoorn
  • Tuin en Planten 055
  • Permacultuur Tuin
  • Natuurlijk Tuinieren
  • Moestuin Weggeefhoek – Gratis of ruilen van planten, zaden etc.
  • Operatie Steenbreek Apeldoorn
  • Groep van Operatie Steenbreek Apeldoorn
  • PlantenAsiel & Ruilen Apeldoorn
  • Voedselbossen
  • Mijn Groene en Natuurlijke Balkon – balkon tuinieren in potten en bakken
  • MINDER MAAIEN MEER BLOEMEN

3. In gratis- of weggeefgroepen op Facebook of buurtapps, zoals:

  • Gratis af te halen Apeldoorn en omgeving
  • Gratis Apeldoorn
  • Gratis of betaalbaar (Apeldoorn)
  • Weggeefhoek Apeldoorn gratis
  • Gratis af te halen apeldoorn eo
  • Weggeefhoek Apeldoorn
  • Weggeefhoek 055
  • Weggeefhoek 055 & Omstreek

4. Zoek een planten- en stekjes ruilmarkt in de buurt of organiseer een zelf!

Veel van deze planten zijn afgedankt en kunnen met een beetje liefde weer helemaal opleven. Win-win voor jou én de plant!

Ook leuk: word een Struikrover!

De stichting Struikroven redt planten en struiken die anders verloren zouden gaan bij sloop of renovatie. Ook jij kunt in jouw buurt actief worden en planten een tweede leven geven – houd daarvoor buurtapps, lokale groepen of sloopprojecten in de gaten.

💚 Bonus tip!

Denk ook aan het ruilen van plantpotten, stekgrond of bloembakken die je over hebt. Die komen in de lente altijd van pas.

Zo maak je jouw tuin, balkon of woonkamer groener, zonder dat het geld hoeft te kosten. Goed voor je portemonnee, goed voor het milieu én goed voor de bijtjes! 🐝🌼

Delen, Lenen, Ruilen: BOEKEN

Boeken, kinderboeken, tijdschriften… Van ruilen, lenen en delen komt geen huilen, maar eerder veel vreugde (en wijsheid)! ♻️📚🌏💚

In het park, in het bos, op het strand, in het gras, boven op een berg of gewoon thuis: er is altijd wel een plek om een boek te lezen! Boek uit? Ga gerust langs één van de inmiddels al 120 (!!!) minibiebs, kinderzwerfboekstations of weggeefkasten in Apeldoorn en omgeving en ruil je boek voor een nieuwe.

Het ruilen van boeken is een fijne, milieubesparende en goedkope manier om lezen te stimuleren. Voor alle boekenwurmen onder ons, voor wie het minder breed heeft, of gewoon voor wie van boeken houdt omdat lezen de fantasie en de kennis verrijkt. 🧚‍♀️🦄🦖🕵‍♂️🧙‍♂️🦸‍♀️🤴👩‍🎨

Stichting Zero Waste Apeldoorn beheert 2 Google maps met:

Facebook groep “Minibiebs en kinderzwerfboekstations in Apeldoorn”

De Google maps vind je ook op de Facebook groep “Minibiebs en kinderzwerfboekstations in Apeldoorn”, waar ook een adressenlijst staat met een korte omschrijving van alle boekenkasten.
Al meer dan 500 minibiebs beheerders & gebruikers hebben zich aangesloten bij de Facebook groep. Zo kunnen ze elkaar informeren over minibieb nieuws, voorraden en donaties, en eventuele vragen stellen of beantwoorden. Sluit je ook aan!

Ontbreekt jouw minibieb op onze lijst en kaart? Stuur ons een mail met het adres, een korte omschrijving van de inhoud van je minibieb en één (of meerdere) foto(‘s).

Tweedehands kopen

Ruil je liever niet met een ander, dan kun je tegenwoordig héél veel boeken vinden bij de kringloopwinkel (zie op onze handige kaart waar je in Apeldoorn e.o. kringloopwinkels in je buurt kunt vinden).

Weggeefhoek / Weggeefkast

Nog een optie, is de online weggeefhoek groepen op Facebook en fysieke weggeefkasten (zie op onze handige kaart waar je in Apeldoorn e.o. weggeefkasten in je buurt kunt vinden).
Op Facebook vind je allerlei “online weggeefhoeken” in de buurt:

  • Gratis af te halen Apeldoorn en omgeving
  • Gratis Apeldoorn
  • Gratis of betaalbaar (Apeldoorn)
  • Weggeefhoek Apeldoorn gratis
  • gratis af te halen apeldoorn eo
  • Weggeefhoek Apeldoorn
  • Weggeefhoek 055
  • Weggeefhoek 055 & Omstreek

De ‘grote’ bieb!

En dan heb je natuurlijk nog de ‘gewone’ bibliotheek. Niet geheel gratis zoals de minibiebs/weggeefhoek maar nog steeds milieubesparend door het lenen en delen van boeken, en nog steeds vrij goedkoop.

Happy reading! 📖 👀

Zie ook onze Shorts/Reel starring mini-zero waster Alexandre en de schattige minibieb aan de Torenstraat 6.

(Drink)water voor de vogels

(Drink)water voor vogels en alle tuinvriendjes! 🐦🐝🦔

Vogels, egels, bijen en vlinders: allemaal zijn ze dol op een plonsje of slokje vers water. En ze hebben het nodig ook! Zeker op warme dagen, of als het langere tijd niet regent, is een watervoorziening in je tuin of op je balkon geen luxe, maar pure noodzaak. Zorg dus voor vers (drink)water voor de vogels en alle tuinvriendjes in je tuin (of op je balkon).

💧 Waarom water in je tuin belangrijk is

Water is niet alleen onmisbaar om te drinken, maar ook om af te koelen en te badderen. Voor vogels is een schoon badje essentieel voor hun verenkleed. Insecten en kleine zoogdieren gebruiken het om te overleven tijdens droge periodes. En wist je dat egels en bijen enorme dorst kunnen krijgen tijdens zwoele zomernachten?

🌱 Tips voor duurzame waterpunten

Je hoeft geen duur vogelbadje aan te schaffen. Kijk eens rond in je keukenkastje, schuur of kringloopwinkel. Van een oude soepkom tot een gebarsten bloempot of een diepe terracottaschaal: bijna alles kun je hergebruiken of upcyclen tot een origineel dierenbadje.

Plaats de waterbakjes op verschillende plekken en hoogtes in je tuin:

  • Op de grond voor egels, muisjes of dorstige bijen.
  • Op een tafeltje of omgekeerde bloempot voor vogels of vlinders.
  • Voeg wat mos, steentjes of schelpen toe waar insecten veilig op kunnen landen.
  • Zet schaaltjes in de schaduw om het water koel te houden én verdamping te verminderen.

💡 Extra tips voor hygiëne en veiligheid

  • Ververs het water dagelijks, zeker op warme dagen.
  • Maak de bakjes regelmatig schoon met een borstel en wat water (zonder zeep).
  • Gebruik ondiepe schaaltjes, zodat kleine dieren niet kunnen verdrinken.
  • Zet het waterpunt op een veilige plek, uit de buurt van katten of ander gevaar.

🌻 Tuindier-vriendelijk én circulair

Met hergebruikte materialen geef je oude spullen een tweede leven én help je de biodiversiteit in je buurt vooruit. En eerlijk is eerlijk: een zelfgemaakt vogelbadje heeft vaak meer charme dan iets uit de winkel.

📌 Inspiratie nodig?
Bekijk de duurzame DIY-tips van Vogelbescherming Nederland:
👉 Recycle wat voor een vogelbadje

Samen maken we Apeldoorn – én onze tuinen – groener, gezelliger én natuurlijk afvalvrij! 🌿💧 ☀️

Delen, Lenen, Ruilen: PUZZELS

Puzzels Delen, Lenen & Ruilen in Apeldoorn 🧩

Puzzelen is ontspannend, gezellig én duurzaam – zéker als je je puzzels deelt, ruilt of leent.
Waarom telkens nieuwe puzzels kopen, als je ze ook kunt doorgeven of ruilen? Zo bespaar je grondstoffen, geld én ruimte in je kast. En je helpt mee aan een circulaire puzzelstroom in Apeldoorn!

🔁 Puzzels RUILEN in Apeldoorn

Er zijn meerdere manieren om eenvoudig én duurzaam puzzels te ruilen:

  • De Apeldoornse Puzzelclub (ruilgroep legpuzzels) op Facebook
    Sluit je aan bij deze actieve ruilgroep met 400+ leden in Apeldoorn e.o.
    Je ruilt puzzels zonder geld – dat maakt het niet alleen milieuvriendelijk, maar ook sociaal én budgetvriendelijk. Soms ontstaan er zelfs vriendschappen door deze gedeelde hobby!
  • Puzzelruil-momenten van Zero Waste Apeldoorn
    Bijna elke maand organiseren we een gezellige puzzelruilochtend of -middag.
    📅 Check onze agenda of volg onze socials voor de volgende editie!
  • Ketting Puzzelruil Apeldoorn
    Rondreizende puzzeltassen, geïnspireerd op de Ketting Kledingruil! Je ontvangt een tas vol puzzels, kiest wat je leuk vindt, vult ‘m aan en geeft ‘m door.
    ✅ Goed voor de puzzelafwisseling, goed voor het milieu!

♻️ Tweedehands Puzzels KOPEN of KRIJGEN

  • Kringloopwinkels
    In Apeldoorn en omgeving zijn volop kringloopwinkels met een breed puzzelaanbod. Check onze Zero Waste Kaart om een kringloop bij jou in de buurt te vinden.
  • Weggeefhoeken & weggeefkasten
    Via Facebookgroepen als:
    • Gratis af te halen Apeldoorn en omgeving
    • Gratis Apeldoorn
    • Gratis of betaalbaar (Apeldoorn)
    • Weggeefhoek Apeldoorn gratis
    • gratis af te halen apeldoorn eo
    • Weggeefhoek Apeldoorn
    • Weggeefhoek 055
    • Weggeefhoek 055 & Omstreek
      … én via de fysieke weggeefkasten (ook op de kaart) kun je gratis puzzels vinden of weggeven.

🧩 MIST ER EEN STUKJE?

Geen paniek!
Voor Jan van Haasteren-puzzels tot 2000 stukjes kun je via Onbrekende Puzzelstkujes een ontbrekend stukje aanvragen.

👉 Voor puzzels groter dan 2000 stukjes: mail naar gekvanjvh@ziggo.nl.
De kosten starten vanaf €2,75 (incl. verzendkosten).

👥 Kom puzzelen met anderen!

Elke eerste vrijdag van de maand organiseert Zero Waste Apeldoorn een gezellige puzzelavond bij het Energiepunt (Paslaan 1).

  • Inloop & mini-ruilbeurs: 18:30 – 19:00
  • Puzzelen tot ± 22:30
  • Gratis deelname, maximaal 12 plekken
    📩 Aanmelden via de agenda.

Samen houden we puzzels in beweging én onze stad afvalvrij.

Tegels eruit – Vijver erin!

Tegels eruit – Vijver erin! 🐸💧🦎🌱

Wil je je tuin vergroenen en tegelijkertijd de biodiversiteit helpen? Vervang tegels door een vijver! Een natuurlijke vijver is een magneet voor kikkers, padden, libellen en salamanders en draagt bij aan een gezond ecosysteem in je tuin.

💡 Maar let op! Tijdens een informatieve Kikkercafé leerden we dat het niet goed gaat met amfibieën in Nederland. Jij kunt helpen door een vijver(tje) aan te leggen, maar zonder vissen! 🐟🚫

💰 Wat kost een vijver aanleggen?

Een vijver hoeft niet duur of moeilijk te zijn. De kosten hangen af van de grootte, maar een ecologische vijver is grotendeels zelfvoorzienend – zonder pomp of filter!
💡 Budgettip: Check de weggeefhoek of Marktplaats voor gratis of goedkope materialen zoals: voorgevormde vijvers, keien en stenen, oude dakpannen en bloempotten (perfect als schuilplek).

🛑 Beschermde dieren: laat de natuur haar werk doen

In Nederland zijn amfibieën beschermd, wat betekent dat je:
Geen kikkerdril mag meenemen en in je vijver zetten
Geen amfibieën mag vangen om ze bij jou uit te zetten
✅ Wel je tuin aantrekkelijk kunt maken, zodat ze zelf hun weg naar jouw vijver vinden!

🌱 Tips voor een ecologische vijver

  • Kies een zonnige plek – Zo warmt het water sneller op en stimuleer je biodiversiteit.
  • Zorg voor glooiende oevers – Amfibieën moeten makkelijk in en uit het water kunnen kruipen.
  • Maak de vijver diep genoeg – Minstens 60 cm, liefst 1,5 meter, zodat hij in de winter niet volledig bevriest.
  • Plaats onderwaterplanten – Ze zorgen voor zuurstof, schuilplaatsen en afzetplekken voor eitjes.
  • GEEN vissen! – Die eten kikkervisjes en ander waterleven op, wat het ecosysteem verstoort.
  • Creëer schaduwrijke plekjes en schuilplaatsen met stenen, houtstapels en beplanting rond de vijver.
  • ⚠️ Let op: Vijvers groter dan 30 m² hebben mogelijk een vergunning nodig.

🐸 Kers op de taart: natuurlijke plaagbestrijding!

Kikkers en padden eten slakken en muggenlarven, dus jouw vijver helpt ook tegen deze tuinplagen! Win-win! 🎉

📌 Meer info & inspiratie:
🔗 Een ecologische tuin vijver aanleggen
🔗 Biodiversiteit en vijvers: zo doe je het

💦 Doe mee, vervang tegels door water en maak je tuin een stukje wilder! 🌿✨

Doe de droger in de ban

Doe de droger in de ban! Of gebruik ‘m écht alleen als het niet anders kan!

Jaaa… Het kost wat meer tijd en moeite om je was stuk voor stuk op te hangen, dan even alles in de wasdroger te proppen en op een knopje te drukken, dat is waar. Maar de was aan de waslijn of het wasrek drogen kent veel voordelen:

  • Het houdt je kleren langer mooi;
  • Het voorkomt dat je was microplastics loslaat tijdens het drogen;
  • Het bespaart geld;
  • En het bespaart vooral veel energie en CO2-uitstoot – zowel tijdens het gebruik als bij de productie van de droger zelf.

❄️ Maar hoe doe je dat in de winter, als het buiten koud is?
“Je was buiten laten drogen, terwijl het koud en vochtig is? Dat gaat toch niet lukken?!” 🤔 Nou… dus wel. Als het maar droog is! Koude lucht kan prima drogen, zéker als het waait. Je was droogt dan langzaam, maar wel degelijk – én krijgt die heerlijke frisse buitenluchtgeur. 🌬️☀️

🏠 Liever binnen drogen tijdens koude of natte dagen? Let dan hierop:

  • Zorg dat de ruimte redelijk warm is (niet tochtig & ijskoud);
  • Zorg voor voldoende ventilatie (raampje open of deur op een kier);
  • Hang je was niet direct op de verwarming – dat is minder veilig, kan schimmelvorming veroorzaken én is minder efficiënt;
  • Hang je was niet te dicht op elkaar, en gebruik eventueel twee lijnen of spijlen om voldoende lucht tussen de kledingstukken te laten circuleren.

🧺 Bonus tip! Slim gebruik van de droger (als je ‘m dan toch inzet):

  • Heb je een grote was gedraaid met truien en broeken? Doe deze even kort in de droger om het meeste vocht eruit te halen en laat ze verder nadrogen aan de lijn.
  • Gebruik de droger alleen voor kleine items zoals sokken, ondergoed of vaatdoeken.
  • Heb je zonnepanelen? Laat de droger dan overdag draaien – maar alleen als je thuis bent. Veiligheid voorop!
  • Combineer slim: eerst een korte drogerbeurt en dan aan het rek = minder energie én sneller droge was.

🌀 Nieuw op de markt: de speeddryer (een draaiende droogmolen voor binnen).
Deze innovatie verbruikt veel minder energie dan een gewone droger. We zijn benieuwd of je met een goede ventilator in je waskamer niet hetzelfde kunt bereiken… Voor veel minder geld. 🤔😜

Nog meer tips voor een duurzame wasroutine?

  • Gebruik een droogrek van hout of metaal, geen plastic;
  • Investeer in herbruikbare wasverzachter (zoals wasnoten of wasballen);
  • Was op lage temperaturen als het kan (30 graden is vaak genoeg);
  • Gebruik ecologische wasmiddelen of maak je eigen wasmiddel!

👉 Kleine aanpassing in je routine, groot verschil voor je kleding, je portemonnee én het milieu.

Hergroeibare groenten

🌱 Hergebruik je groenten: laat ze opnieuw groeien!

Wist je dat je nieuwe planten kunt kweken uit keukenafval? Oftewel, de ‘kontjes’ van groenten en kruiden opnieuw laten groeien! 😄🍀 Dit is niet alleen leuk om te doen, maar ook goed voor je portemonnee.

Gooi de wortels van je (biologische) groenten niet weg!
Met een beetje zon en water kun je bosuitjes, selderij, sla, venkel en prei opnieuw laten groeien – daar heb je geen groene vingers, en zelfs geen tuin of balkon, voor nodig! 🥬🌱 Het is echt eenvoudig, en het werkt echt!

💡 Groenten en kruiden opnieuw laten groeien – Zo doe je dat:

1️⃣ Houd een stuk van de stengel of wortel over bij het snijden van je groenten.
2️⃣ Zet het in een glas met een beetje water (zorg dat de bladeren het water niet raken) en zet het op een zonnige plek.
3️⃣ Ververs het water om de paar dagen.
4️⃣ Na een paar dagen beginnen er wortels en nieuwe stengels of bladeren te groeien.
5️⃣ Zodra de plant voldoende wortels heeft, kun je deze overzetten in een potje met potgrond voor verdere groei.

📏 Minimale lengte om succesvol te hergroeien:
✔️ Venkel & sla: stronkje van 2 tot 5 cm
✔️ Paksoi, selderij, citroengras, prei & bosui: stronk/stengels van 5 tot 10 cm
✔️ Basilicum & koriander: stengels van minstens 10 cm

🥕 Wat kun je nog meer laten hergroeien?

🌿 Wortelgroenten

Wortelen, pastinaak, bieten en rapen produceren heerlijk loof dat je kunt eten! Bewaar minstens 2 cm van het bovenste deel, leg het in een ondiepe schaal met water en zet op een zonnige vensterbank. Binnen een week krijg je verse groene toppen, perfect voor salades of pesto. Wil je het knolgewas zelf laten groeien? Wacht tot er wortels verschijnen en plant het in aarde. Na 6-8 weken kun je oogsten!

🫚 Gember

Plant een stukje gemberwortel (met knoppen naar boven) in potgrond op een zonnige plek. Geef regelmatig water, maar niet te veel ineens. Binnen een paar weken verschijnen scheuten, en na een paar maanden kun je gember oogsten door de wortel omhoog te trekken en een stuk af te snijden. Herplant een deel om doorlopend te kunnen oogsten!

🧄 Knoflook & Ui

Plant een teentje knoflook (met de wortels naar beneden) of het afgesneden worteluiteinde van een ui (minstens 2,5 cm boven de wortel) in potgrond. Zet het in direct zonlicht en geef twee keer per week water. Binnen een paar dagen verschijnen spruiten en onder de grond ontwikkelt zich een nieuwe knoflookbol of ui.

🥔 Aardappelen

Snijd een aardappel met ‘ogen’ in tweeën en plant de stukjes een paar centimeter diep in aarde (ogen naar boven). Geef regelmatig water. Na een maand kun je beginnen met het oogsten van krieltjes of langer wachten voor grotere aardappelen.

🌿 Extra tips:

🌞 Zorg voor voldoende licht – de meeste planten groeien het beste op een zonnige vensterbank.
💦 Gebruik regenwater of gefilterd water – kraanwater met veel kalk kan de groei soms belemmeren.
♻️ Gebruik restjes potgrond – als je oude potgrond hebt, meng het met compost voor extra voedingsstoffen.
🌿 Probeer meer groenten! – experimenteren met paprika’s, avocado’s en zoete aardappel is ook leuk.

Met deze tips kun je heel eenvoudig een mini-moestuin beginnen, gewoon in je eigen keuken! 🍃👩‍🌾

🔗 Filmpjes

Ga zelf aan de slag met composteren

Zelf compost maken? Dit zijn de beste methodes! ♻️🌱

Eerder schreven we al over het belang van een schone GFT stroom om goede compost op grote schaal te maken. Maar wist je dat je ook zelf thuis compost kunt maken? En dat dit heel eenvoudig is?

Er zijn zoveel manieren om te composteren, dat we ze nooit in één kort bericht kunnen behandelen. Daarom vandaag een paar highlights uit de handige website: CompostBrigade.nl. Check deze site voor alle ins en outs over composteren!

Vier manieren om zelf te composteren

🌱 Wormcomposteren
Met een wormenbak zetten compostwormen groente- en fruitresten om in hoogwaardige compost. Je voert ze met ongekookte groente en fruit, en zij doen de rest! Het resultaat? Voedzame compost en vloeibare plantenvoeding (‘wormthee’) die perfect is voor je tuin.

🌱 Fermenteren (Bokashi)
Bokashi is een zuurstofloos proces waarbij organisch materiaal wordt gefermenteerd in plaats van gecomposteerd. Dit is een snelle manier om je keukenafval om te zetten in voedingsrijke bodemverbeteraar.

🌱 Koud composteren
Dit is de meest traditionele manier van composteren: je stapelt keuken- en tuinafval in een composthoop en laat de natuur zijn werk doen. Het duurt wat langer, maar het is simpel en werkt altijd.

🌱 Warm composteren
Als je een snelle compostering wilt, is warm composteren ideaal. Door een goede mix van materialen, zuurstof en vocht kan de temperatuur in de composthoop oplopen tot wel 65°C. Hierdoor breekt organisch materiaal razendsnel af, en is je compost binnen 6-8 weken klaar!

Waarom lokaal composteren belangrijk is

🌱 Een gezonde bodem
Wat uit de natuur komt, moet terug de natuur in! Compost voedt de bodem en helpt planten beter groeien. Daarnaast houdt een gezonde bodem beter water vast, wat handig is in droge zomers.

🌱 Minder broeikasgassen
Wanneer GFT-afval verbrandt of op een afvalberg belandt, komt er veel CO₂ vrij. Door te composteren houd je koolstof vast in de bodem en help je klimaatverandering tegen te gaan.

🌱 Je eigen potgrond maken
Hoe tof is het om van je eigen afval een waardevolle grondstof te maken? Met zelfgemaakte compost weet je precies wat je aan je planten geeft!

🌱 Minder restafval
In sommige steden bestaat meer dan 30% van het restafval uit GFT. Door te composteren haal je waardevol materiaal uit de afvalstroom, en hoeven vuilniswagens minder rond te rijden.

Extra tips voor beginners

✔️ Composteren kun je leren!
Heb je vragen of wil je tips? Sluit je aan bij online tuiniergroepen, of bezoek Moestuin Havenpark Apeldoorn op woensdag- of donderdagochtend. Help een keer mee en krijg direct handige composttips!

✔️ Buurtcompost: samen composteren
Geen ruimte of zin om thuis te composteren? Lever je GFT-afval in bij de buurtcompost in Moestuin Havenpark. Tip: bewaar je GFT in de vriezer om geur en fruitvliegjes te voorkomen.

🔗 Meer weten? Bekijk deze handige websites:
👉 CompostBrigade.nl
👉 Milieu Centraal – Zelf composteren

Door te composteren verklein je je afvalberg én help je de natuur. Dus… welke methode ga jij proberen? 😊♻️