Tijdens de Mei Plogrun gebeurde er iets bijzonders. Verstopt achter de Dekamarkt, aan de Kanaal Noord kant, spotten we een gele tas. Niets bijzonders, zou je denken… tot we dichterbij kwamen. Wat bleek? Niet één tas, maar een hele verzameling aan spullen. Kapot, vies, oud — door elkaar gegooid.
“Het lijken wel restanten van een kleedjesmarkt…” “Of rechtstreeks van oma’s zolder!” “Maar wacht… sommige dingen zijn best modern?” “En eh… ruikt dit nou een beetje verbrand?”
Kortom: het mysterie was compleet. Maar ja, de plogrun was nog maar net begonnen. Dus: melding maken via de ZoGemeld app en door. Met een belofte: hier komen we later terug!
Terug naar de plaats delict
Twee uur later stonden we weer bij de Deka. Dit keer zonder plogtassen, maar met tijd en een gezonde dosis nieuwsgierigheid.
De eerste indruk klopte: veel spullen waren echt niet meer te redden. Maar… tussen de “meuk” zaten toch interessante vondsten.
Jitske scoorde een paar Suske & Wiske glazen
Laura vond o.a. een keramische waterkan in de vorm van een melkpak (met erop geschilderd: een koe in de wei!) — perfect voor Het Kaaslokaal
En ik? Ik verzamelde vooral de gekste en meest kansrijke items… met één doel: de workshop Van Prul naar Parel, op dinsdag 2 juni, tijdens de Zero Waste Zomer Week!
Want eerlijk is eerlijk: dit soort vondsten zijn goud waard voor creatief hergebruik. En hoe fijn om ze te kunnen redden en het een tweede leven te geven!
Van prul naar parel (letterlijk)
Tijdens de Van Prul naar Parel workshop in het CODA Experience Lab gaan we namelijk precies dát doen: van oude, afgedankte spullen weer iets moois maken. Normaal “redden” we spullen (met toestemming) uit de containers van Foenix. Maar deze dump? Die deed daar nauwelijks voor onder. Sterker nog: het is meteen een mooie basisvoorraad voor de workshop.
Een sopje doet wonderen
De dag na de plogrun ging ik aan de slag met schoonmaken. Geen pretje — de geur en viezigheid zaten er goed in. Maar wát een verschil kan een sopje maken!
Sommige items veranderden zonder enige upcycling al van “meh” naar “WOW!”. Zoals een schattig zilveren mini-melkkannetje dat ineens stond te shinen ✨ En die gave vaas met een tinnen bloem erop. Die kan gewoon zo weer de kast in! Ahh, en hoe leuk, twee vintage mokken… Google Lens herkende zonder enige moeite: Koffiekopjes van het Klokkenservies Nutroma, Mitterteich Porselein uit de jaren ’70!
Creatieve ideeën in overvloed
En dan waren daar nog… de blauwe borden.
Misschien niet meer geschikt om van te eten (laten we eerlijk zijn 😅), maar wél perfect voor creatieve projecten:
Als wanddecoratie met een haakje erachter?
Of met de kaarshouder als basis voor een unieke presenteerbord met een twist!
Ik krijg er spontaan nog meer creatieve prikkels van!
Zin om zelf aan de slag te gaan?
Wat begon als een mysterieuze dump, eindigde in een creatieve schatkamer. Ik heb nu al zin in de workshop over een paar weken — en stiekem al honderd ideeën in mijn hoofd.
“Eww, tweedehands schoenen? Dat is toch vies?” Dat hoor ik dus best vaak. En eerlijk is eerlijk: ik snap die reactie wel. Het idee dat iemand anders er al op heeft gelopen, voelt niet meteen aantrekkelijk. Toch klopt dat beeld niet helemaal. Sterker nog: de meeste tweedehands schoenen die ik tegenkom zijn nauwelijks gedragen. Soms zelfs helemaal niet. En ja, ik koop ze dus gewoon.
Er is al meer dan genoeg kleding in de wereld
Ik koop inmiddels al zo’n zes jaar vrijwel geen nieuwe kleding meer. Op sokken en ondergoed na komt alles tweedehands. Dat is geen toeval, maar een bewuste keuze. Er wordt wereldwijd zóveel kleding geproduceerd, dat we nog jaren tweedehands kunnen dragen zonder dat er iets nieuws bij hoeft te komen. Je hebt het misschien wel eens gezien: enorme bergen afgedankte kleding in woestijngebieden, zoals in de Atacama-woestijn in Chili. Kleding die nooit verkocht is, of na korte tijd wordt weggegooid. Tonnen tegelijk. Het is een bizar en confronterend beeld. En dan te bedenken dat de tweedehandswinkels hier gewoon vol hangen. Voor mij is het simpel: er is al genoeg. Daar wil ik niet nog meer aan bijdragen.
Mijn stijl, niet die van het seizoen
Wat ook meespeelt: ik heb eigenlijk niets met trends. Geen “kleur van het seizoen”, geen verplichte prints of modellen die ineens overal opduiken. Ik kies liever wat bij mij past. Mijn eigen stijl, die niet elk half jaar verandert. Tweedehands past daar perfect bij. Je vindt unieke stukken, dingen die niet iedereen draagt, en kleding met karakter. Daarnaast ruil ik kleding met anderen, repareer ik wat kapot gaat, ik ben groot fan van het Japanse sashiko, en ik upcycle wat ik al heb. Het voelt creatiever, persoonlijker en eerlijker dan steeds iets nieuws kopen.
Tweedehands schoenen kopen in de kringloop
Ik struin regelmatig tweedehandswinkels af. Niet omdat ik per se iets nodig heb, maar omdat het een beetje een schattenjacht is. En daar zit meteen de truc: in de kringloop moet je niet zoeken, maar vinden. Je loopt er binnen zonder verwachting, en soms heb je gewoon geluk. Dan staat daar ineens precies jouw maat, nauwelijks gedragen, en ook nog eens een model dat je echt leuk vindt.
Zo vond ik ooit een paar Wolkies voor vijf euro. Nieuw. Echt nieuw. Geen krasje, geen vouw, niets. Ze zaten perfect en ik loop er nog steeds op. Dat soort momenten maken het de moeite waard. Maar je moet wel geduld hebben en vooral je ogen openhouden.
Wat ik ook merk, is dat je eigenlijk voor elke situatie wel iets kunt vinden. Zo vond ik ‘nette’ schoenen voor mijn werk, slippers voor op vakantie en zelfs goede wandelschoenen. Maar sneakers blijven mijn favoriet, daar heb ik er inmiddels behoorlijk wat van, in allerlei kleuren.
Tweedehands sneakers via Vinted
Wil je iets gerichter zoeken, dan is Vinted ideaal, vooral voor sneakers. De nieuwe kantoorschoen 😉 Wat voor mij echt een verschil maakt, is dat ik altijd kijk of de zool goed gefotografeerd is. Daaraan kun je namelijk heel snel zien hoeveel er op de schoenen gelopen is. Slijtage, verkleuring of vuil verraden eigenlijk meteen hoe intensief ze gedragen zijn. Ik merk dat ik schoenen zonder duidelijke foto van de onderkant vaak oversla. Niet eens per se omdat ze slecht zijn, maar gewoon omdat ik het niet goed kan inschatten. En eerlijk: echt vieze schoenen laat ik sowieso links liggen. Dat voelt voor mij gewoon minder aantrekkelijk. Doordat ik inmiddels weet welke merken mij goed passen en welke maat ik nodig heb, kan ik vrij gericht zoeken. In combinatie met goede foto’s maakt dat de kans op een geslaagde aankoop een stuk groter.
Soms komt het gewoon naar je toe
En soms hoef ik helemaal niet te zoeken. Iedereen kent wel iemand die schoenen koopt die toch niet goed zitten. In mijn geval eindigen die regelmatig bij mij. Met mijn kleine voeten pas ik verrassend vaak in de miskopen van anderen. Dat is natuurlijk helemaal mooi meegenomen.
Waarom zoveel tweedehands schoenen bijna nieuw zijn
De reden dat er zoveel “bijna nieuwe” schoenen rondzwerven, is eigenlijk heel simpel. Mensen kopen schoenen die er geweldig uitzien, maar thuis toch niet lekker zitten. Of de maat blijkt net verkeerd, of ze doen pijn na een middag lopen. In plaats van dat ze teruggaan naar de winkel, verdwijnen ze in de kast. En vroeg of laat worden ze opgeruimd en gedoneerd. Zo belanden ze in de kringloop of online, wachtend op iemand die er wél blij van wordt.
Zijn tweedehands schoenen hygiënisch?
Blijft die vraag hangen: is het niet vies? Eigenlijk niet. Niet als je een beetje oplet. Je ziet het meteen als schoenen veel gedragen zijn, die laat je gewoon staan. Maar het grootste deel van wat ik tegenkom, is zo weinig gebruikt dat het nauwelijks verschilt van nieuw. En als je het echt zeker wilt weten, kun je ze altijd even schoonmaken. Dat is zo gedaan.
Waarom tweedehands schoenen kopen gewoon logisch is
Er zijn al zoveel schoenen en kleding in omloop dat we er nog jaren mee vooruit kunnen. Door tweedehands te kopen:
geef ik spullen een tweede leven
bespaar ik geld
verminder ik verspilling
en het voelt gewoon goed
Zonder iets in te leveren op stijl of kwaliteit.
Zelf tweedehands schoenen opfrissen en persoonlijk maken
Twijfel je nog een beetje over tweedehands schoenen? Dan kun je ze zelf heel makkelijk opfrissen. Nieuwe inlegzolen maken het grootste verschil: het voelt meteen fris. En je kunt de binnenkant reinigen met een licht vochtige doek en een beetje milde zeep. Voor hardnekkiger vuil werkt een zachte borstel, zoals een oude tandenborstel, goed. Maak ze niet te nat, want schoenen houden niet van te veel water. Laat ze daarna goed drogen, liefst op een luchtige plek. Eventueel kun je er wat krantenpapier in stoppen om vocht op te nemen en de vorm te behouden.
Tegen geurtjes helpt het om een beetje baking soda in de schoen te strooien en dat een nachtje laten zitten, het neutraliseert geur. Daarna even uitkloppen en klaar.
Ook andere veters doen meer dan je denkt. En als je toch bezig bent, kun je er meteen iets eigens van maken. Denk aan een ander kleurtje met textielverf, kleine borduursels (zoals sashiko), of subtiele details met textielstift. Zelfs iets simpels als contrasterende veters of een patch kan een paar schoenen ineens een heel andere uitstraling geven.
Het leuke is: je hoeft geen perfecte schoenen te vinden. Zolang de basis goed is, kun je ze zelf naar je hand zetten. Juist dat maakt tweedehands kopen zo leuk, je koopt niet alleen iets, je maakt er ook iets van.
Conclusie: je moet alleen anders kijken
Tweedehands schoenen zijn niet vies. Je moet alleen weten waar je op moet letten. En als je dat eenmaal doorhebt, merk je al snel dat het eigenlijk heel logisch is. Gebruik je zintuigen een beetje, niet door eraan te ruiken, maar vooral door goed te kijken. Slijtage, vouwen en de staat van de zool vertellen je eigenlijk alles wat je moet weten. Ik ben zelf trouwens helemaal geen shopper, integendeel. Ik koop schoenen alleen als ik ze nodig heb en dan ga ik gericht op zoek. En het lukt me eigenlijk bijna altijd om iets preloved te vinden. 💚
Plandelen 2.0: voor het eerst op pad met een bolderwagen
Van gesjouw naar slim plandelen
Er komt een moment dat je denkt: dit kan slimmer. Bij mij was dat ergens tijdens een lange plandeling (oftewel zwerfafval ruimen tijdens een wandeling), met volle afvalzakken in mijn handen en polsen die er duidelijk minder zin in hadden. En dan nog iets: die zakken wil ik niet zomaar ergens langs de route achterlaten. Liever lever ik alles netjes in bij een bestaande afvalbak van de gemeente — maar ja, dat betekent dus alles meesjouwen.
De plandelwagen: mobiel en gescheiden
Tijd voor een plandelwagen: minder belasting op mijn armen, meer meenemen én meteen afval scheiden. Praktischer, overzichtelijker en ideaal voor langere afstanden. In de bolderkar een mobiele sorteerset van vijf bakken: 🏆 Bijzondere vondsten ♻️ Statiegeld 🧴 PMD 📄 Papier 🗑️ Restafval
De eerste test: 9 kilometer door Osseveld-Woudhuis
Na het inrichten en gereedmaken van de bolderwagen was het tijd voor het echte werk: een eerste stevige testwandeling. Met goede moed en een nieuwsgierige blik ging ik op pad voor 9 kilometer door Osseveld-Woudhuis — inclusief heuveltjes en hier en daar van die “interessante” ondergronden die je wandeling nét wat avontuurlijker maken. De bolderkar rolde verrassend soepel mee en onderweg kon ik direct aan de slag met mijn nieuwe sorteersysteem. Na deze plandeltocht maakte ik de balans op, en dit was de score: 🗑️ ± 1,5 zak restafval 📄 1 volle bak papier 🧴 1 volle bak PMD ♻️ 13 statiegelditems 🏆 Een paar bijzondere vondsten
Minder belasting, meer plezier
Dankzij de bakken kon ik het gewicht veel beter verdelen. Geen pijnlijke polsen, geen gesjouw alsof ik auditie deed voor een survivalprogramma — gewoon relaxed lopen, zelfs met zwaardere spullen. Maar bovenal zijn de diverse apart gehouden stromen in de speciale afvalbakken terechtgekomen en niet in die hele grote restafvalzak; mijn innerlijke afvalscheider was blij. Dit voelt minder als opruimen en meer als een goede buitenactiviteit met een missie.
Verbeterpuntje voor versie 2.1
Zoals bij elke goede test vond ik natuurlijk nóg een verbeterpunt: Een simpel touwtje tussen trekstang en kar, zodat ‘ie netjes rechtop blijft staan als ik stop.
Ik zat nietsvermoedend aan mijn bureau toen deze vraag mij werd gesteld door een collega. Ze wees naar de twee dozen op het bureau bij de afdeling Marketing vol met tassen met de opdruk ‘I am a beautiful bag of compost’. Op mijn werk bij Accres weten ze mij al goed te vinden als er iets raakt aan duurzaamheid 😉 Maar ze waren niet door mij besteld. En dus blijkbaar ook niet door de afdeling Marketing waaraan de dozen wel geadresseerd waren. Een mysterie…
Bepaalde waarde(n)
Een telefoontje naar de leverancier van de tassen gaf al iets meer duidelijkheid: deze levering was per ongeluk naar het verkeerde adres gestuurd. De logische vraag van mijn collega was vervolgens of ze het kon terugsturen. Op die manier kon de leverancier de bestelling alsnog naar het juiste adres sturen. Iedereen blij dan, toch? Het antwoord was zowel treurig als tekenend: “Gooi maar weg, het is voor ons te duur om het te vervoeren. Bovendien heeft de klant al een nieuwe levering ontvangen.” In één zin werd duidelijk welke waarde de tassen hadden voor de leverancier, en misschien ook welke waarden het bedrijf zelf heeft? En helaas hadden de tassen voor ons bedrijf ook niet echt een meerwaarde om te houden.
Van compost naar schimmel
We keken nog eens goed naar de katoenen tassen, met Oeko-Tex keurmerk. Er stond met grote letters ‘www.loop-biotech.com‘ op. Een volgende aanwijzing! Als de leverancier ze niet door wilde sturen, konden we dat misschien zelf doen. Mijn inschatting was namelijk dat die organisatie een bewuste keuze had gemaakt om Oeko-Tex gecertificeerde tassen te bestellen en er met een reden de tekst over compost op had gezet. Die zou het vast net als wij zonde vinden als de tassen niet voor hun doel gebruikt werden. Tot mijn verrassing belandde ik op een website over uitvaartproducten gemaakt van mycelium (de wortels van paddenstoelen). Lonneke en Bob en hun team willen de wereld – net als wij bij Zero Waste Apeldoorn – gezond achterlaten. Vrij letterlijk zelfs: door o.a. een uitvaartkist te maken die de aarde voedt, in plaats van schaadt. Wat een prachtige missie, waar mijn groene Zero Waste hart een blij sprongetje van maakte! Ik hoop nog lang bij leven positieve impact te maken, maar weet nu alvast hoe ik dat ook aan het einde van mijn leven kan doen. Ik mailde ze en ze waren inderdaad erg blij de verloren gewaande tassen over te nemen.
Eind goed, al goed?
Voordat ik de tassen op de post deed, was ik nog even benieuwd naar die bewering op de tas dat het van compost is gemaakt. Ik zag op het label dat het gemaakt was in China en er stond dus dat Oeko-Tex logo op. Er stond ook een QR-code bij die verwees naar de site van Oeko-Tex. Daar zag ik dat de tas wel vrij is van allerlei schadelijke stoffen en in klasse 1 zit; de strengste klasse voor wat betreft veiligheid. Maar gemaakt van compost? Dát maakte ik er niet uit op. Is het dan niet waar? Dat zegt het label eigenlijk ook niet direct. En als de tas dan niet van compost is gemaakt, is het dan misleiding?
Aardse wijsheid
Opnieuw een berichtje naar Loop Biotech bracht het antwoord: “We hebben inderdaad voor deze tas gekozen, omdat het de duurzaamste tas is die we konden vinden. De tekst op de tas verwijst niet naar het materiaal van de tas, maar naar ons product en onze missie. Met de Loop Living Cocoon (uitvaartkist van paddenstoelen) willen we verandering teweegbrengen in de uitvaartwereld. Traditionele uitvaartkisten zijn erg belastend voor de natuur en het milieu, en dat kan anders. Als we de natuur als voorbeeld nemen, zien we dat bijv. alle andere dieren na hun dood terugkeren naar de natuur en weer opgenomen worden in de cyclus van het leven. In essentie is het bos hun begraafplaats – zou dat ook niet voor ons zo moeten zijn? Wij beschouwen onszelf na onze dood eigenlijk als afval. Terwijl: hoe mooi zou het zijn als we na onze dood terugkeren naar de natuur en wij en ons omhulsel (de paddenstoelen uitvaartkist) een voedingsbron voor nieuw leven kan vormen? Op deze manier zijn wij geen afval, maar compost! Vandaar de tekst op de tas met: I am a beautiful bag of compost.”
Aha! Wij zijn dus zélf die beautiful bag of compost. ‘Stof zijt gij, en tot stof zult gij wederkeren’ is een Bijbelse uitspraak die ik in mijn jeugd in deze tijd van het jaar vaak hoorde. En Loop Biotech brengt dat – letterlijk – heel aards in de praktijk. En die tas van 100% ongebleekt katoen kan gewoon mee naar het hiernamaals.
In oktober vond alweer de laatste kledingruil van het jaar plaats, nog mooi voor de drukke sint en kerstperiode vonden kilo’s kinderkleding, foute kersttruien en alvast wat koningsdagkleding weer een nieuwe eigenaar via KleertjesCafé.
Ontstaan KleertjesCafé
Ouders weten er alles van, kinderen groeien snel uit hun kleding. Voor een groeiende groep ouders voelt het wat dubbel om veel nieuwe kleding aan te schaffen die maar een korte periode wordt gebruikt. De hoeveelheid grondstoffen die er voor nodig is om kleding te maken, de arbeidsomstandigheden waarin kleding wordt gemaakt en de reis over de wereld die het aflegt voordat het bij je thuis is. Door de snelle groei van kinderen blijft er vaak kleding in zeer goede staat over, zonde om weg te doen. Gelukkig vindt kleding via verschillende routes een nieuwe eigenaar.
Kleding gaat over naar kleinere kinderen in het gezin, naar buren, familie of via een weggeefhoek of ruiltas. Er bleek behoefte aan een punt waar alle kinderkledingmaten beschikbaar zijn, voldoende voorraad is om uit te kiezen en de kwaliteit hoog ligt. Zo ontstond KleertjesCafé, een plek waar kinderkleding van maat 44 tot en met 176 op voorraad beschikbaar is om te ruilen. De ervaring leert dat ruilers hier voornamelijk komen vanwege de grote voorraad, kwaliteit, gezelligheid en duurzaamheid. Dat het ruilen gratis is, is een mooie bijkomstigheid. Door de samenwerking met Zero Waste Apeldoorn is de lokale focus sterk, bereiken we via de website eenvoudiger precies de goede doelgroep en zijn de lijntjes kort. Via de samenwerking met Zero Waste Apeldoorn zijn er nu ook wasbare luiers en wasbare menstruatieproducten ter inspiratie beschikbaar.
Hoe werkt het?
De ruilmomenten vinden plaats aan huis, in onze garage is voldoende plek voor een enorme voorraad kinderkleding. Iedere maat heeft een eigen bak voor jongens en eentje voor meiden. Ruilers melden zich vooraf aan via de website. Thuis sorteren ze de kleding al op maat en kwaliteit. Alleen kleding in zeer goede staat kan worden ingeleverd. Kleding die bijvoorbeeld pillig, gedateerd of verwassen is, vlekjes, gaatjes of defecte ritsen/knopen/bedrukking heeft blijft thuis. Samen met een vrijwilliger checken we de kleding op locatie nog een keer, soms gaat een deel ook weer mee terug naar huis omdat de voorraad simpelweg te groot is geworden. Met z’n allen houden we de kwaliteit hoog en kan iedereen weer naar huis met nieuwe pareltjes. Door de beschikbare voorraad ben je als ruiler niet afhankelijk van wat andere ruilers inbrengen, maar is er altijd kleding beschikbaar in de gewenste maat. De ruilmomenten zijn een gezellige boel. Bijkletsen, uitwisselen van tips en tricks op het gebied van bijvoorbeeld kinderen, duurzaamheid of vakantie. De naam KleertjesCafé dekt de lading wel.
Aankomende ruilmomenten
Het passen, meten en prioriteren in de agenda komt je vast bekend voor. Met een fulltime baan, jong gezin en overig vrijwilligerswerk is dat hier niet anders. De kerstperiode zal een periode worden om te reflecteren en vooruit te blikken. Daaruit zal ook een eerste ruilmoment voor 2026 volgen. Zou je ook eens willen komen ruilen? Houd dan de website en Facebook in de gaten voor een nieuw ruilmoment of stuur bij vragen een berichtje naar kleertjescafe@zerowasteapeldoorn.nl. Ik kijk er naar uit je te ontmoeten in het nieuwe jaar!
Mijn Koop Niks Nieuws Challenge – jaar twee: van schaakboeken tot lekvrije onderbroeken
Een leven met minder spullen is overzichtelijker, goedkoper, vrijer én duurzamer. Zodra je stopt met kopen, word je weer mens in plaats van consument. Dat is de gedachte achter de Koop Niks Nieuws Challenge van MaatschapWij en Zero Waste Nederland: een jaar lang niets nieuws kopen (en als het even kan, ook tweedehands wat vaker laten liggen).
In 2024 deed ik voor het eerst mee. En omdat ik blijkbaar een tikje masochistisch ben van een challenge houd, deed ik in 2025 vrolijk nog een rondje. Want eerlijk is eerlijk: het werkt verslavend, dat bewust niet-kopen. Maar is het me gelukt om écht een jaar lang niets nieuws te kopen? Eh… nee. Niet helemaal.
Dus, tijd voor een eerlijke terugblik.
De schaakboeken – mat in één zet
Het begon allemaal met een onschuldige familievakantie en het opnieuw kijken naar de serie The Queen’s Gambit. Opeens zaten we thuis dagelijks met z’n allen achter het schaakbord. De jongens bleken er verrassend goed in, en ik… tja. Laten we zeggen dat mijn dame al binnen drie zetten meestal het veld moest ruimen. En toen kwam dat moment: ik dacht “ik moet dit beter leren!” – en hup, naar de boekenwinkel. Twee prachtige leerboeken over schaken rijker kwam ik thuis, vol goede bedoelingen. Je raadt het al: nooit gelezen! De schaakkoorts verdween sneller dan een soufflé uit de oven. En de boeken? Die staan al die tijd op de plank te verstoffen. De eerste nieuwe aankoop van het jaar, en meteen een superdikke fail. Oh, maar wacht… Ik vergis mij in het jaar! Dit was eigenlijk in 2024, dus technisch gezien buiten dit challenge jaar… Maar goed dat maakt het niet een minder domme en totaal onnodige aankoop. 👎
Lekvrij ondergoed – een onverwacht succesverhaal
Over naar een iets… intiemer onderwerp. Ik koop mijn ondergoed soms ‘tweedekans’ (zie tip: Sexy voor een prikkie), maar deze keer koos ik gemak boven principes. Tijdens een HEMA-actie dit voorjaar nam ik een flinke voorraad “lekvrij ondergoed” mee. Laten we het zo zeggen: de naam had iets eleganter gemogen. Als ik op de marketingafdeling had gezeten, had ik vast iets verzonnen als: ‘Altijd-droog-en-zelfverzekerd-ondergoed’ of ‘Dag-wegwerp, hallo-wasbaar!’. Maar goed, ik werk niet bij HEMA, dus we houden het bij “lekvrij ondergoed”. En eerlijk? Ze zijn top. Dun, comfortabel, geurloos, perfect voor sport of dagelijks gebruik — en vooral: géén wegwerp inlegkruisjes meer nodig. 👌 Het mooiste: mijn enthousiasme werkte aanstekelijk. Mijn vaders vriendin, die toen bij ons logeerde, kocht er ook een om het te proberen… en reed terug naar Frankrijk met tien exemplaren in haar koffer. Een paar weken later kreeg ik het bericht: haar zus wilde er ook zes. Dus tijdens mijn volgende bezoek reisden er opnieuw een stapel “La culotte anti-fuite” mee naar Frankrijk.
Resultaat: een trend geboren! Inmiddels zijn ze daar een ware hit. Nee, ik krijg geen commissie van HEMA (al mag de directeur ons gerust sponsoren hoor 😉). Maar ik vind het een mooi voorbeeld van hoe een kleine bewuste aankoop toch een groot verschil kan maken.
Nieuwe schoenen – de duurzame marathon
Na anderhalf jaar trouwe dienst begaven mijn Brooks loopschoenen het. De zolen lieten los, het profiel was verdwenen en na elke regenbui liep ik rond met natte sokken. Tijd voor iets nieuws, letterlijk.
Ik koop al jaren bijna geen nieuwe kleding of schoenen meer, behalve sportschoenen (en ondergoed). Maar deze keer was het anders: ik loop veel, heb brede voeten (waardoor ik comfortabele boven modieuze schoenen verkies) en draag praktisch alles met dezelfde schoenen. Dus besloot ik: als ik dan tóch iets nieuws koop, dan iets écht duurzaam, en dus letterlijk: dat jarenlang mee gaat. Tijdens een weekendje Zeeland liep ik een schoenen- en kledingwinkel met eco-merken binnen. En daar stonden ze: Grünbein-schoenen. Van chroomvrij, plantaardig gelooid glad leer, op een duurzame en milieuvriendelijke manier geproduceerd in Portugal. Prachtig, stevig, tijdloos. Er was alleen één probleem: ze waren er in té veel mooie kleuren! 😅 Na een half uur twijfelen (en een zuchtende zoon naast me) koos ik uiteindelijk voor zwart. De minst spannende optie, maar wél de slimste (Want als antwoord op mijn vraag: “Zie ik mezelf nog over 10 of 20 jaar lopen in roze of groene schoenen?” is het antwoord duidelijk “nee”)… Wel met knalgele veters, want ja — een beetje flair mag blijven. 😆
Ik heb nog nooit zó lang gedaan over het kopen van één paar schoenen, maar ik weet zeker: deze gaan jaren mee.
De balans opmaken
Dus, hoe ging het tweede jaar zonder nieuwe aankopen?
De schaakboeken waren een complete misser — onnodig en ongebruikt.
De lekvrije onderbroeken: een daverend succes.
En de schoenen? Duurzaam, bewust en hopelijk levenslang draagplezier.
Het belangrijkste inzicht: je hoeft niet perfect te zijn om bewust te leven. Het gaat niet om niets meer kopen, maar om beter weten wat je wél koopt.
Volgend jaar doe ik weer mee. En dan wil ik nóg minder tweedekans / tweedehands, nóg minder impulsen, en nóg meer bewustzijn. 💪
Workshop ‘Bloemenzaden oogsten met Erik’, Een duik in de bermen van Apeldoorn 💚
Afgelopen week had ik het geluk om samen met Zero Waste Apeldoorn en Erik Gorter, ecologisch beheerder en wilde-flora-specialist bij de gemeente Apeldoorn, op een bijzondere ontdekkingstocht te gaan. Geen gewone workshop, maar een waar avontuur in het groen, vol verhalen, verwondering en wilde bloemenzaadjes.
Een schatkamer vol zaden
We begonnen onze dag bij de gemeentewerf Noord, waar we een kijkje mochten nemen in het heuse zadendepot. Een schatkamer vol inheemse beloftes, van geel walstro tot wilde marjolein, zorgvuldig geoogst uit de bermen van Apeldoorn. Hier liggen de fundamenten van een ware bloemenzee die de biodiversiteit niet alleen behouden, maar ook versterken. Jaarlijks worden er in Apeldoorn maar liefst 130 tot 140 soorten zaden verzameld. In 2023 oogstten ze 75 kilo zaden, slechts 15 kilo hoefde aangekocht te worden. Dat is pas circulair groenbeheer.
Wat mij raakte, was hoe liefdevol en met hoeveel geduld dit werk wordt gedaan. Geen groots machinaal geweld, maar met de hand of snoeischaar, met oog voor detail. En altijd: met respect voor de natuur. Want, zoals Erik mooi zei:
“We proberen de natuur te helpen, maar de wereld is niet maakbaar.”
Zelf zaden oogsten in de berm
Na het depot en een flinke onweersbui stapten we op de fiets, de zon scheen weer, en we reden naar de bermen waar het écht gebeurde. Daar mochten wij zelf aan de slag. We oogstten zaden van:
Terwijl ik voorzichtig een bloem afknipte, dook er ineens een joekel van een sprinkhaan op. Een klein moment van magie, alsof de berm zelf even hallo kwam zeggen.
Passie en verhalen in het groen
Wat een energie, wat een kennis! Erik sprak met zoveel passie over alles wat groeit en bloeit. Elke plant kreeg een verhaal, en hij kende ze allemaal! Niet gek dat Apeldoorn een paar jaar geleden de Beste Berm Bokaal van Gelderland won, dat was méér dan verdiend.
En wij? Wij leerden, lachten, en voelden ons voor even onderdeel van iets groters. Een gemeenschap van mensen die met zorg en aandacht bouwen aan een gezondere, groenere wereld.
Zaadje gepland!
Ik kijk nu met andere ogen naar de bermen van Apeldoorn. Wat eerder “gewoon groen” leek, is nu een explosie van leven, een plek van belofte💚
Dank jullie wel, Erik, Marcel en Zero Waste Apeldoorn, voor deze onvergetelijke middag. Ik heb er enorm van genoten. Er is weer een zaadje gepland! 🌱
Tekst: Ingrid Dijkstra Foto’s: Margien de Vries, Zero Waste Apeldoorn
Wil je ook bijdragen aan een groener en bloemrijke stad? Ontdek alle tips op de pagina: Heel Apeldoorn Groen!
https://zerowasteapeldoorn.nl/wp-content/uploads/2025/09/Duik-in-de-bermen-van-Apeldorn-2.jpg10801080Zero Waste Apeldoornhttps://zerowasteapeldoorn.nl/wp-content/uploads/2024/01/Tekengebied-33-kopie.svgZero Waste Apeldoorn2025-09-07 14:41:452025-09-07 18:29:53Een duik in de bermen van Apeldoorn
Ons eerstgeboren kind, Tim, verlaat het nest! Dit was onze zero waste aanpak voor een goedkoop én duurzaam studentenstulpje
Een liefdesverhaal met een praktische uitdaging
Eind juli kregen we het nieuws: Tim zijn Sweetheart uit Zwitserland komt in Arnhem studeren per 1 september! Tim zelf studeert al een tijdje aan de HU, maar woonde nog thuis. Nu de liefde haar intrek neemt in Nederland, is het tijd voor een volgende stap: samenwonen.
En dat gaat gebeuren in… tromgeroffel… een studio in Wageningen! 🎉 Dat klinkt misschien als een sprookje, maar geloof me: in deze huizenmarkt is het vinden van een studio binnen één week pure magie. Succes #1 was dus al binnen.
Van bezichtiging tot actieplan in recordtijd
Tien dagen voor onze zomervakantie gingen Tim en ik de studio bekijken. Zijn vriendin kon pas einde zomer naar Nederland komen, dus kwam het neer op: “Mama, help!”.
En als zero waste moeder voel ik me dan natuurlijk helemaal in mijn element. Binnen een week moest die studio duurzaam, goedkoop, mooi én compleet ingericht zijn. Uitdaging geaccepteerd. 👊
Oftewel: minimaliseren en hergebruiken (Reduce & Reuse). Van theedoeken tot handdoeken, van washandjes tot poetsdoeken – de linnenkasten werden volledig uitgeplozen. Alles wat écht te oud was (zelfs voor de kringloop), ging naar de textielbak. De mooiste setjes gingen naar de Sweethearts, de rest terug de kast in.
Resultaat? Voor ons opgeruimde kasten, voor hen gratis een complete voorraad textiel voor keuken en badkamer. Succes #2! Kosten: €0.
Stap 2: Kringloopgeluk & weggeefkasten
Tweedehands shoppen is een feestje. Met onze handige Zero Waste Kaart zagen we in één oogopslag waar alle weggeefkasten in Apeldoorn stonden. Een snelle fietsronde leverde allerlei leuke en handige gratistweedekans vondsten op: van vaas tot onderzetters. Kosten: nog steeds €0.
De rest kwam van de kringloopwinkels Dorcas, Rataplan en Foenix: handig keukengerei, mooi servies, een set goede pannen, vrolijk beddengoed & schoon dekbed, koffieapparaat, waterkoker, lampen, verlengsnoeren, enz. En zelfs een zo goed als nieuw alpaca-wollen deken origineel t.w.v. €130 nu voor slechts €5. Succes #3! Kosten: ong. 250 euro.
Stap 3: Meubilair – tussen oud en nieuw
Gelukkig kon de IKEA-slaapbank uit Tims oude kamer mee, net als een lage kledingkast en twee gezellige stoelen van opa en oma. Succes #4. Bij de Foenix kringloopwinkel aan de Vlijtseweg nog een praktisch badkamer meubel à €12,50 gescoord, en bij het filiaal op Aruba, een handige salontafel op wielen (perfect te gebruiken overdag als salontafel bij de bank en ’s nachts als bijzettafel naast het bed) van het merk Henders & Hazel, nieuwprijs €699,-, nu voor €37,50 gescoord. Yeuh! Succes #5 kun je wel zeggen! Kosten: 50 euro (tussenstand €300).
Maar eerlijk is eerlijk: voor het bureau, de bureaustoel, een inklapbare eettafel, twee opbergkasten en een droogrek hadden we geen tijd meer om tweedehands (via Marktplaats of de online weggeefhoek) te zoeken, laat staan een aanhanger huren en op en neer te rijden om meubels op verschillende locaties op te halen. Dus ja… IKEA to the rescue. 🫣 Kosten: €1.200! 😬 Zero waste fail? Mwah, zo voelde het eerst wel een beetje. Maar door praktisch te denken is veel tijd en energie (benzine) bespaard; en er is ook gedacht aan een bewuste investering in kwalitatief, duurzaam meubilair dat makkelijk verhuist of doorverkocht kan worden. Noemen we het maar een gedeeltelijk succes #6 😉.
Eindresultaat: een warm nestje
Tien dagen lang was het een marathon van werken, opruimen, kringloopshoppen, IKEA-runnen, verhuizen, schoonmaken en installeren. Maar het resultaat mag er zijn: een warm, bijna* volledig ingericht studentenstulpje (rond de 1500 euro), klaar voor de start van een nieuw hoofdstuk in Tims leven.
En wij? We konden met een gerust hart op vakantie. Nog even genieten van quality time met ons oudste kind voordat hij écht uitvliegt.
*Bijna… want oma zorgt voor het inkorten van de tweedekans gordijnen, tijdens de vakantie. ✂️🧵🪡
Ik heb altijd last van die vervelende muggen! Of ik nu in Nederland ben of op vakantie, ze weten me altijd te vinden. DEET-middeltjes zijn niet echt mijn ding. In het buitenland kun je zelfs varianten met 50% DEET kopen, maar het voelt zo chemisch aan. En dat spul prikt in je ogen, ruikt niet lekker en kan zelfs plastic laten smelten! En dan is het ook nog giftig voor dieren, dat kan toch nooit goed zijn voor mij? Tijdens mijn laatste vakantie ontdekte ik een natuurlijke anti-muggenspray, gemaakt door een lokale dame. Het werkte geweldig, was door de esoterische oliën lekker voor mijn huid en het rook nog lekker ook. Eenmaal thuis besloot ik me te verdiepen in natuurlijke middeltjes tegen muggen en ging op zoek naar een recept om zelf een spray te maken.
Goede neus
Maar eerst, waarom word ik altijd gestoken door een mug? Muggen hebben een goede neus en komen af op lichaamsgeuren, warmte en koolstofdioxide. Ze ruiken ons zelfs op wel 70 meter afstand! Iedereen ruikt anders en produceert verschillende hoeveelheden CO2, dus dat verklaart waarom ze sommige mensen meer prikken dan anderen. Misschien vinden ze mij gewoon ‘lekker’ ruiken.
Muggen op een natuurlijke manier om de tuin leiden
Dus zit er maar een ding op. De reukzin van de muggen inzetten voor een tegenaanval. Ik ga ze om de tuin leiden met luchtjes waar ze niet van houden. Zo houden muggen bijvoorbeeld niet van munt, eucalyptus en citrusgeuren. Laten deze geuren nou allemaal in de spray zitten die ik op vakantie had gekocht. Dus kom maar op met dat recept voor een spray.
DIY: Zo maak je je eigen natuurlijke anti-muggen spray
Voor het maken van een effectieve en gifvrije antimuggenspray blijk ik niet zoveel nodig te hebben. Bij Dille en Kamille haal ik een kleine reusable sprayfles en een paar esoterische oliën. Deze kan ik met elkaar mengen et voilà. De muggen weten mij niet meer te vinden.
Het recept voor de antimuggenspray:
Vul een sprayflesje van 75 ml voor de helft met gedestilleerd water.
Voeg 10 druppels citronella-olie (citroen of lemongrass kan ook), 10 druppels lavendelolie en 10 druppels eucalyptus of pepermuntolie toe aan het water. Pas op: Gebruik geen Eucalyptus of munt olie voor kinderen onder de drie jaar. Deze geuren zijn iets te heftig voor de jonge longen. En let op met gebruik van esoterische oliën tijdens de zwangerschap.
Schud voor gebruik het flesje goed om de oliën te mengen met het water.
Spray de antimuggenspray op je huid.
Simpel toch? Met deze eigen antimuggenspray kan ik heel eenvoudig en op een natuurlijke manier mezelf beschermen tegen die irritant zoemende en bijtende bloedzuigers…
Tenslotte, nog een paar weetjes over de mug
Wist je dat alleen de vrouwtjes bijten? Zij hebben (ons) bloed nodig om de eitjes te laten ontwikkelen.
In de slaapkamer kun je ook kruiden naast je bed zetten tegen muggen, zoals tijm, rozemarijn, lavendel, citroenmelisse, basilicum en munt. Naast mijn bed staat een heerlijk ruikende citroenplant.
Muggen houden ook niet van wind, dus ik heb een ventilator aan mijn voeteneind staan.
En ze komen af op donkere kleding, drie keer raden welke kleuren ik draag?
En natuurlijk helpt een hor, klamboe of T-shirt met lange mouwen en lange broek ook altijd.
Toch een bult?
Natuurlijke oplossingen voor muggenbeten zijn onder andere:
Koelen; leg een ijsblokje op de beet om de jeuk en zwelling te verminderen.
Appelazijn: Dep wat appelazijn op de beet met een wattenschijfje om jeuk en zwelling te verminderen.
Aloë Vera: Smeer Aloë Vera gel rechtstreeks op de beet om de huid te kalmeren en irritatie te verminderen.
Havermout: Maak een pasta van gemalen havermout en water en breng dit aan op de beet om jeuk te verlichten.
Tea tree olie: Breng een kleine hoeveelheid tea tree olie aan op de beet om ontstekingen te verminderen en de genezing te versnellen.
Kamille thee: Maak een sterke kamille thee en laat deze afkoelen. Breng de thee aan op de beet met een wattenschijfje om jeuk en irritatie te verminderen.
Laat het muggenseizoen maar beginnen. Ik ben er klaar voor!
Nee, bovenstaande titel is geen schrijffout. Het is de veelzeggende uitspraak van mijn neefje van destijds 3 jaar die met mij meedeed aan één van de maandelijkse zwerfafval opruimacties.
Nuttig ommetje
In bijna elk verslag van die opruimacties komen er ZAPpers voorbij die regelmatig met vuilgrijper en Rein-vuilniszak een gezond ommetje combineren met de eigen buurt schoner maken (of andersom natuurlijk). Iets waar ik tegelijk blij én bezorgd om ben: blij dat we zoveel actieve en bewuste inwoners hebben die vrijwillig de buitenruimte zwerfafvalvrij houden, bezorgd dat het nog steeds elke keer enorm nodig blijkt.
Ergernis nummer 1
Zoals vaak in de verslagen te lezen, is ergernis nummer 1 bij het opruimen de ontelbare hoeveelheid sigarettenpeuken. Of ‘peukennootjes’ dus. Naast moeilijk te pakken met een grijper, kost het veel tijd om ze allemaal op te ruimen én weten de meeste opruimers hoe schadelijk één zo’n peuk al is voor dieren, planten en water. In Nederland rookt ongeveer 1 op de 5 mensen. Ik schat in dat al die rokers inmiddels heel goed weten dat roken schadelijk is voor de eigen gezondheid. Maar gezien het gemak waarmee veel rokers hun uitgerookte sigaret op de grond laten vallen, zegt iets over het gebrek aan kennis en bewustzijn over de gevolgen daarvan. Want ik schat óók in dat al die rokers echt niet doelbewust hun leefomgeving willen vervuilen.
Waarom op de grond?
Volgens onderzoek van CE Delft (2022, zie ook afbeelding) gooien de meeste rokers hun peuken op de grond uit onwetendheid, gemak en gewoonte. Veel mensen onderschatten vooral hóe schadelijk peuken zijn. En iedereen doet het, dus het zal wel meevallen dan? Het ontbreken van afvalbakken of een rookpaal binnen een paar meter afstand wordt ook genoemd als oorzaak. Toch denk ik zelf eerder dat rokers misschien bang zijn voor brandgevaar in een prullenbak: zo vaak liggen peuken ónder een openbare afvalbak in plaats van erin. En met de uitvinding van de peukentegel (zo’n vierkant rooster tussen de stoeptegels), zijn we rokers juist gaan stimuleren om hun peuk in die tegel op de grond te mikken, wat de ‘weggooi-gewoonte’ versterkt.
Maak ‘m uit, Gooi ‘m in
Uit het genoemde onderzoek blijkt dat meer dan de helft van de rokers het gemakkelijk vindt om peuken meteen kwijt te kunnen omdat ze het smerig vinden het bij zich te houden, maar dat er vaak geen ‘geschikte prullenbakken of asbakken’ in de buurt zijn. Juist daarom heeft het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat een campagne ontworpen om rokers te leren dat elke uitgedoofde sigaret gewoon in elke openbare prullenbak mag.
Gratis zakasbakjes
En wat als er tóch geen afvalbakken in de buurt zijn? Ook dan heb je als roker eigenlijk geen excuus meer: er bestaan speciale afsluitbare asbakjes die makkelijk en veilig in je broek- of jaszak passen, zodat je de sigaret bij je kan bewaren tot je een prullenbak tegenkomt. Deze zakasbakjes zijn in Apeldoorn gratis verkrijgbaar bij ons via info@zerowasteapeldoorn.nl.
Zó schadelijk is een sigarettenpeuk in de natuur
Een sigarettenpeuk bestaat uit een plastic filter, (verbrande en onverbrande) tabak, de as en het papier. Het filter van plastic wordt in de natuur niet biologisch afgebroken, maar zal afbrokkelen in microplastics dat via bodem, planten en dieren in ons voedsel terecht komt. In sigarettenrook zijn bij onderzoek naast nicotine minstens 150 andere zeer giftige stoffen aangetroffen, die ook in het plastic filter blijven zitten. Waaronder zware metalen als cadmium, arseen, nikkel, lood en zink. Eén sigarettenpeuk kan al 1000 liter water vervuilen. De stoffen en metalen worden door regen uit het filter gespoeld en belanden zo in de bodem en onze wateren. Daar leidt het tot schade en dood voor (water)dieren en gewassen, wat ook een negatief effect heeft op onze voedselketen. (Bron: Trimbos Instituut, rapport ‘Milieuschade door peukenafval’ uit mei 2022)
Meedoen aan Plastic PeukMeuk dag!
Voor het 7e jaar op rij doen vrijwilligers vanuit heel Apeldoorn mee aan de inmiddels internationale ‘Plastic PeukMeuk’ dag (No Butts Day): op zaterdag 5 juli organiseert Stichting Zero Waste Apeldoorn rond het Stationsplein een peuken-opruimactie van 14.00u tot 16.00u. Doe je mee? Aanmelden kan via de agenda: PeukMeuk actiedag in Apeldoorn. Naast het opruimen van peuken, wordt met het uitdelen van informatieflyers en zakasbakjes gewerkt aan bewustwording over de schadelijkheid van peuken als zwerfafval. Het resultaat van de opruimactie wordt gedeeld met het Plastic Peuken Collectief en dient als data om plastic peukenfilters (op Europees niveau) te verbieden. De peuken zelf gaan naar Peukenzee, een organisatie die de peuken recyclet.
“Beukennootjes rapen”
Bent je een roker of ken je een roker? Gebruik dan deze kennis om te voorkomen dat peuken als zwerfafval eindigen. Zodat mijn neefje, dat nu zou moeten opgroeien in een ‘rookvrije generatie’, later met zijn kind weer ouderwets beukennootjes kan rapen, omdat peuken in de natuur niet meer bestaan.
