Tag Archief van: mei

Afvalvrij Thee zetten

/0 Reacties/in /door

Tips voor de theeleuten om je (kruiden)thee duurzamer te drinken. ☕️

Voorkom onnodig afval

Thee en kruidenthee wordt in Nederland veel gedronken. In vele huishoudens dagelijks. Uit gewoonte of gemakzucht en soms ook om een groot assortiment smaakjes te kunnen aanbieden kopen we meestal thee in zakjes. Dit zorgt helaas voor onnodig afval:

  • Theedoosjes zijn meestal verkocht met een plasticfolie eromheen;
  • Het kartonnen doosje mag bij oud papier, maar vergeet niet dat het inkt bevat, wat ook niet geheel onschadelijk is;
  • En de zakjes zelf horen nu composteerbaar te zijn maar daar heb je ook een stukje touw en een papiertje aan hangen. Let’s be honest, wie (behalve onze stichtingsvoorzitter 😇) neemt echt de moeite om alle onderdelen uit elkaar te halen om het afval goed te scheiden?

Zonde toch?! Want het is net zo makkelijk om losse thee (verpakkingsvrij) te kopen en afvalvrij je (kruiden)thee te zetten met een herbruikbare (en, uiteraard: een tweedehands) thee-filter, thee-lepel of thee-ei 🤗
Bonus tip: Drink je vaak thee op een dag? Vul dan een grote dubbelwandige theepot, een thermosfles of een gewone theepot die je warm kunt houden onder een (zelfgemaakte) theemuts.

Verpakkingsvrij kopen en bewaren

Koop je fairtrade en/of biologiche (kruiden)thee met je eigen zakje, blik of pot, bij een koffie- en theespeciaalzaak, zoals (in Apeldoorn) Simon Lévelt of Bijzondere Bonen.
Thee kun je het beste bewaren in droge blikjes of donkere glazen potjes en ook op deze manier kun je thuis een breed en leuk assortiment in smaken hebben. Bewaar kleine blikjes (of ga op schattenjacht bij de kringloopwinkel 😄) en gebruik ze opnieuw om losse thee in kleine hoeveelheden te kopen. Vaak is dat ook nog eens goedkoper dan theezakjes (per kilo berekend)! Je kunt deze verpakking meenemen om je losse (kruiden)thee te kopen bij de specialiteiten winkel:
-> Geef je meegenomen blik aan de winkelier.
-> Deze zet eerst het bakje op de weegschaal om het te “tarreren“, oftewel: het gewicht van je lege verpakking te bepalen, zodat dit niet meegeteld wordt.
-> Zo betaal je alleen voor de inhoud.

Zelf kweken

Uiteraard kun je ook je eigen kruiden voor thee thuis zelf kweken! Het is niet alleen milieuvriendelijk, maar kan kosten besparen. Hier zijn enkele kruiden die je gemakkelijk thuis kunt kweken voor je eigen kruidenthee:

  • Munt: Munt is een van de gemakkelijkste kruiden om thuis te kweken. Het groeit snel en gedijt goed in zowel potten als in de tuin. Muntthee is verfrissend en kalmerend.
  • Citroenmelisse: Citroenmelisse heeft een heerlijk citroenachtig aroma en smaak. Het is een meerjarig kruid dat goed groeit in potten. Het staat bekend om zijn kalmerende eigenschappen en het bevorderen van een goede nachtrust.
  • Kamille: Kamille is een kruid dat bekend staat om zijn ontspannende eigenschappen. Je kunt kamillebloemen eenvoudig thuis kweken en ze drogen om later te gebruiken voor thee.
  • Lavendel: Lavendel heeft een heerlijk bloemig aroma en wordt vaak gebruikt om een rustgevende thee te maken. Het groeit goed in zonnige, goed doorlatende grond.
  • Citroenverbena: Citroenverbena heeft een sterk citroenaroma en smaak. Het is een meerjarig kruid dat goed groeit in warme, zonnige omstandigheden. Het toevoegen van een paar bladeren aan je thee geeft een heerlijke citrusachtige smaak.
  • Gember: Hoewel gember technisch gezien geen kruid is, kun je het gemakkelijk thuis kweken en gebruiken om je thee een pittige kick te geven. Gemberplanten kunnen binnenshuis worden gekweekt in potten.

Bonus tip: Zorg ervoor dat je kruiden regelmatig water geeft en in een zonnige plek plaatst als ze veel zonlicht nodig hebben. Oogst de bladeren of bloemen voorzichtig en droog ze goed voordat je ze gebruikt om thee te zetten. Geniet van je zelfgekweekte, afvalvrije kruidenthee!

Thee-to-go

Gebruik voor onderweg een kleine thermos-fles of reisbeker. Merken zoals Retulp Tumbler, KleanKanteen, Contigo en Dopper bieden prima thermosflessen en thermosbekers aan. Check ook het aanbod bij je lokale kirngloopwinkel(s)!
Neem een goed sluitend blikje met thee in je tas mee om je thermosbeker later weer op te vullen.

Hergebruik theeblaadjes

Wist je dat je op verschillende manieren gebruikte theeblaadjes kunt hergebruiken, naast dat je het op de composthoop of in je GFT bak kunt gooien? Bijvoorbeeld, kun je (met mate) theebladjes doorspoelen door de grootsteen om de afvoer te reinigen.
Op internet vind je nog veel meer tips zoals deze. Check it out! Je zult verbaasd zijn over de vele opties!

IJsthee

Heb je thuis een theepot vol gevuld en is het helemaal koud geworden voordat je hem leeg hebt kunnen drinken? Je kunt het natuurlijk opwarmen of het juist nog even in de koeling zetten en er ijsthee van maken. Heerlijk!

Thee met een zoetje

Gebruik je honing in je thee, koop het dan het liefst biologisch en lokaal of bij de imker, in een glazen potje. Soms kun je zelfs honing in glazen potten met statiegeld vinden, bijvoorbeeld bij de Nootzaak in Apeldoorn, of via Pieter Pot.
Probeer voor de vegan variant eens agavesiroop!

Afvalvrije Chai Latte

Zelfs een Chai Latte kun je afvalvrij zetten! Zie onze tip voor het kopen van melk in glazen flessen met statiegeld. De specerijen kun je ook met je eigen potjes kopen op de zaterdagmarkt bij de Kruiden en Specerijen kraam naast de notenkraam.
Voor een vegan variant, maak je zelf je eigen havermelk in een handomdraai!

Zo zie je, zero waste thee, kruidenthee, ijsthee en zelf Chai Latte zetten, dat kan allemaal even snel en makkelijk… Afvalvrij en beter voor het milieu. Heerlijk toch?! ☕

Plasticvrij koffie zetten

/0 Reacties/in /door

Plasticvrij koffie zetten: tips voor duurzame koffieliefhebbers ☕️

Ben jij een koffieliefhebber? Ontdek hoe je je koffie duurzamer kunt drinken met deze tips voor plasticvrij en afvalvrij koffie zetten. Soms is teruggaan naar ouderwetse methoden de beste manier om een verschil te maken voor het milieu.

Lekker ouderwets koffiezetten

Koop je koffiebonen verpakkingsvrij bij een lokale koffieboer en maal ze thuis of in de winkel. Gebruik een klassiek koffiezetapparaat met een herbruikbare filter voor een kopje heerlijke, afvalvrije koffie. Dit is niet alleen milieuvriendelijk, maar vaak ook goedkoper dan het gebruik van koffiepads of capsules.

Tip: Voor speciale koffie kun je ook een (volautomaat) espressomachine, Chemex, percolator, of French Press gebruiken.

Bonus tip! Voor een vegan cappuccino of latte variant, maak je zelf je eigen havermelk in een handomdraai!

Investeer in een duurzaam koffiezetapparaat

Overweeg bij het vervangen van je koffiezetapparaat een model zonder wegwerpfilters of cups (zie bovengenoemde opties). Hoewel espressomachines vaak duurder zijn, kun je prima tweedehands apparaten vinden. Afhankelijk van je koffieverbruik is zo’n machine vaak binnen een jaar kostenbesparend.

Herbruikbare pads en cups

Liever koffie met een cupsysteem? Kies voor herbruikbare pads of cups om afval te verminderen. Ze vragen iets meer onderhoud, maar dragen aanzienlijk bij aan een duurzamere levensstijl.

Wist je dat… over wegwerpcups?

Wegwerpcups van aluminium zorgen voor veel afval en belanden vaak in de verkeerde afvalstroom. Nespresso biedt recycling aan, maar de verwerking kost extra energie. Bioplastic cups, zoals die van Koffiejongens, zijn een stap in de goede richting maar blijven restafval in Nederland.

Koffiepads en theezakjes in de GFT (2023)

Sinds 2023 mogen koffiepads eindelijk bij het GFT, dankzij afspraken tussen de overheid en bedrijven. Hierdoor zijn de meeste pads nu echt composteerbaar. Je zou denken dat dit al lang het geval was, maar jarenlang waren veel theezakjes en koffiepads vaak gemaakt van plastic en/of papier met een plastic coating, waardoor ze niet geschikt waren voor compostering en dus bij restafval hoorden. In een Green Deal met de rijksoverheid en de Vereniging Afvalbedrijven, beloofden Nederlandse koffie- en theebedrijven nu hun koffiepads en theezakjes echt composteerbaar te maken.

Repareren is de slimste keuze

Is je koffiezetapparaat stuk? Repareren is duurzamer dan een nieuw apparaat kopen. In Apeldoorn kun je terecht bij verschillende Repaircafé’s en reparatiewinkels, zoals te vinden op Heel Apeldoorn Repareert.

Verpakkingsvrij kopen en bewaren

Koop biologische en fairtrade koffiebonen met je eigen pot of zakje bij koffiespeciaalzaken zoals Simon Lévelt of Bijzondere Bonen. in Apeldoorn.
Koffiebonen van Bosbrand kun je niet los kopen, maar zijn in Apeldoorn gebrand. (H)Eerlijk lokaal!
Bewaar je koffie vervolgens in een luchtdicht blik of container, donker en droog voor optimale versheid.

Pro Tip: Bij winkels zoals Simon Lévelt kun je je eigen verpakking laten wegen (tarreren), zodat je alleen betaalt voor de koffie.

Wist je dat je bij Simon Lévelt en Bijzondere Bonen ook onverpakte chocolaatjes kunt kopen? Nom nom nom! Ook zo leuk om cadeau te geven in een mooi glazen potje #hergebruik. ☕️🍫

Hergebruik koffiedik

Gooi koffiedik niet zomaar weg! Wist je dat je op verschillende manieren koffiedik kunt hergebruiken, naast dat je het op de composthoop of in je GFT bak kunt gooien? Bijvoorbeeld rechtstreeks in de (moes-)tuin, om de bodem te verbeteren (slakken zijn trouwens geen grote fan van koffiedik!).
Koffiedik kun je ook –met mate– gebruiken om je grootsteen te schrobben, of maak er een natuurlijke scrub van voor onder de douche. Noot: Wees voorzichtig bij het doorspoelen; te veel koffiedik kan verstoppingen veroorzaken.
Op internet (tip: gebruik Ecosia als zoekmachine) vind je nog veel meer tips zoals deze. Check it out! Je zult verbaasd zijn over de vele opties!

Duurzaam koffie-to-go

Neem je koffie mee in een thermosbeker van bijvoorbeeld Retulp Tumbler, KleanKanteen, Contigo en Dopper. Check ook je lokale kringloopwinkel voor duurzame opties.

En nu… Coffee Please! ☕

Maai minder

Maai minder!

/0 Reacties/in /door

Maai Minder – Laat je tuin zoemen van leven! 🌼🐝🌿🦋🤗

Wist je dat…

  • 🌱 …een niet gemaaid gazon t.o.v. gemaaid gazon tot wel 10x meer bijen aantrekt!
  • 🍀 …tuinen in Nederland een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan de biodiversiteit door de juiste planten te zaaien of te planten!
  • 🌻 …de paardenbloem voedsel biedt aan 27 soorten solitaire bijen. Er is zelfs een Paardenbloembij!
  • 🌷 …ook cultuurplanten in tuinen een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan biodiversiteit.
  • 💚 …No Mow May in het Verenigd Koninkrijk begon, daarna volgde België en nu zijn de Nederlandse grasmatten aan de beurt om in bloei te zetten.
  • 🌍 …alle gazons in Nederland gelijk staan aan 11.000 voetbalvelden. Als we die niet maaien, dan creëren we samen een gigantisch bijenbuffet!
  • 🐝 Bijen eten geen gras, ze willen bloemen! Hoe meer bloemen, hoe meer nectar en hoe meer blije bijen en insecten.
  • En daar is een groot tekort aan! Daarom zetten veel mensen, gemeenten en provincies Nederland in bloei door minder te maaien.

Tover je gazon om tot een bijenparadijs!

Zet grasvelden en gazons in bloei voor de bijen. Maai Minder (voorheen “Maai Mei Niet“) wil saaie grasmatten omtoveren tot bijenoases vol bloemen. Ook jouw gazon kan meedoen, want wist je dat er meer planten in je gazon zitten dan gras alleen? Die komen tot bloei zodra je een (gedeelte van) je gazon in bloei laat komen. Daar profiteren bijen en vlinders van. Dus doe mee, laat je grasmaaier staan en creëer een gedekte tafel voor deze vrolijke zoemers!

Zie ook onze Tips en ideeën hoe je je tuin & buurt groener kunt maken:
👉 Filter op “Tuin & Natuur“.

Ook de provincies, gemeenten, waterschappen en openbaar groenbeheerders spelen een belangrijke rol bij het verhogen van de biodiversiteit, via bermen en groenstroken in de openbare ruimte die zich over vele duizenden kilometers uitstrekken: circa 140.000 km bij wegen, 17.500 km bij dijken en ong. 3000 km bij spoor. Dat biedt mooie kansen!

Hoe zit dat in ons groene dorp?

In Apeldoorn…

  • … werkt de gemeente met een planning voor het maaien van het openbaar groen; op de ene plek wordt er meer gemaaid dan op de andere plek.
  • … blijft de gras iets langer: zo hebben de lage bloemen zoals madeliefjes meer kans om te bloeien. Ook goed om hierdoor het uitdrogen van de bodem beter tegen te kunnen gaan.
  • … wordt er niet meer tot aan de boomstam gemaaid: om schade aan de boomstam en verdichting van de bodem te voorkomen. De natuurlijke begroeiing onder de boom is ook goed voor de biodiversiteit.
  • … worden bloem- en kruidenrijke velden minder gemaaid om andere soorten de kans te geven om te groeien. Waar nodig wordt extra inheems zaad ingezaaid dat het jaar ervoor door de gemeente geoogst is. Met wel 120 verschillende soorten wilde bloemen, is het bloemrijke Apeldoorn geliefd door bijen, vlinders en andere insecten. Ook de vogels genieten daardoor van een feestmaal tussen de bloemen.
  • … uitgebloeide stukken blijven gedeeltelijk staan, zo zorgen de zaden op natuurlijke wijze dat de velden het jaar erop weer mooi zijn. Daarnaast zijn de zaden voedsel voor vogels. En in de winter zijn deze bloem- en kruidenrijke plekken belangrijk voor het overwinteren van verschillende vogels, insecten en andere dieren.
  • Door anders te maaien zorgt de gemeente dat vogels, insecten en andere dieren plek hebben om te schuilen, verplaatsen, zich voort te planten en voedsel te verzamelen. Dat is goed voor de natuur, insecten en uiteindelijk ook voor de mens.

Mooi, toch?! Doe je ook mee? Maai Minder!👊

Bronnen: maaiminder.nl & apeldoorn.nl
Maai minder
Maai minder
Maai minder
Maai minder
Maai minder

Groenten, Fruit en Bloemen: vers van het land! 🥬🥕🍅🍓💐

/0 Reacties/in , /door

Lokaal, biologisch en onverpakt

In een vorige tip, las je dat lokaal en biologisch eten met het seizoen mee één van de meest duurzame stappen is die je kunt zetten. En natuurlijk nog beter als je je groenten & fruit zoveel mogelijk zonder verpakking koopt.
Naast het zelf kweken van groenten en fruit, of die bij de supermarkt, (biologische) markt, of natuurwinkel te kopen, kun je ook kijken naar het aanbod bij streekboerderijen. Tegenwoordig zijn veel opties mogelijk, van kleine markt direct bij de boer, tot groentepakketten, Herenboerderijen, of zelf oogsten op het land! We leggen het uit in deze tip:

Groentepakket op maat

Uiteraard zijn de spelregels bij elke boer/organisatie net even iets anders, dus lees altijd de voorwaarden aandachtig voordat je je aanmeldt voor een groentenpakket abonnement .
Over het algemeen, werkt het ongeveer zo:

  • Het groenten (en fruit) pakket wordt door de organisatie samengesteld en bevat een gevarieerd aanbod van seizoensgroenten. Je eet wat het land op dat moment te bieden heeft en zult ook nieuwe verrassende groenten ontdekken (meestal is een receptenboek meegeleverd).
  • Het groenten (en fruit) pakket haal je op een bepaalde dag op bij een adres bij jou in de buurt of een zgn. afhaaladres.
  • De groenten (en fruit) van het groentepakket komen zoveel mogelijk van het eigen land. Bij het samenstellen let de organisatie op de variatie: een kookgroente, groente voor salade, en ook letten ze op kleur en smaak van de groenten.
  • In de winter wordt het assortiment indien nodig aangevuld met groenten van collega telers in de regio of van een verdeelcentrum, vaak zijn dat biologische groenten (Odin), en zoveel mogelijk van Nederlandse bodem.

Herenboerderij

Een Herenboerderij is een plaats waar leden en hun boer elkaar ontmoeten en waar mooie initiatieven ontstaan. Recepten worden uitgewisseld, workshops en lezingen verzorgd, leuke kinderactiviteiten georganiseerd en rondleidingen gegeven. (De organisatie) Herenboeren en hun boer werken zo duurzaam mogelijk, en dat zie je terug op het land. De bodemkwaliteit verbetert, de natuur ontwikkelt en het landschap herstelt zich. Zo is het voor mensen, planten én dieren een fijne plek om te zijn. Herenboeren runnen met elkaar een bedrijf. Hun boer zorgt voor voldoende duurzaam en kwalitatief goed voedsel en krijgt daarvoor een prima salaris. Zo maken de Herenboeren werk van een eerlijk, door mensen gedragen en bovenal toekomstbestendig voedselsysteem. In de omgeving van Apeldoorn vind je 2 Herenboerderijen (Zie links hieronder)

Zelf oogsten

Wil je graag gezonde, lokaal geproduceerde voeding voor een betaalbare prijs? Maakt het versaanbod in de supermarkt je niet blij? Heb je altijd gedroomd van een moestuin, maar heb je geen groene vingers of te weinig tijd? En wil je wel genieten van zelf oogsten en plukken? Dan is de zelfoogsttuin misschien ook iets voor jou!
Naast kruiden en bloemen kun je in een zelfoogsttuin de meest verse groenten zelf oogsten. De boer zorgt voor het land, maar het zijn ook een beetje jouw groenten. Zodra ze oogstrijp zijn krijg je een bericht en kun je je eigen worteltjes, kolen of pompoenen uitzoeken.

Hoe het werkt:

De meeste zelfoogsttuinen werken op basis van een (jaarlijks) lidmaatschap of abonnement in ruil voor een deel van de oogst.
De tuinder laat via infoborden, vlaggen en social media weten wat er die week geoogst mag worden.
Wekelijks kun je langs komen voor verschillende groenten, een bosje kruiden en een bakje fruit.
Het oogstseizoen duurt ongeveer van mei tot oktober-november.

De vele voordelen van zelf oogsten:

Vers, gezond en lekker: je weet wat je eet en wat er met dat voedsel gebeurt voordat het op jouw bord belandt. Je leert welke groenten wanneer groeien en hoeveel tijd, aandacht en energie hierin gaat zitten.
Korte voedselketen: je vermindert aanzienlijk het aantal voedselkilometers; wat je plukt kan minuten later al op je bord liggen. Je groenten gaan ook langer mee dan groenten uit de supermarkt.
Sociaal gebeuren: je ervaart hoe leuk het is om zelf te oogsten op een fijne plek, om even te ontspannen in de buitenlucht. Je hebt direct contact met de boer(in), vrijwilligers en zelfoogsters; die waarschijnlijk graag pluktips en recepten met je delen.
Beter voor het milieu: je draagt bij aan een betere aarde. Veel zelfoogsttuinen zijn biologisch of biodynamisch, telen met respect voor de natuur en verrijken de bodem en biodiversiteit. Dit wordt ook wel regeneratieve landbouw genoemd. Zelf oogsten voorkomt verpakkingsmateriaal en dus (plastic) afval.
Minder voedselverspilling: Je oogst wat je nodig hebt. Je leert je eten (nog meer) waarderen en het eten heeft een rijkere smaak.
Heerlijk is eerlijk: de boer krijgt een eerlijker loon. Risico’s en opbrengsten worden gedeeld met plukkers/oogsters die vooraf een abonnement afsluiten.

Rechtstreeks bij/van de boer

Natuurlijk kun je ook gewoon ervoor kiezen om losse producten te kopen bij boerderijwinkels in jouw buurt, zonder abonnement of lidmaatschap. In de links hieronder vind je een overzicht van streek boerderijen en ook landelijke organisaties.
Ontdek een grote lijst van boerderijwinkels in Nederland, met verse groenten, fruit, kruiden en lokale producten, allemaal binnen handbereik. (En steeds meer van deze winkels bieden bezorgservice).

Links

Neem je eigen verpakking mee!
Foto: Herenboeren.nl
Foto: Stadsakkers,nl
Foto: Pluktuin Apeldoorn
Foto: De Warmoezerij
Foto: Moestuin Havenpark
Volkstuin

Groenten en Fruit: Denk vooral in korte keten!

/0 Reacties/in , /door

Verpakkingsvrij en duurzaam je boodschappen doen? Appeltje-eitje met onze tips!

Groenten en Fruit: Denk vooral in korte keten!

Lokaal en biologisch eten met het seizoen mee is één van de meest duurzame stappen die je kunt zetten. En natuurlijk koop je je groenten & fruit zoveel mogelijk zonder verpakking.
Een tijd geleden deelde Tiphaine deze anekdote op onze socials:
“Vroeger, toen ik nog niet zo zeer bezig was met een duurzame leefstijl, kocht ik zoete aardappelen wanneer ik er zin in had, uit de supermarkt, per vliegtuig uit Zuid-Amerika gevlogen en vol pesticiden bespoten.”
-> De eerste kleine duurzame stap was om een biologische variant te kopen.
-> De volgende stap was om de biologische zoete aardappelen alleen te kopen wanneer ze in Nederland werden geteeld.
-> Tegenwoordig kweekt ze ze zelf in de moestuin. Lokaal, biologisch en in het seizoen. (H)Eerlijk. 👌🌍💚”

Kleine stapjes – Grote (positieve) impact

Zomaar een voorbeeld van kleine stapjes die je kunt zetten voor een klimaatbewuster bestaan: anders eten en anders je groenten en fruit kopen of zelf je groenten en fruit telen. Natuurlijk, niet iedereen heeft een eigen tuin of groot balkon, maar je kunt bijvoorbeeld ook denken om je aan te sluiten bij een moestuinvereniging (‘eigen’ tuin) of bij een moestuin buurtinitiatief (vrijwilligerswerk). In de gemeente Apeldoorn zijn er diverse moestuin verenigingen en initiatieven te vinden (zie voor meer informatie: Lokale duurzame initiatieven).

Vers van het land

Heb je geen groene vingers, geen tijd/zin om te tuinieren en/of koop je liever je groenten en fruit vers van het land? Kies dan liever voor seizoensgebonden producten die duurzaam, biologisch en/of lokaal zijn geteeld. Let op de bordjes met het land van oorsprong bij de natuurwinkel en in de supermarkt, of ga naar de (biologische) markt, of koop/bestel je groenten bij een lokale boerderij of coöperatie (zie voor meer informatie: Lokale duurzame initiatieven).

Fork Ranger

Soms kan het best ingewikkeld zijn om goed geïnformeerd de juiste keuze te maken qua voeding. Gelukkig zijn er mensen die heel veel tijd stoppen in onderzoek en dat in een handige (gratis) app zetten, zoals de app ‘Fork Ranger‘. Deze app helpt je om het zo makkelijk mogelijk te maken om klimaatvriendelijk te eten. Ze gebruiken data en storytelling om te laten zien welke keuzes het meeste uitmaken en ontwikkelen makkelijke recepten om kennis in praktijk te brengen.

Too Good To Go & geredde groenten & fruit

Het beste kies je dus voor lokale producten uit de volle grond (of uit het land, of uit de EU). Als consument heb je invloed op het aanbod. Niet voor niets wordt er gezegd dat je elke dag met je portemonnee stemt op de wereld die je graag wilt hebben: hoe minder van bepaalde producten (bij voorbeeld uit verre landen) worden verkocht, hoe minder besteld wordt door de winkelier. Het is in niemands belang om producten uit ver te laten komen als ze toch worden verspild.
Dit gezegd hebbende, groenten en fruit staan op de top 3 van het meeste verspilde soort voedsel in Nederland. Door groenten en fruit uit de kortingbak “Tegen voedselverspilling”, via een TooGoodToGo aanbieding, of bijvoorbeeld door je aan te melden als ‘soldaat’ van de No Waste Army kun je groenten en fruit redden die anders worden verspild.

Groente en fruit netten & zakjes

De meeste groenten en fruit kun je op de markt en zelf in sommige supermarkten en natuurwinkels gewoon los in een mand (en op de band bij de kassa) doen. Als je liever de groenten en fruit inpakt, kun je ervoor kiezen om herbruikbaar/wasbaar zakjes en netjes te gebruiken. Hiermee vermijd je veel verpakkingsafval.
Herbruikbare zakjes en netjes, zijn (zeer) stevig maar licht in gewicht, verkrijgbaar in allerlei kleuren, vormen en maten, ook in verschillende materialen: (bio)katoen, nylon.
Wasbaar op 30 °C in de wasmachine, doe ze liever niet in de droger want ze kunnen krimpen.
Als je een beetje handig bent met een naaimachine, kun je ze ook zelf maken, van oude lakens bijvoorbeeld. Zorg er alleen voor dat je een niet al te zwaar materiaal gebruikt want in sommige winkels (en supermarkten) kun je niet de weegschaal resetten (“tarreren“), en betaal je dus het gewicht van het zakje zelf mee met de inhoud.
Bonus Tips voor je eigen verpakking:

  • Kies liever voor een plasticvrij variant, want nylon zakjes laten microplastics los tijdens gebruik en tijdens het wassen.
  • Doe fruit en groenten die wat zachter zijn en snel kunnen beschadigen, in een bakje (kunststof/RVS) – maar let op dat je het gewicht van het bakje niet meeweegt. Dus weeg eerst de groente of het fruit los om de prijs te bepalen en stop het daarna in je bakje.

Zero Waste Wandeltour

Is winkelen met je eigen verpakkingen nieuw voor je en weet je niet zo goed wat daarin mogelijk is, of voel je nog een drempel om dat te gaan doen? We nemen je dan graag eens mee op “zero waste wandeltour”. Tijdens de tour laten onze lokale Zero Waste helden zien waar je terecht kan met je eigen verpakkingen en hoe makkelijk en gewoon dat is. Deze wandeltours worden een paar keer per jaar georganiseerd en zien er zo uit: https://www.youtube.com/watch?v=OrOai3UmDvc
Abonneer je op onze maandelijkse nieuwsbrief, houd de agenda in gaten of stuur ons een mailtje als je een zero waste wandeltour in Apeldoorn wilt volgen.

Eigen verpakking welkom

Over het algemeen mag je losse producten kopen met je eigen verpakking, het kan soms gebeuren dat een winkelier het zelf niet fijn vindt omdat hij/zij het niet hygiënisch vindt. Je kunt het altijd aan de winkelier vragen, of letten of je een sticker op de winkelruit of marktkraam ziet.
Om de drempel te verlagen voor klant EN winkelier, heeft Zero Waste Nederland namelijk een sticker ontworpen met daarop te tekst “Neem gerust je eigen verpakking mee”. Bij veel winkels en marktkramen in heel Nederland wordt zo duidelijk aangegeven via deze raamsticker dat de winkelier het heel normaal vindt als je je eigen verpakkingen meeneemt.
In Apeldoorn hebben we deze winkels in kaart gebracht: https://tinyurl.com/4vs85vsw
Wil je als winkelier of marktkraamhouder binnen de gemeente Apeldoorn zo’n sticker op je winkelraam of marktkraam opplakken? Stichting Zero Waste Apeldoorn heeft een aantal stickers op voorraad, je kunt een sticker via de mail aanvragen: info@zerowasteapeldoorn.nl.

Zelf compost maken? Dit zijn de beste methodes!

Ga zelf aan de slag met composteren

/0 Reacties/in , , /door
Zelf compost maken? Dit zijn de beste methodes!

Zelf compost maken? Dit zijn de beste methodes! ♻️🌱

Eerder schreven we al over het belang van een schone GFT stroom om goede compost op grote schaal te maken. Maar wist je dat je ook zelf thuis compost kunt maken? En dat dit heel eenvoudig is?

Er zijn zoveel manieren om te composteren, dat we ze nooit in één kort bericht kunnen behandelen. Daarom vandaag een paar highlights uit de handige website: CompostBrigade.nl. Check deze site voor alle ins en outs over composteren!

Vier manieren om zelf te composteren

🌱 Wormcomposteren
Met een wormenbak zetten compostwormen groente- en fruitresten om in hoogwaardige compost. Je voert ze met ongekookte groente en fruit, en zij doen de rest! Het resultaat? Voedzame compost en vloeibare plantenvoeding (‘wormthee’) die perfect is voor je tuin.

🌱 Fermenteren (Bokashi)
Bokashi is een zuurstofloos proces waarbij organisch materiaal wordt gefermenteerd in plaats van gecomposteerd. Dit is een snelle manier om je keukenafval om te zetten in voedingsrijke bodemverbeteraar.

🌱 Koud composteren
Dit is de meest traditionele manier van composteren: je stapelt keuken- en tuinafval in een composthoop en laat de natuur zijn werk doen. Het duurt wat langer, maar het is simpel en werkt altijd.

🌱 Warm composteren
Als je een snelle compostering wilt, is warm composteren ideaal. Door een goede mix van materialen, zuurstof en vocht kan de temperatuur in de composthoop oplopen tot wel 65°C. Hierdoor breekt organisch materiaal razendsnel af, en is je compost binnen 6-8 weken klaar!

Waarom lokaal composteren belangrijk is

🌱 Een gezonde bodem
Wat uit de natuur komt, moet terug de natuur in! Compost voedt de bodem en helpt planten beter groeien. Daarnaast houdt een gezonde bodem beter water vast, wat handig is in droge zomers.

🌱 Minder broeikasgassen
Wanneer GFT-afval verbrandt of op een afvalberg belandt, komt er veel CO₂ vrij. Door te composteren houd je koolstof vast in de bodem en help je klimaatverandering tegen te gaan.

🌱 Je eigen potgrond maken
Hoe tof is het om van je eigen afval een waardevolle grondstof te maken? Met zelfgemaakte compost weet je precies wat je aan je planten geeft!

🌱 Minder restafval
In sommige steden bestaat meer dan 30% van het restafval uit GFT. Door te composteren haal je waardevol materiaal uit de afvalstroom, en hoeven vuilniswagens minder rond te rijden.

Extra tips voor beginners

✔️ Composteren kun je leren!
Heb je vragen of wil je tips? Sluit je aan bij online tuiniergroepen, of bezoek Moestuin Havenpark Apeldoorn op woensdag- of donderdagochtend. Help een keer mee en krijg direct handige composttips!

✔️ Buurtcompost: samen composteren
Geen ruimte of zin om thuis te composteren? Lever je GFT-afval in bij de buurtcompost in Moestuin Havenpark. Tip: bewaar je GFT in de vriezer om geur en fruitvliegjes te voorkomen.

🔗 Meer weten? Bekijk deze handige websites:
👉 CompostBrigade.nl
👉 Milieu Centraal – Zelf composteren

Door te composteren verklein je je afvalberg én help je de natuur. Dus… welke methode ga jij proberen? 😊♻️

Hergroeibare groenten - Hergebruik je groenten: laat ze opnieuw groeien!

Hergroeibare groenten

/0 Reacties/in , , /door

🌱 Hergebruik je groenten: laat ze opnieuw groeien!

Wist je dat je nieuwe planten kunt kweken uit keukenafval? Oftewel, de ‘kontjes’ van groenten en kruiden opnieuw laten groeien! 😄🍀 Dit is niet alleen leuk om te doen, maar ook goed voor je portemonnee.

Gooi de wortels van je (biologische) groenten niet weg!
Met een beetje zon en water kun je bosuitjes, selderij, sla, venkel en prei opnieuw laten groeien – daar heb je geen groene vingers, en zelfs geen tuin of balkon, voor nodig! 🥬🌱 Het is echt eenvoudig, en het werkt echt!

💡 Groenten en kruiden opnieuw laten groeien – Zo doe je dat:

1️⃣ Houd een stuk van de stengel of wortel over bij het snijden van je groenten.
2️⃣ Zet het in een glas met een beetje water (zorg dat de bladeren het water niet raken) en zet het op een zonnige plek.
3️⃣ Ververs het water om de paar dagen.
4️⃣ Na een paar dagen beginnen er wortels en nieuwe stengels of bladeren te groeien.
5️⃣ Zodra de plant voldoende wortels heeft, kun je deze overzetten in een potje met potgrond voor verdere groei.

📏 Minimale lengte om succesvol te hergroeien:
✔️ Venkel & sla: stronkje van 2 tot 5 cm
✔️ Paksoi, selderij, citroengras, prei & bosui: stronk/stengels van 5 tot 10 cm
✔️ Basilicum & koriander: stengels van minstens 10 cm

🥕 Wat kun je nog meer laten hergroeien?

🌿 Wortelgroenten

Wortelen, pastinaak, bieten en rapen produceren heerlijk loof dat je kunt eten! Bewaar minstens 2 cm van het bovenste deel, leg het in een ondiepe schaal met water en zet op een zonnige vensterbank. Binnen een week krijg je verse groene toppen, perfect voor salades of pesto. Wil je het knolgewas zelf laten groeien? Wacht tot er wortels verschijnen en plant het in aarde. Na 6-8 weken kun je oogsten!

🫚 Gember

Plant een stukje gemberwortel (met knoppen naar boven) in potgrond op een zonnige plek. Geef regelmatig water, maar niet te veel ineens. Binnen een paar weken verschijnen scheuten, en na een paar maanden kun je gember oogsten door de wortel omhoog te trekken en een stuk af te snijden. Herplant een deel om doorlopend te kunnen oogsten!

🧄 Knoflook & Ui

Plant een teentje knoflook (met de wortels naar beneden) of het afgesneden worteluiteinde van een ui (minstens 2,5 cm boven de wortel) in potgrond. Zet het in direct zonlicht en geef twee keer per week water. Binnen een paar dagen verschijnen spruiten en onder de grond ontwikkelt zich een nieuwe knoflookbol of ui.

🥔 Aardappelen

Snijd een aardappel met ‘ogen’ in tweeën en plant de stukjes een paar centimeter diep in aarde (ogen naar boven). Geef regelmatig water. Na een maand kun je beginnen met het oogsten van krieltjes of langer wachten voor grotere aardappelen.

🌿 Extra tips:

🌞 Zorg voor voldoende licht – de meeste planten groeien het beste op een zonnige vensterbank.
💦 Gebruik regenwater of gefilterd water – kraanwater met veel kalk kan de groei soms belemmeren.
♻️ Gebruik restjes potgrond – als je oude potgrond hebt, meng het met compost voor extra voedingsstoffen.
🌿 Probeer meer groenten! – experimenteren met paprika’s, avocado’s en zoete aardappel is ook leuk.

Met deze tips kun je heel eenvoudig een mini-moestuin beginnen, gewoon in je eigen keuken! 🍃👩‍🌾

🔗 Filmpjes

Hergroeibare groenten
Hergroeibare groenten
Hergroeibare groenten
Hergroeibare groenten
Tip! Ode aan de pannenlikker

Ode aan de pannenlikker

/0 Reacties/in , /door
Tip! Ode aan de pannenlikker
Tip! Ode aan de pannenlikker

Als amuse, voorafgaand de Verspillingsvrije Week a.s., een ode aan de pannenlikker! 😋

Ah, de pannenlikker! Het trouwe, onmisbare keukengereedschap dat dag in, dag uit de stille held is van elke maaltijd. Hij staat daar, bescheiden naast de pollepels en messen, maar wie goed kijkt, ziet zijn ware kracht. Want waar anderen stoppen, begint de pannenlikker pas!

Met zijn slanke, flexibele lichaam, wringt hij zich moeiteloos in elke hoek, elke gleuf, elk verdwaald sausrestje dat je dacht verloren te hebben. Geen drupje yoghurt, geen straaltje soep, geen laatste restje stoofpot blijft ongezien. En zeg nou zelf, die laatste lik is toch vaak de lekkerste?

Hij is de Zero Waste Valet van de keuken, het symbool van duurzaamheid! De vijand van voedselverspilling, de redder van elk gerecht. Niet voor niets wordt hij in Vlaanderen liefdevol “pannenlekker” genoemd — want ja, hij likt de pan écht schoon. En laten we eerlijk zijn: wie wil er nu verspillen als er een pannenlikker in de buurt is?

En dat alles voor een prijsje waar je nog geen kopje koffie voor krijgt. Goedkoop, efficiënt en altijd paraat. Wat een held!

Dus hier, een diepe buiging voor jou, o edele pannenlikker. Jij maakt van keukenkunst een meesterwerk en zorgt dat geen enkel hapje verloren gaat. Jouw naam zal klinken in de keukens van de toekomst, als de held van duurzaamheid, als de koning van de potten en pannen! 👑

Is it Friday yet?

/0 Reacties/in /door

Een borreltje om het weekend te vieren, of om cadeau te geven voor een speciale gelegenheid, er is altijd een goede reden om een heerlijke likeur of sterke drank te kopen (of om het zelf te maken)! 🍸

Drink met mate

Oké, nu begint het te lijken alsof we een stel alcoholisten zijn! 😅 Wees gerust, ons joviale team houdt weleens van een borreltje, en we wilden toch wel deze serie nog even uitbreiden met de sterkere drankjes. Maar natuurlijk geldt daarbij als eerste tip: Reduce … en Refuse! Drink met mate, dus. 😉

  • Gezondheid eerst: Net als bij voedsel, kies voor likeuren en digestieven zonder kunstmatige smaakstoffen, conserveringsmiddelen en toegevoegde suikers.
  • Mate houden: Geniet van je drankje, maar drink met mate om zowel je gezondheid als je ecologische voetafdruk te beperken.

Milieuimpact

Net als bij wijn en bier (zie eerdere tips) hebben teelt, verpakking en vervoer allen invloed op de totale klimaatimpact van digestieven en likeuren. Dit maakt dat er geen makkelijke manier is om duidelijk aan te geven welke likeuren en sterke dranken het meest klimaatvriendelijk zijn. En helaas hebben we in Apeldoorn nog geen “Limoncello- of whiskey tap” gevonden 🤪 of een lokale distilleerderij/stokerij waar je je aankopen kunt doen in herbruikbare/statiegeld flessen (#hint voor lokale ondernemers 😄). Hieronder geven je een paar tips waar je op kunt letten voor een milieuvriendelijkere keuze:

Minimaliseer transportimpact

  • Lokaal geproduceerd: Berperk je milieu-impact door lokaal geproduceerde dranken te kopen. Of uit de streek.
  • Lokaal kopen: Koop niet alleen lokaal geproduceerde likeuren, maar koop ze ook lokaal om CO2-uitstoot van transport te verminderen.

Kies voor duurzame productiemethoden

  • Biologisch & keurmerken: Koop biologische likeuren met keurmerken zoals (EU-)biologisch, EKO of Demeter. Deze geven aan dat bij de teelt van de grondstoffen geen kunstmest en chemisch-synthetische bestrijdingsmiddelen worden gebruikt. Topkeurmerk Fairtrade stelt strenge eisen aan onder meer werkomstandigheden, eerlijke(re) betaling aan werknemers en boeren, naast milieu-eisen.
  • Kleine, ambachtelijke producenten: Steun kleine distilleerderijen die gebruik maken van duurzame methoden, zoals het minimaliseren van water- en energiegebruik.
  • Stoken op zonne-energie: Zoek naar distilleerderijen die gebruik maken van zonne-energie of andere hernieuwbare energiebronnen.
  • Educatie en bewustwording: Lees en leer meer over de herkomst van je drankjes. Ondersteun merken die transparant zijn over hun productieprocessen en milieu-impact.

Gebruik herbruikbare verpakkingen

  • Herbruikbare flessen en vaten: Zoek naar distilleerderijen die aanbieden om je flessen opnieuw te vullen. Dit vermindert afval en bespaart grondstoffen. (Helaas hebben we deze in Apeldoorn nog niet gevonden).
  • Gerecycled glas: Kies merken die gebruik maken van gerecycled glas voor hun flessen. Naast dat het gewicht en de inhoud van een fles ook meewegen in de duurzaamste keuze, maakt het voor het klimaat ook een verschil hoeveel gerecycled glas de fles bevat. Groen glas bevat een veel hoger percentage (ongeveer 75 procent) gerecycled glas dan wit glas (ongeveer 40 procent).

Let op kleurstoffen

Een andere tip is om dranken te kopen met zo min mogelijk chemische toevoegingen en kleurstoffen. Denk aan Flügel (E122) of Blue Curacao (E133) of Bols (E123)… Het glazuur springt onze voorzitter al van de tanden als ze aan de kleur van de drankjes denkt! Haar tip: maak zelf je likeurtje!

Zelf maken

  • DIY kits: Kits van het merk Pineut zijn geweldig om je eigen unieke drankjes te creëren zonder onnodige toevoegingen.
  • Seizoensgebonden ingrediënten: Maak je eigen likeuren en digestieven met seizoensgebonden en lokaal verkrijgbare ingrediënten die je met je eigen verpakking koopt. Gebruik daarbij herbruikbare potten en verse, biologische kruiden en specerijen.

Lokale productie

Yes! Ook in Apeldoorn worden likeurtjes en andere sterke dranken geproduceerd!

When life gives you lemons… Make limoncello!

Dat doen minstens 2 distilleerderijen in Apeldoorn!

  • Onze “coup de coeur 💛”: Amante Limoncello, ambachtelijk gemaakt met biologische citroenen. Fatto A Mano – Met de hand gemaakt.
  • Ook Jack en André, van Puur Smaack, maken o.a. Limoncello (ecologisch, ambachtelijk, zonder toevoegingen) in Apeldoorn. En als zero wasters zijn we natuurlijk gecharmeerd door dit verhaal:
    “De mannen van Puur Smaack gebruiken de schillen van de citrusvruchten dus voor hun likeuren, maar wat doen ze met al het fruit? “De sinaasappels komen wel op op zondagmorgen, als jus d’Orange bij het ontbijt”, zegt André. “Het citroensap leveren we aan IJskaffee De Kei, die er citroenijs van maakt. En het mandarijnsap gaat naar Zenith, die het gebruikt in een dessert”, zegt Jack. “Zo snijdt het mes aan twee kanten”, aldus André.“(Bron: Indebuurt)
    Daar worden niet alleen Limoncello en andere likeuren (zoals kersenlikeur en droplikeur) gemaakt, maar er worden ook bijzondere producten ontwikkeld, zoals een mooie zachte whiskey gemaakt op basis van Veluwse Schavuyt bieren uit Apeldoorn, verkocht in een eikenhouten vaatje. 🥃

Door deze tips te volgen, kun je niet alleen genieten van heerlijke likeuren en digestieven, maar ook je impact op het milieu beperken. Proost op een groenere toekomst! 🍸🌱

Water bij de wijn

/0 Reacties/in /door

“One wine a day, keeps the doctor away” 🍷🍾

Of dit gezegde echt verantwoord is, is de vraag; maar als Française is Zero Waste Apeldoorn-oprichter Tiphaine natuurlijk geneigd te denken dat het wel klopt. 🙂 #levendbewijs

Wijn & wijnflessen hebben helaas wel een grote milieu-impact!

De meeste flessen zijn van glas gemaakt: zwaar en voor eenmalig gebruik. Maar flessen van plastic zijn niet veel duurzamer en vaak niet gerecycled (naast dat de kwaliteit van de wijn sneller achteruitgaat in plastic). Nog erger zijn de zogenoemde van ‘papier’ gemaakte pakken wijn: trap hier niet in! Niets is minder waar: de buitenkant is wel van papier, maar met een binnenzak van plastic én aluminium! Niet te recyclen!

Teelt, verpakking en vervoer hebben allen invloed op de totale klimaatimpact van wijn. Andere factoren, die soms van jaar tot jaar wisselen, zoals weersomstandigheden, bodemomstandigheden, het energiegebruik van de machines en het druivenras, wegen ook mee voor het klimaat. Dit maakt dat er geen makkelijke manier is om zelf te ontdekken welke wijn het meest klimaatvriendelijk is.

Water bij de wijn doen we liever niet letterlijk, wel figuurlijk: als je graag wijn drinkt, zijn er gelukkig een paar dingen waarop je kunt letten om je milieu-impact te beperken.

Afstand versus verpakking

Volgens Milieu Centraal weegt voor het klimaat de afstand minder zwaar dan de verpakking. Zo heeft Italiaanse wijn – in een glazen fles die per vrachtwagen wordt vervoerd – een meer dan twee keer zo hoge klimaatimpact als een wijn uit Australië – in een bag-in-box die per schip komt.

  • Gewicht: Bij wijn in glazen flessen hangt de klimaatimpact af van het gewicht van de fles en het aandeel gerecycled glas dat gebruikt is. Hoe lichter de fles, hoe minder brandstof nodig is om de wijn te vervoeren. Wist je dat de klimaatimpact van mousserende wijn meestal groter is dan andere soorten wijn? Dat komt doordat wijn met bubbels in zwaardere flessen verpakt is om de druk van het koolzuurgas aan te kunnen.
  • Gerecycled glas: Naast dat het gewicht en de inhoud van een fles ook meewegen in de duurzaamste keuze, maakt het voor het klimaat ook een verschil hoeveel gerecycled glas de fles bevat. Groen glas bevat een veel hoger percentage (ongeveer 75 procent) gerecycled glas dan wit glas (ongeveer 40 procent).
  • Bulk: De minste klimaatimpact heeft wijn die als bulk naar Nederland vervoerd is en pas hier verpakt wordt. Dit gebeurt slechts met 10 procent van de in Nederland gekochte wijnen.
  • Gebotteld: Koop liever wijn uit Europa dan uit verre landen of andere continenten als het al in het land van herkomst verpakt is en in de fles wordt vervoerd. Helaas kun je niet altijd eenvoudig op het etiket zien waar de wijn verpakt is.
  • Wijn uit de lage landen: Maar wist je dat er ook wijngaarden zijn in Nederland? Ook gewoon in Twello: Buitenpost! 😉
  • Eigen verpakking: Als je het kan vinden, koop dan wijn rechtstreeks in je eigen fles bij een wijntap. Hoe goed dit ook klinkt: er is helaas geen wijntap te vinden in Apeldoorn.
  • Statiegeld: Wijn in statiegeld flessen klinkt als een perfecte oplossing toch? Ook Ilja Gort is er voorstander van! Dit wordt helaas nog maar kleinschalig gedaan. Gelukkig is er Pieter Pot: via hun online winkel verkopen ze (biologische) wijn in herbruikbare flessen met statiegeld! En natuurlijk Retour de France: oprichter Huub weet alles van wijn verkopen in statiegeldflessen, hij heeft het zelfs voor Pieter Pot bedacht. Nu doet hij dit via zijn eigen bedrijf, met Franse wijnen. 🥳

Keurmerken

Koop biologische wijn met keurmerken zoals (EU-)biologisch, EKO of Demeter. Deze geven aan dat bij de teelt van de grondstoffen geen kunstmest en chemisch-synthetische bestrijdingsmiddelen worden gebruikt. Topkeurmerk Fairtrade stelt strenge eisen aan onder meer werkomstandigheden, eerlijke(re) betaling aan werknemers en boeren, naast milieu-eisen.

Vega(n) wijn

Wist je dat wijn vaak geklaard wordt met eiwit (van eieren of uit melk) om de vertroebelende deeltjes in de wijn te laten zakken? Om de wijn te filteren, worden door veel wijnmakers nog producten met een dierlijke oorsprong gebruikt, zoals varkensvet, visslijm en gelatine. Vegan is de wijn hierdoor dan dus niet. Gelukkig gebruiken steeds meer wijnmakers tegenwoordig niet-dierlijke producten met hetzelfde effect, zoals bentoniet klei.

Bonus Tip

Een wijnfles met een schroefdop zou minder milieubelastend zijn omdat aluminium goed te recyclen is. Koop je liever wijnflessen met een kurk? Let dan op dat het geen plastic ‘kurk’ is, maar een echte kurk, het liefst met het FSC-keurmerk. Hergebruik de kurken met (oude) houten spiesstokken om naamkaartjes te maken voor de (moes)tuin. Of je kunt de kurken mulchen en in de tuin strooien, of ze (in stukjes) op je composthoop gooien, maar niet in de GFT.
Hier nog meer ideeën: wat te doen met kurken.