Milieuvriendelijke kerstboom-alternatieven?
Het is weer die tijd van het jaar! ✨ De feestdagen staan voor de deur en daarmee ook de vraag: welke kerstboom haal je dit jaar in huis?
Ga je voor een echte boom of toch een kunstboom? En als je liever geen traditionele kerstboom neemt, welke duurzame alternatieven zijn er dan? Goed nieuws: er zijn veel meer opties dan je misschien denkt. In dit artikel zetten we de feiten én de mooiste milieuvriendelijke alternatieven voor je op een rij.
Zijn traditionele kerstbomen duurzaam?
Een kerstboom hoort voor veel mensen bij de feestdagen, maar heel duurzaam zijn ze niet.
-
Echte kerstbomen worden vaak met veel water en bestrijdingsmiddelen gekweekt. Na het kappen moeten ze worden vervoerd, wat extra CO₂-uitstoot veroorzaakt.
-
Kunstbomen worden gemaakt van plastic en metaal. Ze vergaan niet en belanden uiteindelijk in de afvalverbrandingsinstallatie. Zelfs als je ze jarenlang gebruikt, blijft de productie een flinke milieu-impact hebben.
Gelukkig zijn er duurzamere keuzes – van bomen met kluit tot creatieve DIY-projecten.
Echte of kunstkerstboom: wat is duurzamer?
Het debat komt elk jaar terug: is een echte boom beter dan een kunstboom? Het antwoord: het hangt af van je keuzes en gewoontes. Zie de voor- en nadelen hieronder.
Voordelen van een echte kerstboom:
- Biologisch afbreekbaar en te recyclen (mulch, compost, soms zelfs brandhout).
- Vaak te vinden bij duurzame kwekers of met een keurmerk.
- Als je een boom met kluit neemt en terugplant, blijft hij CO₂ opnemen.
- En natuurlijk: die heerlijke dennengeur in huis. 🌲
Nadelen van een echte kerstboom:
- Hogere kosten.
- Vervoer en kap veroorzaken CO₂-uitstoot.
- Vermindering van leefgebied voor dieren.
- Onderhoud (water geven, naalden opruimen).
Voordelen van een kunstkerstboom:
- Goedkoper en herbruikbaar.
- Makkelijk op te zetten en op te bergen.
- Geen gedoe met water geven of naalden.
Nadelen van een kunstkerstboom:
- Gemaakt van plastic dat niet afbreekt.
- Vaak brandgevaarlijk bij warmtebronnen.
- Grote CO₂-voetafdruk door productie en transport (meestal uit China).
👉 Ons advies
Wil je een boom, kies bij voorkeur voor een lokale, biologische boom met kluit die je later kunt herplanten, een tweedehands kunststof boom die je jarenlang en met veel zorg gaat gebruiken. Of denk eens aan een creatief, herbruikbaar alternatief!
“Nep of echt: welke kerstboom is de betere keuze?” 
Het blijft een lastig vraagstuk, omdat kunstkerstbomen en echte kerstbomen elk hun eigen impact op het milieu hebben. Wat voor beide geldt: kies lokaal en zorg dat je boom lang meegaat. Hieronder geven we je een paar duurzame tips zo dat je de bewuste keuze kunt maken die bij jou past!
Ga je voor een echte boom?
🌱 Boom met kluit
Een boom met kluit kun je na de feestdagen buiten in de tuin kunt herplanten, of bij lokale initiatieven, of inleveren bij een speciale inzamelactie. Zo kan hij doorgroeien in plaats van eindigen als afval. Kies liefst een lokaal of biologisch gekweekte boom.
👉 Koop je een echte boom? Let op het Milieukeur-label of kies voor een FSC-gecertificeerde boom.
🎄 Boom huren / Adopteer een boom
In steeds meer plaatsen kun je een kerstboom huren. Na de feestdagen gaat de boom terug naar de kweker, waar hij verder kan groeien. Duurzaam én praktisch!
👉 Organisaties zoals BeterBoompje en AdopteerEenKerstboom.nl bieden adoptieprogramma’s aan. Meestal kun je ook bij Kinderboerderij Laag Buurloo, in Apeldoorn, een kerstboom adopteren. Je kerstboom krijgt na gebruik een tweede leven.
Red een boom
Sommige kwekers verkopen bomen die anders zouden worden weggegooid (zoals bij kerstboom-kweker Gerrit uit Apeldoorn in 2023). Zoek naar lokale initiatieven of marktplaatsen.
Ga je voor een nepboom?
🌍 Tweedehands
Erf een boom van familie of scoor er een Marktplaats, in de kringloopwinkel of via weggeefgroepen. Vaak zijn tweedehands kunstbomen zo goed als nieuw en voor een fractie van de prijs. Let daarbij op kwaliteit, zodat je boom jarenlang mee kan.
👉 Goed opbergen: Bewaar je boom veilig op zolder of in de kelder, om beschadiging te voorkomen. Zo gaat hij extra lang mee!
🎄 Alternatieven voor een kerstboom
Geen kerstboom is de duurzaamste keuze, maar wil je toch een feestelijke sfeer? Overweeg:
Een kerstboomdoek met lampjes.
Lange takken in een vaas, versierd met (tweedehands) decoratie.
Een abstracte boom van alleen kerstballen op de muur.
Een herbruikbare boom van karton of steigerhout.
👉 Scroll verder voor nog meer creatieve DIY ideeën onderin deze pagina!
🌿 Versier een plant of boom die je al hebt
Uiteraard, de meest duurzame optie? Gewoon gebruiken wat je al in huis of in de tuin hebt. Heb je een mooie kamerplant, een stoere cactus of misschien zelfs een klein dennetje buiten? Hang er lichtjes, slingers of zelfgemaakte versiering in en je hebt direct een feestelijke boom.
Zo hoef je niks nieuws te kopen, maak je gebruik van wat er al is en krijgt je vertrouwde plant een kerst-make-over. Simpel, gezellig en helemaal zero waste! ✨
Na de feestdagen
🌱 zo geef je je kerstboom een tweede leven
De feestdagen zijn voorbij, maar wat doe je met je kerstboom of alternatief? Met een beetje aandacht zorg je ervoor dat je boom, kunstboom of DIY-project ook ná Kerst duurzaam wordt behandeld.
🎄 Kunstboom of alternatieve boom
Heb je een kunstboom of creatieve alternatieve boom (zoals een boekenboom, mobiel of wandkleed)? Berg deze zorgvuldig op zodat hij jarenlang meegaat.
-
Bewaar hem op zolder of in de kelder, beschermd tegen vocht en beschadiging.
-
Extra tip: heb je de ruimte, berg je kunstboom uitgeklapt op. Zo hoef je hem niet telkens in- en uit te vouwen, waardoor metaalstukken langer meegaan.
🌱 Boom met kluit
Plant je boom in je eigen tuin of kijk of er een lokaal initiatief is dat bomen een nieuw thuis geeft. Zo kan jouw boom uitgroeien tot een blijvende herinnering.
🌍 Geadopteerde of gehuurde boom
Breng je boom terug naar de kweker, zodat hij opnieuw kan worden geplant en groeien. Zo blijft hij jaar na jaar CO₂ opnemen.
🍂 Boom zonder kluit
Geen wortels? Geen probleem — je boom kan alsnog nuttig zijn!
♻️ Recycle
Lever je boom in bij het Recycleplein van Circulus. Daar wordt hij versnipperd tot compost. Vanaf de 2e week van januari kun je hem twee weken lang gratis inleveren als snoeiafval (milieupas meenemen!).
Kerstbomen ophaaldag in Apeldoorn
Begin januari haalt Circulus de kerstbomen apart op zodat er compost van wordt gemaakt. Een mooie manier om de kringloop te sluiten! Bekijk de ophaaldata op hun website.
👉 Tip: de lege pot van een boom hoort niet bij PMD. Breng deze bij het restafval of lever hem gratis in als hard kunststof op het Recycleplein.
Wat je nog meer kunt doen met een boom zonder kluit
Insectenhotel
Verander je oude kerstboom in een schuilplaats voor nuttige beestjes.
Takkenril
Gebruik de takken als omheining of stapel ze op als beschutting voor vogels en egels
Zo wordt zelfs na de feestdagen jouw kerstboom onderdeel van de circulaire kringloop. 🌲
DIY ideeën –
Maak je eigen kerstboom ✨
Tijd om de lampjes tevoorschijn te halen – maar dit jaar doen we het nét even anders. In plaats van een traditionele boom, ga je zelf aan de slag met een duurzame DIY-kerstboom!
Er zijn genoeg eco-vriendelijke alternatieven voor de standaard kerstboom. Waarom iets nieuws kopen, als je ook kunt hergebruiken en recyclen wat je al hebt? Wij hebben onze favoriete DIY-projecten voor je uitgezocht.
Klaar om creatief te worden en jouw unieke, duurzame kerstboom te maken die jarenlang meegaat? 🌱 Lees snel verder!
🌿 Versier een plant of boom die je al hebt
Uiteraard, de meest duurzame optie? Gewoon gebruiken wat je al in huis of in de tuin hebt. Heb je een mooie kamerplant, een stoere cactus of misschien zelfs een klein dennetje buiten? Hang er lichtjes, slingers of zelfgemaakte versiering in en je hebt direct een feestelijke boom.
Zo hoef je niks nieuws te kopen, maak je gebruik van wat er al is en krijgt je vertrouwde plant een kerst-make-over. Simpel, gezellig en helemaal zero waste! ✨
🌲 Hangende tak
Soms is één tak al genoeg. Zoek in het bos of park een mooie gevallen tak, hang hem op met touw en versier hem met lichtjes of duurzame ornamenten. Ideaal voor kleine ruimtes – én een subtiele knipoog naar de natuur.
📚 Boekenboom
Voor de boekenwurmen onder ons 📖: stapel je boeken op in een kerstboomvorm, voeg wat lampjes toe en klaar is je alternatieve kerstboom. Een originele én zero waste manier om je liefde voor lezen te combineren met de feestdagen.
🌟 Mobiele kerstboom
Wil je eens echt iets anders? Maak je eigen mobiele kerstboom – een speelse, hangende boom die je helemaal zelf samenstelt.
Gebruik wat je al hebt: oude kerstballen, restjes karton, touw, stukjes stof, takjes of bladeren uit het bos. Hang de onderdelen op verschillende hoogtes zodat ze samen de vorm van een boom krijgen.
Het resultaat: een lichte, luchtige kerstboom die zweeft in je kamer. Origineel, duurzaam en een echte blikvanger tijdens de feestdagen. ✨
🎨 Wall Art kerstboom
Ideaal als je kinderen hebt die graag knutselen – of als je zelf creatief aan de slag wilt. Leg een oud laken neer (of plak een paar stukken karton aan elkaar) en teken er je eigen kerstboom op. Versieren kan met restjes knutselspullen die je nog hebt liggen: verf, oude lintjes, knoopjes, stukjes papier… alles kan.
Hang je kunstwerk vervolgens aan de muur en voilà: een platte kerstboom die geen ruimte inneemt én die je volgend jaar gewoon opnieuw kunt gebruiken. Perfect voor kleine huizen of studentenkamers! 🎄
🌊 Driftwood kerstboom
Strandwandeling of boswandeling achter de rug? Neem wat aangespoeld hout of gevallen takken mee en maak er je eigen kerstboom van. Met wat touw of ijzerdraad zet je de stukken eenvoudig vast. Versier hem daarna met duurzame kerstdecoratie, en je hebt een boom die niemand anders heeft. Minimalistisch, creatief én helemaal zero waste.
Fijne, groene feestdagen!
Of je nu kiest voor een boom met kluit, een creatieve DIY-versie of een tweedehands exemplaar: er zijn genoeg manieren om de feestdagen sfeervol én duurzaam te vieren.
Wil je nog meer tips? Lees ook ons artikel over duurzaam cadeaus inpakken en onze ideeën voor milieuvriendelijke kerstdecoratie.
✨ Hele fijne, zero waste feestdagen gewenst! ✨